Πέντε ηθοποιοί συναντιούνται επί σκηνής και βουτούν σε μια ιστορία που μιλά για όρια, αντοχές και εκείνες τις «θάλασσες» που ο καθένας μας καλείται να διασχίσει. Οι Αντώνης Παλιεράκης, Μαρία Ζαχαράκη, Γιώργος Ξενικάκης, Γιώργος Αλεβυζάκης και Σοφία Σταθάκη πρωταγωνιστούν στην παράσταση Η Τελευταία Θάλασσα του Μάνου Λιουδάκη, που ανεβαίνει στο The Garage Theatre αυτήν την Παρασκευή 27/2.
Με αφορμή αυτή τη νέα σκηνική συνάντηση, τους ζητήσαμε να μιλήσουν για τη διαδρομή τους μέσα στο έργο και για τις προκλήσεις των ρόλων τους. Μια συζήτηση για το θέατρο ως τόπο αλήθειας- λίγο πριν ανάψουν τα φώτα της σκηνής.
Η παράσταση συνδέει τον φόβο και τις προκαταλήψεις με την πίστη σε κάτι που ξεπερνά τη λογική. Πώς αντιλαμβάνεστε εσείς, μέσα από τον ρόλο σας, αυτή τη μετάβαση από το λογικό στο παράλογο;
Μαρία Ζαχαράκη: Πολλές φορές ο άνθρωπος έχει την ανάγκη, για να νικήσει το φόβο του, να πιστέψει σε κάτι που δεν εξηγείται με τη λογική. Στο θαύμα, στο παράλογο, στο μη χειροπιαστό. Και από την άλλη πλευρά υπάρχουν άνθρωποι που έχουν τη δύναμη να επηρεάσουν για να πετύχουν το σκοπό τους, όποιος κι αν είναι αυτός. Έχει ενδιαφέρον στο έργο η μετάβαση των ρόλων από την απόλυτη λογική προσέγγιση στην αποδοχή του παραλόγου.
Σοφία Σταθάκη: Η μετάβαση από το λογικό στο παράλογο, για μένα, είναι η στιγμή που ο άνθρωπος σταματά να ψάχνει απαντήσεις και αρχίζει να λειτουργεί με το ένστικτο ή τον φόβο του. Η Χαρά, προσπαθεί να εξηγήσει αυτό που συμβαίνει, αλλά στο τέλος συνειδητοποιεί πως υπάρχουν πράγματα που ξεπερνούν τη λογική. Αυτή η στιγμή είναι και η πιο ανθρώπινη.
Γιώργος Ξενικάκης: Ο γιατρός ακούει να συμβαίνουν πράγματα που δεν εξηγούνται λογικά, αλλά ο ίδιος σαν εξωτερικός παρατηρητής επισημαίνει ότι με μεθοδικότητα και παρατήρηση ίσως βρεθεί μια λογική απάντηση. Η μετάβαση από το λογικό στο παράλογο τον απογοητεύει, ιδίως όταν βλέπει ανθρώπους που έχουν εξουσία να βουλιάζουν στην θάλασσα του παραλόγου.
Γιώργος Αλεβυζάκης: Η μετάβαση αυτή, από το λογικό στο παράλογο, στο χαρακτήρα γίνεται αργά και βασανιστικά, σαν το μαρτύριο της σταγόνας. Προσπάθησα να δείξω αυτή τη μετάβαση, όχι ως μια ξαφνική στροφή προς την τρέλα, αλλά ως μια κραυγή απελπισίας μπροστά στην κατάρρευση της λογικής.
Η ιστορία του έργου συνδέεται με έναν θρύλο για τον βρικόλακα της Μυκόνου και εξετάζει πώς μια ιδέα μπορεί να εξαπλωθεί στην κοινότητα. Ο δικός σας χαρακτήρας προκαλεί, παρασύρεται ή συγκρούεται με αυτή τη συλλογική πεποίθηση; Πώς τον προσεγγίσατε;
ΜΖ: Ο δικός μου ρόλος προκαλεί αυτή την πεποίθηση. Τον προσέγγισα προσπαθώντας να πλάσω την ιστορία αυτής της γυναίκας «πριν»… τους λόγους που την οδήγησαν να πράττει έτσι.
ΣΣ: Ο δικός μου χαρακτήρας συγκρούεται αρχικά με αυτή την πεποίθηση, όμως όσο η ιστορία προχωράει, αρχίζει να κλονίζεται. Για να προσεγγίσω τη Χαρά, προσπάθησα να αναλύσω τα ψυχολογικά μοτίβα πίσω από αυτή τη στάση και να θυμηθώ ανθρώπους που έχω γνωρίσει με παρόμοια συμπεριφορά. Ήθελα να το καταλάβω βαθιά, για να μπορέσω να το φορέσω αληθινά στη συνέχεια.
