ΡΕΘΕΜΝΙΩΤΙΚΑ ΡΕΘΕΜΝΙΩΤΕΣ

Ο Ρεθεμνιώτης Γιώργης Μαμαλάκης, ένας από τους 200 της Καισαριανής

Γιώργης Μαμαλάκης

Ο Γιώργος Μαμαλάκης γενήθηκε στα Αγκουσελιανά πιθανόν το 1907. Ήταν το δεύτερο από τα πέντε παιδιά του Γιάννη Μαμαλάκη και της Αμαλίας Ψαθά. Μετά το θάνατο της μητέρας του ο πατέρας του απέκτησε άλλα οχτώ παιδιά με την δεύτερη σύζυγο του Αγγελική Μαυρομάτη από τις Ατσιπάδες. Ανέβηκε στην Αθήνα, άγνωστο πότε, όπου εγκαταστάθηκε στην Κοκκινιά και έπιασε δουλειά ως εργάτης στα Βυρσοδεψία της περιοχής.

Εντάσσεται στις γραμμές του ΚΚΕ και όπως κάθε μέλος του, παλεύει για την οργάνωση του εργατικού κινήματος που βρίσκεται σε αναβρασμό καθώς  η νεαρή ακόμα εργατική τάξη της χώρας προσπαθεί να κατοχυρώσει δικαιώματα, επηρεασμένη από τις κατακτήσεις των εργατών σε όλο τον κόσμο αλλά και την γέννηση του πρώτου εργατικού κράτους, της Σοβιετικής Ένωσης.

Ο Μαμαλάκης εκλέγεται μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της Ομοσπονδίας Δέρματος και μέλος του Εργατικού Κέντρου Πειραιά. Την περίοδο εκείνη ο “εθνάρχης” Βενιζέλος παρά την ψευδεπίγραφη δημοκρατία εφαρμόζοντας τις επιθυμίες της αστικής τάξης της χώρας,  στρέφεται κατά πρωτοπόρων εργατών και κομμουνιστών. Ο Μαμαλάκης συλλαμβάνεται  το 1932 με την κατηγορία παράβασης του νόμου “περί μέτρων ασφαλείας του κοινωνικού καθεστώτος και προστασίας των ελευθεριών των πολιτών” το γνωστό “ιδιώνυμο”. Αποφυλακίστηκε ένα χρόνο αργότερα.

Τον Ιούνιο του 1934 παίρνει μέρος στο Πανελλαδικό Αντιφασιστικό Συνεδριο που οργανώθηκε στην Κηφισιά με πρωτοβουλία το ΚΚΕ και συμμετοχή και στήριξη από μεγάλες προσωπικότητες της εποχής και στελέχη του εργατικού και λαϊκού κινήματος. Ο Μουσολίνι και το φασιστικό του κίνημα κυριαρχούσαν στην Ιταλία από το 1922, ο Χίτλερ ήταν στο τιμόνι της Γερμανίας από τα τέλη Γενάρη του 1933, και ο κίνδυνος του της εξάπλωσης του φασισμού αλλά και του πολέμου, που ήδη είχε γίνει ορατός ως απόρροια των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων, προκαλούσε βαθιά ανησυχία στο επαναστατικό κίνημα της εποχής.

Το 1935 συλλαμβάνεται από την δικτατορία Κονδύλη και εξορίζεται στην Σίκινο. Μετά από λαϊκή κινητοποίηση και αγώνες των ίδιων των κρατουμένων απελευθερώνεται. Στις εκλογές του 1934 συμμετείχε ως υποψήφιος βουλευτής Πειραιά στο ψηφοδέλτιο του ΕΜΕΑ (Ενιαίο Μέτωπο Εργατών και Αγροτών). Τον Μάη του 36 οι αιματηροί αγώνες των καπνεργατών της Θεσσαλονίκης  ενάντια στη φτώχεια και στην εξαθλίωση συνταράσσουν και συμπαρασύρουν εργάτες σε όλη την Ελλάδα και ο Μαμαλάκης είναι και πάλι εκεί στον Πειραιά μπροστάρης στις κινητοποιήσεις που χτυπήθηκαν αλύπητα από τις δυνάμεις καταστολής.  

Το 1937 συλλαμβάνεται από την δικτατορία του Μεταξά και καταλήγει στην Ακροναυπλία μαζί με εκατοντάδες άλλους κομμουνιστές. Παρά τις επιδιώξεις του καθεστώτος να συγκεντρώσει εκεί στελέχη του ΚΚΕ, να απομονώσει τους χιλιάδες εξόριστους και με βασανιστήρια και πείνα να τους αναγκάσει  να υπογράψουν “δηλώσεις μετανοίας” και να αποκηρύξουν τα ιδανικά τους, ο Μαμαλάκης με τους συντρόφους του δίνουν ένα ακόμα μάθημα αγωνιστικής στάσης και αξιοπρέπειας. Οργανώνουν ομάδες συμβιώσεις πολιτικών κρατουμένων.  Μέσα από αυτές τις ομάδες οι Ακροναυπλιώτες εξασφάλιζαν τροφής, μέσα υγιεινής και περίθαλψης αλλά και δραστηριότητες για την επιμόρφωση, την εμβάθυνση στην πολιτική θεωρία και επιστήμη και την καλλιτεχνική έκφραση και αναψυχή. Τον Οκτώβρη του 1939 200 Ακροναυπλιώτες μεταφέρθηκαν στο φρούριο της Πύλου, ανάμεσά τους και ο Γιώργης Μαμαλάκης όπου παρά τα βασανιστήρια και τις συνθήκες πείνας για άλλη μια φορά δεν υπέγραψαν δήλωση μετανοίας αλλά έφτασαν να οργανώσουν μέχρι και ανθόκηπο μέσα στην φυλακή.

    Μαζί με τους υπόλοιπους συντρόφους του έστειλε επιστολή στις 29 Οκτωβρίου 1940 ζητώντας να πολεμήσει κατά των Ιταλών φασιστών αλλά το Μεταξικό καθεστώς αρνήθηκε εάν πρώτα δεν απαρνιώντουσαν τις ιδέες και τα ιδανικά τους.

   Μεταφέρθηκε ξανά στην Ακροναυπλία λίγο πριν παραδοθούν οι κρατούμενοι στις Γερμανικές δυνάμεις κατοχής. Από εκεί μεταφέρθηκε στη Λάρισα σε στρατόπεδο υπό ιταλικό έλεγχο και από εκεί στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου όπου και στεγάζεται στο Μπλοκ 4 με άλλους μεταξικούς κρατουμένους. Μαζί με τους άλλους Ακροναυπλιώτες, έμπειροι πια στα βασανιστήρια και στις κακουχίες,  πρωτοστατεί στην οργάνωση των άλλων κρατουμένων.

    Την πρωτομαγιά του 44 ήταν ένας από τους 200 συντρόφους μας που νίκησε τον θάνατο και πέρασε στην αιωνιότητα.

ΚΚΕ Τ.Ο. Ρεθύμνου