Η χρονολογία της απογραφής
Σύμφωνα με τον ευαγγελιστή Λουκά διετάχθη από τον Αύγουστο Οκταβιανό μια απογραφή του πληθυσμού το 8 π.Χ. έτος το οποίο ηγεμόνευε ο Κυρήνιος στη Συρία ,οι απογραφές γνωρίζουμε ότι γινόταν κατά πατριές ,δηλαδή στον τόπο καταγωγής του αρχηγού της οικογένειας και όχι στον τόπο διαμονής..Έτσι η απογραφή αυτή ανάγκασε τη Μαρία και τον Ιωσήφ να ταξιδέψουν για να καταγραφούν στην πατρίδα του Ιωσήφ.
Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Αυγούστου είναι γνωστό ότι είχαν προκηρυχθεί τρεις μεγάλες απογραφές. Η πρώτη το 28 π.Χ., η δεύτερη το 8 π.Χ. και η τρίτη το 14 μ.Χ. Η μόνη απογραφή που φαίνεται να προσεγγίζει περισσότερο με όλες τις προηγούμενες πληροφορίες είναι εκείνη που ξεκίνησε το έτος 8 π.Χ.
Αν λάβουμε υπόψη μας ότι εκείνη την εποχή οι πληροφορίες μεταδίδονταν με πολύ αργούς ρυθμούς, μοιάζει αρκετά πιθανό η ανακοίνωση της απογραφής να μεταφέρθηκε στους κατοίκους των πιο απομακρυσμένων σημείων της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας με καθυστέρηση ενός ή ακόμη και δύο χρόνων. Έτσι καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι ο Χριστός γεννήθηκε από το 5έως 7 προ Χριστού.
Η επικράτηση της ημερομηνίας 25η Δεκεμβρίου
Παρ’ όλο που οι ιστορικοί τοποθετούν την γέννηση του Χριστού είτε την περίοδο της άνοιξης είτε την περίοδο του φθινοπώρου, η Εκκλησία επέλεξε την 25η Δεκεμβρίου ως την ημέρα των Χριστουγέννων, για άλλους λόγους .
Η πρώτη νύξη έγινε το 135 μ.Χ. όταν ο πάπας Τελεσφόρος (125-136 μ.Χ.) αποφασίζει να μνημονεύει το ιδιαίτερο αυτό γεγονός θεσπίζοντας την γιορτή των Χριστουγέννων.
O καθορισμός της 25ης Δεκεμβρίου ως ημερομηνίας γέννησης του Χριστού έγινε όταν η Καθολική Εκκλησία έψαχνε ένα τρόπο για να καταργήσει, χωρίς να δημιουργήσει μεγάλο θόρυβο, τις γιορταστικές τελετές μιας ειδωλολατρικής θρησκείας, η οποία απειλούσε τότε, όχι μόνο την ύπαρξη, αλλά και την εξάπλωση του Χριστιανισμού. Η Καθολική Εκκλησία αποφάσισε να καθορίσει, τις ίδιες μέρες που οι ειδωλολάτρες γιόρταζαν, με απώτερο σκοπό η ειδωλολατρική γιορτή να αρχίσει σιγά-σιγά να εκλείπει.
Έτσι λοιπόν για να εξαφανιστεί η μεγάλη ειδωλολατρική γιορτή των Σατουρναλίων προς τιμή του θεού Σατούρνους και η παγανιστική γιορτή των Μπρουμαλίων, η Δυτική Εκκλησία και συγκεκριμένα ο πάπας Ιούλιος Α΄ γύρω στο 335 μ.Χ. επέβαλλε στους Χριστιανούς να γιορτάζουν τα Χριστούγεννα ανά έτος την 25η Δεκεμβρίου. Έτσι στην Ανατολή καθιερώθηκε περίπου στο 378 μ.Χ. ενώ στην Βασιλεύουσα το 380 μ.Χ. Τα Χριστούγεννα παρέμειναν κινητή γιορτή και γιορταζόταν σε μερικές εκκλησίες 6 Ιανουαρίου μαζί με τα Θεοφάνεια ενώ σε άλλες στις 22 Δεκεμβρίου (ημέρα χειμερινού ηλιοστασίου)
Σήμερα Ορθόδοξοι, Καθολικοί και Διαμαρτυρόμενοι γιορτάζουν τα Χριστούγεννα την 25η Δεκεμβρίου με το Γρηγοριανό ημερολόγιο, ενώ οι Εκκλησίες του Παλαιού ημερολογίου στις 7 Ιανουαρίου που αντιστοιχεί στις 25 Δεκεμβρίου του Ιουλιανού. Η Αρμενική Ορθόδοξη Εκκλησία γιορτάζει τα Χριστούγεννα μαζί με τα Θεοφάνια στις 19 Ιανουαρίου που αντιστοιχεί στις 6 Ιανουαρίου με το Ιουλιανό ημερολόγιο.
