Με αφορμή το πρόσφατο θλιβερό γεγονός της ένοπλης συμπλοκής στα Βορίζια Δήμου Φαιστού, που είχε ως αποτέλεσμα το θάνατο δύο συνανθρώπων μας, συμβάν για το οποίο έδωσε την αφορμή να ακουστούν και γραφτούν διάφορες σκέψεις – απόψεις, καλό είναι να επισημάνουμε διάφορα πράγματα και να θυμηθούμε διάφορα γεγονότα που έχουν συμβεί τα τελευταία χρόνια.
Με την υπ΄ αριθμ. αριθ. 7001/2/1478-μβ΄ από 20/05/2017 (ΦΕΚ 1540Β/2017) Απόφαση του Αρχηγού της ΕΛ.ΑΣ. όπως τροποποιήθηκε με την υπ΄ αριθμ. αριθ. 7001/2/1478-vζ΄ από 11/07/2017 (ΦΕΚ 2493Β΄/2017) Απόφαση του ιδίου, έλαβε χώρα η Αναδιάρθρωση των Αστυνομικών Υπηρεσιών της Ελληνικής Αστυνομίας, όπου για την περιφέρεια Κρήτης πραγματοποιήθηκε ανακατανομή του υπάρχοντος αστυνομικού προσωπικού με στόχο την βελτίωση όλων των αστυνομικών υπηρεσιών του νησιού αλλά και την ίδρυση νέων επιχειρησιακών υπηρεσιών για την καταπολέμηση του εγκλήματος. Θυμίζουμε ότι με την Αναδιάρθρωση αυτή σε Ηράκλειο και Χανιά δημιουργήθηκαν τα Τμήμα Άμεσης Δράσης Ηρακλείου και Χανίων αντίστοιχα, υπηρεσίες που έχουν προσφέρει τα μέγιστα στην πάταξη της εγκληματικότητας στις δύο αυτές πόλεις, γεγονός που είναι αποδεκτό από το σύνολο της τοπικής κοινωνίας.
Ενισχύθηκαν όλα τα περιφερειακά αστυνομικά τμήματα, που πριν λειτουργούσαν ως ΚΕΠ έχοντας αστυνομικό προσωπικό 10 με 12 άτομα, ενώ μετά την αναδιάρθρωση κάθε περιφερειακό αστυνομικό τμήμα έχει πλέον 15 – 20 και 25 άτομα προσωπικό, έχοντας πλέον τη δυνατότητα να ανταποκριθεί ως υπηρεσία στις πολυσχιδείς ανακύπτουσες υποχρεώσεις για τη διασφάλιση της δημόσιας τάξης και ασφάλειας της περιοχής που αστυνομεύει, αλλά και το κυριότερο, να καταφέρει να βγάζει πληρώματα με περιπολικό με τουλάχιστον δύο αστυνομικούς, όπως προβλέπουν οι κανονισμοί του σώματος αλλά πρωτίστως για την ασφάλεια των ίδιων των συναδέλφων μας, οι οποίοι μέχρι πρότινος έβγαιναν περιπολίες με τα περιπολικά κατά μόνας όπως βλέπουμε τους σερίφηδες στις αμερικάνικες ταινίες του Χόλυγουντ. Ιδρύθηκε το Τμήμα Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος Κρήτης (Τ.Α.Ο.Ε.Κ.) Κρήτης, το οποίο έχει επιτελέσει καθοριστικό ρόλο στην εξάρθρωση οργανωμένων δικτύων και στη διαλεύκανση σοβαρών υποθέσεων με διασυνδέσεις πέρα από τα όρια του νησιού, μία υπηρεσία που προσφάτως ενισχύθηκε με περισσότερη δύναμη στο πλαίσιο ένταξης της στον νεοϊδρυθέν Ελληνικό FBI. Με την ανακατανομή του αστυνομικού προσωπικού τότε, ενισχύθηκαν επίσης και οι Ομάδες Πρόληψης και Καταστολής της Εγκληματικότητας (Ο.Π.Κ.Ε.) των τεσσάρων Νομών, οι οποίες ενεργούν επιχειρησιακά κατά ανάλογο τρόπο με αυτό των Τμημάτων Αστυνομικών Επιχειρήσεων (Τ.Α.Ε.) που υπάρχουν στο νησί. Γενικότερα η Αναδιάρθρωση των Αστυνομικών Υπηρεσιών σε επίπεδο Κρήτης το 2017, έφερε αδιαμφισβήτητα ένα πιο ευέλικτο και λειτουργικό μοντέλο αστυνόμευσης στο Νησί, αντικαθιστώντας το προηγούμενο παρωχημένο μοντέλο αστυνόμευσης.
