Ο πυρήνας της μεσαίας τάξης στην Ελλάδα αριθμεί 3,9 εκατομμύρια πολίτες και ευθύνεται για το 38% της συνολικής κατανάλωσης. Ωστόσο, σύμφωνα με στοιχεία του World Data Lab, μόλις 2 εκατομμύρια Έλληνες –που ανήκουν στα ανώτερα στρώματα της μεσαίας τάξης και στα υψηλά εισοδήματα– οδηγούν το 44% της καταναλωτικής δαπάνης σε αγαθά και υπηρεσίες. Με άλλα λόγια, το 19% του πληθυσμού στηρίζει σχεδόν το μισό της κατανάλωσης στη χώρα.
Για το 2026, η μέση ημερήσια κατά κεφαλήν δαπάνη στην Ελλάδα εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 54 δολάρια, με τη συνολική εγχώρια κατανάλωση να διαμορφώνεται στα 203 δισ. δολάρια. Η αύξηση για το 2026 προβλέπεται στο 8% σε σχέση με το 2025, ωστόσο από το 2027 και μετά ο ρυθμός ανάπτυξης της κατανάλωσης αναμένεται να επιβραδυνθεί κοντά στο 4% ετησίως.
Οι ηλικίες που «κρατούν» την αγορά
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ηλικιακή κατανομή της δαπάνης. Οι πολίτες 45-65 ετών και άνω των 65 ετών, συνολικά 5,4 εκατομμύρια άνθρωποι, αντιπροσωπεύουν το 61% της συνολικής κατανάλωσης. Οι λεγόμενοι Baby Boomers και η Γενιά Χ καλύπτουν μόνοι τους το 50% της ζήτησης στην οικονομία, ενώ οι άνω των 65 ετών ξοδεύουν κατά μέσο όρο 62 δολάρια ημερησίως. Ενδεικτικά, η «Σιωπηλή Γενιά» (81-98 ετών) καταναλώνει περίπου 40% περισσότερα από τη Γενιά Ζ (14-29 ετών).
Η αγοραστική δύναμη του μέσου νοικοκυριού αυξήθηκε από 18.700 δολάρια ανά άτομο το 2015 σε 22.500 δολάρια το 2025. Παρά την άνοδο αυτή, το ονομαστικό διαθέσιμο εισόδημα το 2024 παρέμενε 9,3% χαμηλότερο σε σχέση με το 2009, ενώ το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα υπολειπόταν κατά 20,5%.
Στο πεδίο της ανισότητας, καταγράφεται βελτίωση: ο λόγος κατανάλωσης μεταξύ του πλουσιότερου 10% και του φτωχότερου 50% μειώθηκε από 6,4 το 2015 σε 5,2 το 2025. Παρά τη μείωση κατά 20% σε μια δεκαετία, το πλουσιότερο 10% εξακολουθεί να ξοδεύει περίπου πέντε φορές περισσότερα από το φτωχότερο μισό του πληθυσμού, γεγονός που κατατάσσει την Ελλάδα στην 5η υψηλότερη θέση ανισότητας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η παγκόσμια εικόνα
Σε διεθνές επίπεδο, τα στοιχεία του World Data Lab δείχνουν ότι η παγκόσμια ανισότητα στην κατανάλωση έχει μειωθεί σημαντικά από το 2000. Τότε, το πλουσιότερο 10% παγκοσμίως ξόδευε περίπου 40 φορές περισσότερα από το φτωχότερο 50%, ενώ σήμερα η αναλογία έχει περιοριστεί κοντά στο 18. Η μεταβολή αυτή αποδίδεται κυρίως στη γρηγορότερη ανάπτυξη των οικονομιών χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, οι οποίες αύξησαν ταχύτερα την κατανάλωση και τα εισοδήματά τους σε σχέση με τις ανεπτυγμένες χώρες.
