Παρά την ένταση στη Μέση Ανατολή και τις απειλές του Ιράν για επιθέσεις σε πλοία που περνούν από τα Στενά του Ορμούζ, το Πεκίνο φαίνεται να μην ανησυχεί ιδιαίτερα για την ενεργειακή του ασφάλεια. Η Κίνα, που απορροφά περίπου το 90% του ιρανικού πετρελαίου, είχε ήδη προετοιμαστεί για πιθανές γεωπολιτικές αναταράξεις και πιέσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Μέχρι την κλιμάκωση της κρίσης, από τα Στενά του Ορμούζ διέρχονταν καθημερινά περίπου 20,9 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου, ποσότητα που αντιστοιχεί σε περίπου 20–25% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου. Η διακοπή ή ο περιορισμός της διέλευσης επηρεάζει κυρίως ασιατικές αγορές όπως η Κίνα, η Ινδία, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα.
Ωστόσο, σύμφωνα με στοιχεία ναυτιλιακών αναλυτών, η Κίνα συνέχισε να λαμβάνει φορτία ιρανικού πετρελαίου ακόμη και μετά την έναρξη της κρίσης, έχοντας ήδη παραλάβει τουλάχιστον 11,7 εκατομμύρια βαρέλια από την αρχή του πολέμου.
Μακροχρόνια στρατηγική ενεργειακής ασφάλειας
Η κινεζική ηγεσία, υπό τον πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ, είχε ξεκινήσει από τις αρχές της δεκαετίας του 2010 μια στρατηγική προετοιμασίας για πιθανά γεωπολιτικά σοκ. Η πολιτική αυτή στηρίχθηκε σε δύο βασικούς άξονες:
- Μετάβαση σε εναλλακτικές πηγές ενέργειας, με μεγάλες επιδοτήσεις στα ηλεκτρικά οχήματα και στην ηλεκτροδότηση των μεταφορών και της βιομηχανίας.
- Δημιουργία μεγάλων στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου και σύναψη μακροχρόνιων ενεργειακών συμφωνιών.
Χαρακτηριστική είναι η συμφωνία του 2021, με επενδύσεις 400 δισ. δολαρίων σε ορίζοντα 25 ετών στο Ιράν για σταθερή προμήθεια πετρελαίου.
Σήμερα, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο αποτελούν μόλις 4% του ενεργειακού μείγματος της Κίνας, ποσοστό σημαντικά χαμηλότερο από το 40–50% που καταγράφεται σε άλλες ασιατικές οικονομίες.
Προετοιμασία για πιέσεις από τις ΗΠΑ
Η στρατηγική αυτή θεωρείται επίσης απάντηση στις πιέσεις που ασκεί η κυβέρνηση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει πλήξει βασικές πηγές εφοδιασμού της Κίνας, όπως το Ιράν και τη Βενεζουέλα.
Παράλληλα, το Πεκίνο ενίσχυσε τις ενεργειακές του συνεργασίες με τη Ρωσία, η οποία πλέον καλύπτει περίπου 20% των εισαγωγών αργού πετρελαίου της Κίνας. Την ίδια στιγμή προωθείται και ο αγωγός φυσικού αερίου Power of Siberia 2, που θα μεταφέρει ρωσικό αέριο μέσω της Μογγολία.
Σύμφωνα με αναλύσεις, η Κίνα έχει συγκεντρώσει περίπου 1,2 δισεκατομμύρια βαρέλια στρατηγικών αποθεμάτων, ποσότητα ικανή να καλύψει τη ζήτηση της χώρας για τρεις έως τέσσερις μήνες.
Η ενεργειακή προετοιμασία του Πεκίνου δείχνει ότι η χώρα επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από ευάλωτες θαλάσσιες οδούς και να θωρακίσει την οικονομία της απέναντι σε γεωπολιτικές συγκρούσεις, επηρεάζοντας παράλληλα τις ισορροπίες μεταξύ Κίνας και Ηνωμένων Πολιτειών στη διεθνή σκηνή.