Με το υπ΄ αριθμ. 23/2020 από 28-2-2020 (ΦΕΚ 44Α΄/2020) ιδρύθηκε στην Κρήτη το Τμήμα Ειδικής Κατασταλτικής Αντιτρομοκρατικής Μονάδας (ΕΚΑΜ) με 30 οργανικές θέσεις, μία υπηρεσία που αποτελεί την αιχμή του δόρατος σε επιχειρησιακό επίπεδο στο νησί.
Σε επιχειρησιακό επίπεδο, ιδίως τα τελευταία χρόνια, παρατηρούμε να πραγματοποιούνται οργανωμένες αστυνομικές επιχειρήσεις με τη συνεργασία όλων των επιχειρησιακών υπηρεσιών – ομάδων όπως : Τ.Ε.Κ.Α.Μ. – Τ.Α.Ο.Ε.Κ. – των Υποδιευθύνσεων Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων – Τ.Α.Δ. – Ο.Π.Κ.Ε. – Τ.Α.Ε. – των κατά τόπους Αστυνομικών Τμημάτων – των Τμημάτων Τροχαίας – των Αστυνομικών Τμημάτων και των Διμοιριών Υποστήριξης και μάλιστα με πρωτοφανή επιχειρησιακά σχεδιασμό, επιχειρώντας για παράδειγμά σε μία περιοχή ενός Νομού με δυνάμεις και από τους υπόλοιπους γειτονικούς νομούς, προκειμένου να επιτευχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα. Εύκολα αν ανατρέξουμε στο παρελθόν, μπορούμε φέρουμε στη μνήμη μας σχετικές επιχειρήσεις που οργανώθηκαν σε Καστέλι Κισσάμου, στον Ορεινό Μυλοπόταμο, σε Μεσσαρά, Αστερούσια, Πεδιάδα κλπ. με τη σύμπραξη δυνάμεων των ανωτέρω υπηρεσιών από όλους τους Νομούς του νησιού στην κάθε περιοχή, αλλά και τα ανάλογα αποτελέσματα των δράσεων αυτών. Μέσα από τις επιχειρήσεις αυτές, εύκολα αντιλαμβάνεται ο καθένας, ότι πλέον άβατο στην Κρήτη δεν υπάρχει. Ο έλεγχος γίνεται σε όλες τις περιοχές και με τον ίδιο επιχειρησιακό τρόπο. Γενικότερα η τοπική αστυνομία διαχρονικά καταβάλει υπεράνθρωπες προσπάθειες, με συνεχείς επιχειρήσεις, στοχευμένους ελέγχους και έρευνες σε κατοικίες, που έχουν ως αποτέλεσμα κατασχέσεις εκατοντάδων όπλων και τις αντίστοιχες συλλήψεις των δραστών τα τελευταία έτη.
Τα αίτια που οδήγησαν στο πρόσφατο αποτέλεσμα των Βοριζίων
Το πρόσφατο τραγικό περιστατικό στα Βορίζια της Κρήτης ανέδειξε, με τον πιο σκληρό τρόπο, ένα πρόβλημα διαχρονικό και βαθιά κοινωνικό. Τέτοιες πράξεις βίας έχουν ρίζες που εκτείνονται στον τρόπο με τον οποίο κάποιοι αντιλαμβάνονται την τιμή, την κοινωνική θέση τους και τη δύναμη τους μέσα στις μικρές κοινότητες.
Παρότι η μεγάλη πλειονότητα των Κρητικών είναι άνθρωποι φιλήσυχοι, φιλόξενοι και νομοταγείς, υπάρχει δυστυχώς ακόμα μια μικρή μερίδα πολιτών, κυρίως σε περιοχές της ενδοχώρας, που εξακολουθεί να διαπνέεται από λανθασμένες αντιλήψεις και κοινωνικά στερεότυπα. Η ιδιαίτερη ιδιοσυγκρασία των Κρητικών – με στοιχεία υπερηφάνειας, αυτονομίας, τιμής και επιθυμίας κοινωνικής υπερίσχυσης – μπορεί, όταν συνδυαστεί με έλλειψη παιδείας, αυτοσυγκράτησης και σεβασμού στους θεσμούς, να οδηγήσει σε εκρήξεις βίας και σε επικίνδυνες καταστάσεις.
