Ως Ένωση Γιατρών ΕΣΥ Ρεθύμνου, συμφωνούμε και συντασσόμαστε με τη διαμαρτυρία που ήδη έχει κοινοποιηθεί από τα σωματεία του Ρεθύμνου για τις τεράστιες αυξήσεις στους λογαριασμούς της ΔΕΥΑΡ, την πλημμελή συντήρηση του δικτύου και τις συχνές διακοπές νερού σε πολλές περιοχές του Ρεθύμνου.
Το πραγματικό πρόβλημα είναι ότι, παρ’ όλο που το νερό είναι κοινωνικό αγαθό, όλες οι κυβερνήσεις επιμένουν ο κρατικός προϋπολογισμός να μην το χρηματοδοτεί. Όλα τα πληρώνουν οι δημότες. Τα χρέη που δημιουργήθηκαν εξ’ αιτίας της κρατικής πολιτικής αξιοποιούνται τώρα για να μπουν οι ΔΕΥΑ και το νερό σε τροχιά ακόμη μεγαλύτερης εμπορευματοποίησης και ιδιωτικοποίησης με βάση και την οδηγία 60/2000 της ΕΕ.
Όλες οι ΔΕΥΑ χρωστούν εκατομμύρια ευρώ στη ΔΕΗ γιατί ΟΛΕΣ οι κυβερνήσεις τις υποχρεώνουν να πληρώνουν στη ΔΕΗ με το πανάκριβο οικιακό τιμολόγιο και όχι με το πολύ χαμηλό των ενεργοβόρων βιομηχανιών όπως ζητά το κίνημα εδώ και δεκαετίες. Η εμμονή αυτή, με την εκτόξευση των τιμών του ρεύματος από το χρηματιστήριο της ενέργειας, δημιούργησε τεράστια χρέη σε όλες τις ΔΕΥΑ. Η δική μας ΔΕΥΑΡ μπαίνει μέσα 4 εκατομμύρια τον χρόνο και χρωστά πάνω από 10 εκ ευρώ.
Η κυβέρνηση υλοποιώντας με ιδιαίτερη επιμονή αυτές τις οδηγίες μετέφερε στην ΡΑΕ (Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας) και τα νερά και την αποχέτευση. Η θέσπιση της ΡΑΕ ως φορέα πιστοποίησης γίνεται ακόμα μία θηλιά προς τη λειτουργία των ΔΕΥΑ. Ελάχιστες ΔΕΥΑ έχουν πάρει πιστοποίηση έως σήμερα, ενώ τα κριτήρια που έχουν θέσει προκαλούν ασφυξία στη λειτουργία τους ως κοινωφελών επιχειρήσεων. Απαιτεί ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς, δηλαδή να είναι ισόποσα τα λειτουργικά έσοδα και τα λειτουργικά έξοδα, και ενώ έχει διπλασιαστεί το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας . Αν δεν έχουν την βεβαίωση αποκλείονται από όλα τα χρηματοδοτικά προγράμματα, αλλά και από τον τραπεζικό δανεισμό.
Η κατεύθυνση της ΕΕ δεν είναι η χρηματοδότηση έργων συγκράτησης των επιφανειακών νερών ώστε να αυξάνονται τα αποθέματα, αλλά ο περιορισμός της κατανάλωσης μέσω της τιμολογιακής πολιτικής.
Σε όλες τις χώρες αξιοποιείται το 20-25% των επιφανειακών νερών, αλλά στην Ελλάδα μόλις το 10-12%. Ο τεράστιος υδροφορέας π.χ. του Σωματά, σύμφωνα με μελέτες γνωστές εδώ και 20 χρόνια μπορεί να δώσει μέχρι 6000 κμ νερό την μέρα. Δεν αξιοποιείται αν και θα μπορούσε να ρίξει στο μισό την απόληψη από την λίμνη του Κουρνά (10.000 κμ την μέρα). Το φράγμα των Ποταμών για πόσιμο νερό ακόμη δεν έχει αξιοποιηθεί και πρόκειται να ανατεθεί το διυλιστήριο σε Ιδιωτικές επιχειρήσεις (TERNA/THALIS). Αντί για αύξηση λοιπόν των αποθεμάτων, διαχειρίζονται το υπάρχον απόθεμα με αποτροπή της χρήσης και με εργαλείο τις πανάκριβες τιμές.