Χρονολόγια και Ημερολογιακοί κύκλοι
Η αφετηρία του όποιου ημερολογιακού κύκλου είναι συμβατική, είναι θέμα ανθρώπινης συμφωνίας και εντελώς αυθαίρετη. Από την αρχαιότητα συγγραφείς, βασιλιάδες, αστρονόμοι και ιερατεία επέλεγαν ένα σημαντικό γεγονός και το χρησιμοποιούσαν ως αφετηρία χρονολόγησης, παραθέτω παρακάτω μερικά ενδεικτικά παραδείγματα.
• Οι Αλεξανδρινοί συγγραφείς του 3ου π.Χ. χρονολογούσαν κατά Ολυμπιάδες με αφετηρία αυτή που αντιστοιχεί στο έτος 776 π.Χ.
• Αρχαίοι Έλληνες από Αλεξάνδρου 323 π.Χ. ή από Σελευκιδών 312 π.Χ.
• Ο Κλάυδιος Πτολεμαίος (2ος μ.Χ.) από βασιλείας Ναβουχοδονόσορα 747π.Χ.
• Οι Ρωμαίοι από έτος κτίσης Ρώμης 753π.Χ.
• Τα πρώτα μεταχριστιανικά χρόνια χρονολογούσαν από την εποχή του Διοκλητιανού 284 μ.Χ. (το διατηρούν και σήμερα οι Κόπτες)
• Μερικές πρωτοχριστιανικές Εκκλησίες χρονολογούσαν από το 19ο έτος της βασιλείας του Διοκλητιανού
Αρχή Χρονολογίων
A.D.(Anno Domini)
Η χρονολόγηση από τη γέννηση του Χριστού προτάθηκε από τον εξαίρετο αστρονόμο ,εκκλησιαστικό συγγραφέα και ηγούμενο μοναστηριού της Ρώμης τον Διονύσιο τον Μικρό το 532 μ.Χ. η οποία καθιερώθηκε αργότερα από τον ηγεμόνα των Φράγκων και Αυτοκράτορα της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας Καρλομάγνο (742-814 μ.Χ)
BC (Before Christmas)
Η χρονολόγηση των προ Χριστού γεγονότων προτάθηκε από έναν επιφανή Άγγλο θεολόγο και ιστορικό τον Βέδα τον Αιδέσιμο αρχές του 8ου αιώνα και δεν χρησιμοποιήθηκε μέχρι τον 15ο αιώνα ,μετά τον 17ο αιώνα επανήλθε και χρησιμοποιήθηκε ευρύτατα.
Το Έτος Μηδέν και το πρόβλημα με τις δεκαετίες.
Ο Διονύσιος ο Μικρός με προτροπή του πάπα Ιωάννη Α΄ προσπαθεί από το 525-532 π.Χ. να υπολογίσει την ημερομηνία του Πάσχα και βασιζόμενος στα κείμενα του Κλήμη του Αλεξανδρέα αρχίζει το επίσημο μέτρημα θεωρώντας ότι ο Χριστός γεννήθηκε το έτος 1.Τη χρονολογία αυτή ο Διονύσιος την ονόμασε «Primo Anno Domini -πρώτο έτος του Κυρίου ή 1 μ.Χ.».
Από την απόφαση αυτή του Διονυσίου του Μικρού δημιουργήθηκε η ασάφεια για το τέλος των δεκαετιών. Ο Διονύσιος δεν έλαβε υπόψη του το «έτος μηδέν». Αυτό, πολύ απλά, πάει να πει ότι, εφόσον το μέτρημα άρχισε το έτος 1, η πρώτη δεκαετία διήρκεσε από το 1 έως το 10, η δεύτερη από το 11 έως το 20 κ.ο.κ.
Εδώ λοιπόν υπάρχει πρόβλημα για το πότε αρχίζει και πότε λήγει μία δεκαετία; Η πρώτη δεκαετία του αιώνα μας, αυτή, δηλαδή, που σήμερα διανύουμε, άρχισε το έτος 2000 ή το 2001; Οι περισσότεροι άνθρωποι θα απαντήσουν, πολύ φυσικά, ότι άρχισε την 1η Ιανουαρίου 2000 και θα λήξει φυσιολογικά φέτος την 31η Δεκεμβρίου 2009.Λάθος, απαντούν οι θεωρητικοί των ημερολογίων ,η δεκαετία που διανύουμε άρχισε την 1η Ιανουαρίου 2001 και θα λήξει την 31η Δεκεμβρίου του 2010.