Παράλληλα, η μακραίωνη παράδοση οπλοκατοχής, η οποία ξεκίνησε ως ανάγκη αυτοάμυνας και ελευθερίας κατά τη διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής, συνεχίζει να επιβιώνει σε ορισμένα περιβάλλοντα, αποκομμένη όμως από το ιστορικό της νόημα.
Τρόποι αντιμετώπισης της οπλοκατοχής και της βίας στην Κρήτη
Για την αντιμετώπιση του φαινομένου της οπλοκατοχής και της οπλοχρησίας απαιτείται μια βαθιά κοινωνική αλλαγή με συλλογική συμμετοχή και διαπαιδαγώγηση, μια επένδυση στη διαμόρφωση συνείδησης που απορρίπτει τη βία ως τρόπο επίλυσης διαφορών.
Η εκπαίδευση αποτελεί τη βάση για τη μακροπρόθεσμη αντιμετώπιση του φαινομένου. Μέσα από τα σχολεία και τις τοπικές εκπαιδευτικές δομές πρέπει να ενισχυθεί η κουλτούρα ειρηνικής συνύπαρξης, σεβασμού και αυτοσυγκράτησης. Προγράμματα αγωγής του πολίτη, βιωματικά εργαστήρια για τη διαχείριση συγκρούσεων και συνεργασίες με ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς και εκπαιδευτικούς μπορούν να διαμορφώσουν νέες στάσεις ζωής στα παιδιά και στους εφήβους.
Οι Δήμοι και η Περιφέρεια Κρήτης μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο, οργανώνοντας τοπικά προγράμματα πρόληψης της βίας, υποστηρίζοντας κοινωνικούς λειτουργούς στις κοινότητες, και αναλαμβάνοντας καμπάνιες ενημέρωσης για τους κινδύνους της οπλοκατοχής. Η Πολιτεία, από την πλευρά της, οφείλει να εξασφαλίσει πόρους και θεσμικά εργαλεία για τέτοιες δράσεις — όχι μόνο για να τιμωρεί, αλλά και για να προλαμβάνει.
Παράλληλα, πολιτιστικοί σύλλογοι, σχολεία, ενορίες, αθλητικοί φορείς και ΜΚΟ μπορούν να λειτουργήσουν ως δίκτυα επιρροής στην αλλαγή νοοτροπίας. Η μετάβαση σε μια κοινωνία που απορρίπτει τη βία απαιτεί συνέργεια όλων: της οικογένειας, της εκπαίδευσης, της τοπικής κοινωνίας και των θεσμών.
Όλα τα παραπάνω θα πρέπει να συνδυαστούν με την αυστηρότερη επιβολή ποινών από τη Δικαιοσύνη. Όσοι συλλαμβάνονται να οπλοφορούν ή να κατέχουν παράνομα όπλα πρέπει να αντιμετωπίζονται με τη μέγιστη αυστηρότητα που προβλέπει ο νόμος. Η οπλοκατοχή δεν είναι πολιτισμικό κατάλοιπο ούτε ένδειξη ισχύος. Είναι παράνομη πράξη που εγκυμονεί κινδύνους για την ανθρώπινη ζωή και την κοινωνική ειρήνη. Η Δικαιοσύνη πρέπει να στείλει ξεκάθαρο μήνυμα μηδενικής ανοχής απέναντι σε τέτοιες συμπεριφορές, ώστε να ενισχυθεί ο αποτρεπτικός χαρακτήρας του νόμου.
Εν κατακλείδι η καταπολέμηση του φαινομένου της οπλοκατοχής είναι συλλογική ευθύνη όλων. Χρειάζεται αλλαγή νοοτροπίας, ενίσχυση θεσμών, διαρκής παρουσία της πολιτείας και εμπλοκή της κοινωνίας των πολιτών.
Η Κρήτη μπορεί και πρέπει να πρωτοπορήσει στην προσπάθεια αυτή — να αφήσει πίσω της την εικόνα της οπλοκατοχής και να αναδείξει την αληθινή της ταυτότητα: νησί πολιτισμού, φιλοξενίας και σεβασμού στη ζωή.