Αντώνης Παλιεράκης: Πιστεύω ότι σχεδόν όλοι οι άνθρωποι, εάν βρεθούν αντιμέτωποι με μια τέτοια κατάσταση, περνούν λίγο πολύ κι από τα τρία στάδια που αναφέρετε. Ακόμα και η σύγκρουση είναι μια μορφή διασποράς της ίδιας της ιδέας. Όταν η ορθολογική ματιά απέναντι σε μια τόσο ακραία πεποίθηση, αποδομείται με “λογικά επιχειρήματα” και “εμφανή γεγονότα”, τότε, άθελά της ίσως, γίνεται κι αυτή μέρος του μηχανισμού διάδοσης και παγίωσης αυτής της ίδιας της ακραίας πεποίθησης.
ΓΞ: Ο χαρακτήρας που υπηρετώ, ούτε παρασύρεται, αλλά ούτε θέλει να συγκρουστεί με αυτά που συμβαίνουν, διότι βρίσκεται εκεί για άλλους λόγους. Τελικά, προσπαθεί να βοηθήσει στην επίλυση του μυστηρίου όταν η κατάσταση εκτροχιάζεται εντελώς.
ΓΑ: Ο χαρακτήρας μου, αρχικά, συγκρούεται αλλά στο τέλος παρασύρεται από τη συλλογική πεποίθηση, γιατί αδυνατεί να ερμηνεύσει με τη λογική του το παράλογο. Τον προσέγγισα με κατανόηση ψάχνοντας τα αίτια πίσω από τις δράσεις του.
Θεωρείτε ότι η παράσταση αυτή έχει κάτι σύγχρονο να πει στο κοινό σχετικά με την κοινωνία μας σήμερα (π.χ. πώς διαμορφώνονται οι αντιλήψεις ή πώς αντιμετωπίζουμε τις «πληροφορίες» γύρω μας); Πώς η εμπειρία σας στην παράσταση έχει αλλάξει ή ενισχύσει αυτή την αντίληψη;
ΜΖ: Η παράσταση αυτή έχει σίγουρα κάτι σύγχρονο να πει στο κοινό. Η κυρία Χρυσή του σήμερα θα ήταν ίσως μια influencer των social media…μια πολιτικός ή μια έγκριτη δημοσιογράφος. Δουλεύοντας πάνω σε αυτό το κείμενο, σκέφτηκα πολλές φορές πόσο εύκολο είναι ένας άνθρωπος με πειθώ, κοινωνικά αποδεκτός να επηρεάσει μια τεράστια μερίδα του κόσμου και να την οδηγήσει προς μια κατεύθυνση, μια αντίληψη, μια πλασματική “πραγματικότητα”.
ΣΣ: Πιστεύω πως η παράσταση κρύβει αρκετά μηνύματα. Ένα από αυτά είναι, ότι κάθε τι που ακούμε ή βλέπουμε, μπορεί να έχει πίσω του μια εντελώς διαφορετική ιστορία από αυτή που νομίζουμε. Επίσης, δείχνει πώς μια πληροφορία, ειδικά όταν γεννά φόβο, μπορεί να επηρεάσει τη σκέψη και τη συμπεριφορά μιας ολόκληρης κοινότητας. Η εμπειρία μου στην παράσταση μού ενίσχυσε αυτή την αντίληψη, ότι τελικά ο τρόπος που “διαβάζουμε” τα γεγονότα είναι αυτός που καθορίζει και τη στάση μας απέναντι στους άλλους. Δεν έχει σημασία μόνο τι συμβαίνει, αλλά και πώς εμείς το ερμηνεύουμε.
ΑΠ: Ζούμε σε μια εποχή που η συνείδηση μας γνωρίζει πλέον ότι “για τίποτα δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι”, βασισμένοι και στο γεγονός ότι με επιστημονικές ανακαλύψεις, οι άνθρωποι κατάφεραν να εξηγήσουν φαινόμενα που στο παρελθόν έμοιαζαν ανεξήγητα και “θεϊκά σημάδια”, όπως οι εκλείψεις ηλίου κ.ά., κι αυτό συμβάλλει στο να είμαστε (ακόμα και παράλογα) ανοικτοί σε δοξασίες και προκαταλήψεις. Και φυσικά πάντα υπάρχουν άνθρωποι που θα σπεύσουν να το εκμεταλλευτούν.
ΓΑ: Η παράσταση συνομιλεί σε πρώτο πρόσωπο με το σύγχρονο κόσμο. Ακριβώς ό,τι συνέβαινε το 1700 συμβαίνει και σήμερα! Πιστεύω πως, αν κάτι πρέπει να κρατήσει κανείς από αυτή, την παράσταση, είναι ότι θα πρέπει να φιλτράρει πολύ καλά την οποιαδήποτε πληροφορία, πριν βγάλει το τελικό συμπέρασμα. Γιατί, όπως λέει ο Διοικητής στο έργο, «τα μεμονωμένα γεγονότα λένε πάντα ένα μέρος της αλήθειας».
