Σε μία από τις σοβαρότερες κρίσεις στην ελληνική κτηνοτροφία των τελευταίων δεκαετιών βρίσκονται σήμερα οι παραγωγοί, καθώς η ευλογιά των αιγοπροβάτων εξαπλώνεται σε πολλές περιοχές της χώρας, με κύρια μέθοδο αντιμετώπισης τις μαζικές θανατώσεις κοπαδιών, αντί για εμβολιασμό, όπως ζητούσαν επιστημονικές και ευρωπαϊκές αρχές.
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται η έρευνα, η επιδημία ξεκίνησε στη βορειοανατολική Ελλάδα και μέχρι τις αρχές του 2025 είχε φτάσει στη Θεσσαλία, επηρεάζοντας περιοχές που αποτελούν πυλώνες της εγχώριας παραγωγής γάλακτος, κρέατος και φέτας. Στην Περιφέρεια Θεσσαλίας έχουν θανατωθεί περισσότερα από 160.000 ζώα, ενώ συνολικά στην Ελλάδα οι απώλειες υπερβαίνουν τα 350.000 ζώα, με αντίκτυπο σε εισοδήματα κτηνοτρόφων και αγροτικές κοινότητες.
Η έρευνα του Solomon καταγράφει την τραγική εμπειρία κτηνοτρόφων που έχασαν ολόκληρα κοπάδια δεκαετιών στη Λάρισα και αλλού, περιγράφοντας τον πόνο και την οικονομική καταστροφή που ακολούθησε. Σε πολλές περιπτώσεις τα ζώα αναισθητοποιήθηκαν και θανατώθηκαν ομαδικά από υπηρεσίες της κτηνιατρικής, ενώ τις επόμενες ημέρες οι σοροί μεταφέρθηκαν για ομαδική ταφή σε μεγάλες εκτάσεις.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε προειδοποιήσει τις ελληνικές αρχές μήνες πριν, προτείνοντας στοχευμένα προληπτικά μέτρα και εμβολιασμό των ζώων, προσφέροντας δωρεάν δόσεις και επιστημονική υποστήριξη. Ωστόσο, σύμφωνα με τα έγγραφα που περιλαμβάνονται στην έρευνα, η ελληνική κυβέρνηση δεν ενεργοποίησε τον μηχανισμό εμβολιασμού, και οι αρχές αντιμετώπισαν την επιδημία με την ευρεία εφαρμογή των θανατώσεων, αποδίδοντας την εξάπλωση σε μη τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας από τους κτηνοτρόφους.
«Εσωτερικά έγγραφα της ΕΕ —ανάμεσα στα οποία περιλαμβάνονται και τα πρακτικά κλειστής συνεδρίασης που εξασφάλισε το Solomon— δείχνουν ότι μήνες πριν από την έναρξη των μαζικών θανατώσεων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε παροτρύνει την Ελλάδα να εμβολιάσει τα κοπάδια της, προσφέροντας δωρεάν δόσεις, επιστημονική υποστήριξη και συγχρηματοδότηση μέσω της τράπεζας εμβολίων της ΕΕ».
Η επιλογή αυτή έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στον κτηνοτροφικό κόσμο, με παραγωγούς να ζητούν επανεξέταση των πολιτικών αντιμετώπισης και να εκφράζουν την αντίθεσή τους στις μαζικές θανατώσεις, υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί με προληπτικό εμβολιασμό.
Η οικονομική διάσταση της κρίσης γίνεται επίσης εμφανής: ο περιφερειάρχης Θεσσαλίας προειδοποιεί ότι οι απώλειες στην παραγωγή γάλακτος και φέτας μπορεί να ξεπεράσουν σημαντικά τα ήδη καταγεγραμμένα μεγέθη, ενώ οι οικογένειες κτηνοτρόφων βλέπουν τον πάγιο τρόπο ζωής τους να απειλείται.
Από την αρχή της επιδημίας, περισσότερα από 350.000 ζώα έχουν θανατωθεί, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία που επικαλέστηκε ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας, Δημήτρης Κουρέτας.
Σε δημοσίευσή του στο Facebook, ο Περιφερειάρχης έγραψε ότι αυτό αντιστοιχεί σε απώλειες της τάξης 115.000 τόνων γάλακτος, και 27.000 τόνων φέτας — σχεδόν το ένα πέμπτο της εγχώριας παραγωγής. Προειδοποίησε ότι εάν η νόσος συνεχίσει να εξαπλώνεται, 50.000 επιπλέον τόνοι φέτας θα χαθούν, όσο δηλαδή εξάγει η Ελλάδα ετησίως.