Αν θέλουμε να μιλήσουμε, όχι για «τα ήθη και τα έθιμα», αλλά για το ήθος και τα έθιμα των Χριστουγέννων στην Κρήτη – και μάλιστα την παραδοσιακή Κρήτη – πρέπει να έχομε υπ’ όψιν μας πρώτα πρώτα τα εξής:
α) Τα παραδοσιακά ελληνικά Χριστούγεννα είναι όμοια σε όλα τα μέρη της Ελλάδας, καθώς και στις περιοχές που (για ιστορικούς λόγους) ποτέ δεν μπήκαν στο ελληνικό κράτος, όπως ο Πόντος, η Καππαδοκία, η Βόρ. Ήπειρος κ.λ.π. Παρά τις μικροδιαφορές στα έθιμα από τόπο σε τόπο, η βάση είναι κοινή: εκκλησιασμός, κάλαντα, γλυκά, φαγητά και βασιλόπιτα, αναμονή του άη Βασίλη, καλικάντζαροι, αγιασμός των υδάτων και φώτισμα (για ευλογία και ομαλότητα) με το «Μεγάλο Αγιασμό» των σπιτιών, των περβολιών και γενικά όλων των χώρων γύρω από τους οποίους κινούνταν η ζωή της οικογένειας.
Τα περισσότερα από τα έθιμα αυτά έχουν αρχαιοελληνική ή ρωμαϊκή προέλευση και παρέμειναν στη ζωή του ελληνικού χωριού με νέο, χριστιανικό, ένδυμα, γιατί εξυπηρετούσαν την ανάγκη των ανθρώπων να δώσουν νόημα στον κόσμο και να νιώσουν ασφάλεια για τη ζωή και τη σοδιά τους (θέμα επιβίωσης) αναθέτοντας την προστασία τους στις ανώτερες δυνάμεις που, ουσιαστικά, προσωποποιούσαν συμβολικά τη φύση –θα τα πούμε και παρακάτω αυτά.
β) Τα παραδοσιακά μας Χριστούγεννα είναι, σε μεγάλο βαθμό, μια διαφορετική γιορτή από τα σύγχρονα (ίδια σε όλο τον κόσμο) Χριστούγεννα που έχει πλέον στο νου του ο «εκσυγχρονισμένος» καταναλωτής νεοέλληνας και της πόλης και του χωριού (αφού και οι δύο διαπαιδαγωγούνται και καθοδηγούνται στην καθημερινή τους ζωή από τη διαφήμιση και τα ραδιοτηλεοπτικά μέσα).
Ας δούμε μερικές βασικές διαφορές:
1. Η θρησκευτική γιορτή
Χριστούγεννα
Τα παλαιά Χριστούγεννα (ή μάλλον το Δωδεκάμερο) είχαν σημαντικό θρησκευτικό χαρακτήρα:
Ξεκινώντας από τη «Μικρή Σαρακοστή», το «Σαραντάημερο» (που άρχιζε την επαύριο της εορτής τ’ αγιού Φιλίππου, 14 Νοεμβρίου, που φιλεί η πηλιά το πέλαγος, δηλαδή δύει η πούλια στο Λυβικό Πέλαγος, και είναι γεμάτο εορτές και σκόλες) με την ψαροφαγία εκτός Τετάρτης και Παρασκευής ώς τ’ αγίου Σπυριδόνου (12 Δεκεμβρίου) ή τ’ άη Λευτέρη (15 Δεκεμβρίου), καταλήγαμε στον εκκλησιασμό και τη Θεία Κοινωνία την ημέρα των Χριστουγέννων και σ’ ένα γιορταστικό τραπέζι με ιδιαίτερη σημασία –αφού νηστεύαμε για σαράντα μέρες κι αφού, έτσι κι αλλιώς, το κρέας δεν ήταν και τόσο συνηθισμένο στη διατροφή των παππουδοκεράδω μας (των παππούδων και των γιαγιάδων μας).