Γιατί όμως, δεν υπολόγισε το «έτος μηδέν» ο Διονύσιος; Για τον απλούστατο λόγο, ότι την εποχή εκείνη στη Δύση χρησιμοποιούσαν το ρωμαϊκό σύστημα αρίθμησης, με τα λατινικά αριθμητικά σύμβολα που δεν περιείχαν το μηδέν, η έννοια του “μηδέν” επινοήθηκε με την ανάπτυξη της άλγεβρας από Ινδούς μαθηματικούς περίπου 700 χρόνια μετά τον Διονύσιο.
Οικονομική σημασία των Χριστουγέννων
Κλείνοντας θέλω να τονίσω ξανά ότι η παράθεση των στοιχείων σχετικά με την Γέννηση, είναι καθαρά επιστημονική και δεν έχει να κάνει με την προσωπική στάση του καθενός απέναντι στη χριστιανική θρησκεία. Κάθε πιστός χριστιανός δεν έχει κανένα λόγο να αμφιβάλλει ούτε για την άμωμο σύλληψη του Ιησού, ούτε για το Άστρο, ούτε για το προσκύνημα των Μάγων. Δυστυχώς όμως αυτή η ιστορία έχει πάψει προ πολλού να εξυπηρετεί τις όποιες θρησκευτικές, συναισθηματικές ή ψυχικές ανάγκες των ανθρώπων. Προσφέρει μόνον δικαιολογίες στις πολυεθνικές και στα διάφορα ιερατεία να πλουτίζουν ανά τον κόσμο.
Στο σύγχρονο κόσμο τα Χριστούγεννα έχουν ιδιαίτερη σημασία για την καταναλωτική αγορά. Όλα σχεδόν τα έθιμα των Χριστουγέννων δημιουργούν σημαντική διακίνηση προϊόντων. Ο τζίρος της παιχνιδοβιομηχανίας κατά τη διάρκεια των γιορτών των Χριστουγέννων αγγίζει το μισό των ετήσιων πωλήσεων. Τώρα πώς συνδυάζονται με το πνεύμα των Χριστουγέννων τα δώρα, οι πλαστικές φάτνες, τα κινέζικα λαμπιόνια, ο Άγιος Βασίλης της Coca cola ,τα στολισμένα δέντρα, τα παιχνίδια, τα αμερικάνικα σαχλοτράγουδα, οι γαλλικές σαμπάνιες, τα ρεβεγιόν, τα μπουζούκια, οι γαλοπούλες, οι τηλεοπτικές και κινηματογραφικές αηδίες, αυτό μόνον οι καταναλωτικοί «πιστοί» το ξέρουν.
ΚΑΛΕΣ ΓΙΟΡΤΕΣ & ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ
του Ηλία Λουλούδη
Πηγές-Βιβλιογραφία
Διονύσης Σιμόπουλος διευθυντής του Ευγενίδειου Πλανητάριου «Το άστρο των Χριστουγέννων»
Σ. Θεοδοσίου Μ. Δανέζης: Η οδύσσεια των ημερολογίων τόμος Α’. Αστρονομία και παράδοση (εκδ Δίαυλος 1995)
Σ. Θεοδοσίου Μ. Δανέζης: Η οδύσσεια των ημερολογίων τόμος Β’. Αναζητώντας τις ρίζες της γνώσης (εκδ Δίαυλος 1995)
Σ. Θεοδοσίου Μ. Δανέζης: Μετρώντας τον Άχρονο χρόνο .Ο χρόνος στην Αστρονομία (εκδ Δίαυλος 1994)
Εφ Ελευθεροτυπία 30-12-2000 Περιοδικό ΓΕΩ τευχ 37 Το Αστέρι των Μάγων
Εφ. Το Βήμα 24-12-2005 Τα μυστήρια των Χριστουγέννων
Εφ Ελευθεροτυπία 13-12-2006 Τα Χριστούγεννα έγιναν Άνοιξη
Εφ Έθνος 11-12-2008 Ο Χριστός γεννήθηκε Ιούνιο και όχι Δεκέμβριο!
Η φυσική στο Δίκτυο http://www.physics4u.gr
ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ http://el.wikipedia.org/wiki
30/12/2009