Από τα σάπια δίκτυα χάνεται κάθε χρόνο το 35-40% του νερού, αλλά δεν δίνονται πόροι ικανοί να το αντιμετωπίσουν. Λόγω της υποστελέχωσης, οι ΔΕΥΑ έχουν παραχωρήσει όλες σχεδόν τις λειτουργίες τους σε εργολάβους αυξάνοντας το κόστος. Επιπλέον, Στην λογική της εμπορευματοποίησης, επιμένουν οι τιμές σταδιακά να εξισωθούν για όλες τις χρήσεις (Ξενοδόχοι, κατοικίες, αγρότες κλπ) που φυσικά είναι εξοργιστικό.
Επίσης, το νερό αν και κοινωνικό αγαθό συνεχίζει να επιβαρύνεται με ΦΠΑ Δηλαδή κρατικό έμμεσο φόρο και η αποχέτευση με υψηλό συντελεστή ΦΠΑ.
Φυσικά η δημοτική αρχή και η ΔΕΥΑΡ έχουν τεράστιες ευθύνες γιατί υλοποιούν κατά γράμμα τις κατευθύνσεις αυτές. Η τιμολογιακή πολιτική που ψήφισαν είναι πιστή εφαρμογή της σχετικής με την τιμολόγηση του νερού ΚΥΑ. Οι αυξήσεις στα πάγια για τα νοικοκυριά φτάνουν ως και 500%, ενώ για τα μεγάλα ξενοδοχεία και τα εργοτάξια των μεγαλοκατασκευαστών (ΒΟΑΚ) δεν ξεπερνούν το 34%, ενώ πληρώνουν εξίσου την κατανάλωση οι ξενοδόχοι και βιομήχανοι με τα νοικοκυριά και τους μικρομεσαίους αγρότες.
Αυτό που χρειάζεται εδώ και τώρα για να ανακουφιστεί ο λαός είναι:
– Να δοθεί έκτακτη επιχορήγηση σε όλες τις ΔΕΥΑ, που θα καλύψει τα χρέη που η κυβέρνηση συσσώρευσε στις ΔΕΥΑ από το τεράστιο ενεργειακό κόστος που επέβαλε.
-Να ενταχθούν στο φτηνό βιομηχανικό τιμολόγιο κι όχι στο πανάκριβο οικιακό.
– Να καταργηθεί ο ΦΠΑ στο νερό.
– Να καταργηθεί η ΚΥΑ για την τιμολόγηση του νερού. Να σταματήσει κάθε προσπάθεια εξίσωσης του αρδευτικού, του οικιακού με το νερό των ξενοδοχείων και των άλλων επιχειρηματικών εκμεταλλεύσεων που πανάκριβα το εμπορεύονται.
– Χρηματοδότηση από κοινοτικούς και εθνικούς πόρους, για έργα ανανέωσης των γερασμένων δικτύων ύδρευσης, αποχέτευσης και αντιπλημμυρικής προστασίας.
-Αξιοποίηση του υδάτινου δυναμικού της περιοχής για την κάλυψη των λαϊκών αναγκών χωρίς καμιά εμπλοκή μεγάλων ιδιωτικών συμφερόντων.
Το νερό είναι φυσικό κοινωνικό αγαθό απολύτως απαραίτητο για την ανθρώπινη ζωή και κάθε πράξη που οδηγεί στην ακόμη μεγαλύτερη εμπορευματοποίηση και ιδιωτικοποίησή του θα μας βρίσκει κάθετα αντίθετους.