Σε χωριά της επαρχίας Αμαρίου μάλιστα (ας μιλήσουμε για Κρήτη) τη νύχτα της παραμονής των Χριστουγέννων βάζανε λίγη κοινή ζύμη σ’ ένα πιάτο και κάποια στιγμή, ενώ βεγγερίζανε (ξενυχτούσαν συζητώντας) περιμένοντας, η ζύμη ανέβαινε και γινόταν προζύμι. Τότε, κατά την πίστη των ανθρώπων, ήταν η ώρα που γεννάται ο Χριστός (ο Χριστός γεννάται κι ανασταίνεται κάθε χρόνο, γιατί για την Εκκλησία ο χρόνος έχει άλλους συμβολισμούς).
(Παρένθεση: στην Κρήτη λέγαμε Χριστόγεννα και όχι Χριστούγεννα.)
Ο άη Βασίλης
Προχωρώντας στην ημέρα τ’ άη Βασιλειού (πρωτοχρονιά) έχουμε την προσμονή ενός ταπεινού και καλού Έλληνα αγίου με τα μαύρα γένια και το σκούρο φτωχό ράσο, που έρχεται από την Καισάρεια της Καππαδοκίας (Μικρά Ασία) να ευλογήσει τα σπιτικά μας και να πάρει το δικό του κομμάτι από τη βασιλόπιτα (βγάζομε ένα του Χριστού, ένα τση Παναγίας, ένα τ’ άη Βασιλειού, ένα του φτωχού, ένα του σπιθιού, και μετά τα δικά μας –αν πέσει το φλουρί του Χριστού, τση Παναγίας ή τ’ άη Βασιλειού, το δίνομε στην εκκλησία).
Αυτός είναι ο άγιος Βασίλειος, ο φιλάνθρωπος επίσκοπος του 4ου αιώνα μ.Χ., ο άνθρωπος των γραμμάτων ο ταπεινός και θαυματουργός (ένας από τους Τρεις Ιεράρχες), και όχι ο πονηρούλης Santa Claus που εισήχθη από την Αμερική για να διαφημίσει αναψυκτικά και την πραμάτεια των εμπόρων. Καλός είναι κι αυτός (με την άσπρη γενειάδα και το βαθύ γέλιο και την ταλαιπωρία του –λόγω κοιλίτσας– να χωρέσει από τις καμινάδες), αλλά ο δικός μας, ο ρωμιός άγιος, είναι πιο άγιος, πιο βαθύς (σε νόημα), λιγότερο διαφημιστικός αλλά όχι λιγότερο αξιαγάπητος.
Για την ιστορία αναφέρω ότι ο Santa Claus, ο ευρωπαϊκός «Πατέρας των Χριστουγέννων», αντιστοιχεί στον άγιο Νικόλαο και για όλες τις χώρες (εκτός από την Ελλάδα) επισκέπτεται τα σπίτια τα Χριστούγεννα. Εμείς τον δεχόμαστε την πρωτοχρονιά, γιατί είναι η μέρα της εορτής του αγίου Βασιλείου, που είναι ο δικός μας «Πατέρας των Χριστουγέννων». Η μορφή του Santa Claus που ξέρουμε πλέον όλοι διαμορφώθηκε από τον αμερικανό σκιτσογράφο Τόμας Ναστ το 1862, με βάση παλαιότερες ευρωπαϊκές παραδόσεις, ενώ το κόκκινο χρώμα της στολής του το πήρε εξαιτίας του κόκκινου χρώματος γνωστού αμερικάνικου αναψυκτικού που χρησιμοποίησε τη μορφή του σε διαφημίσεις. Αρχικά ήταν ντυμένος στα χρώματα του ουράνιου τόξου.
[Για τον Έλληνα άη Βασίλη βλ. το βιβλίο του Δημήτρη Λουκάτου Χριστουγεννιάτικα και των Γιορτών, σελ. 119-123, ενώ ενδιαφέρουσα αναφορά στο Santa Claus (άγ. Νικόλαο) βλ. στο εξαίρετο παιδικό μυθιστόρημα του Τζόστεν Γκάαρντερ Το Μυστήριο των Χριστουγέννων].
Τ’ Αγιασμού
Την παραμονή τ’ Αγιασμού (των Φώτων –η λέξη στην Κρήτη προφέρεται με τέσσερις συλλαβές: τ’ Α-γι-α-σμού) πάλι νήστεια (ούτε λάδι), γιατί αύριο θα πιούμε Μεγάλο Αγιασμό, που παρομοιάζεται στη σκέψη του λαού μας (υπερβολικά βέβαια) με τη Θεία Μετάληψη!
Από τον Αγιασμό αυτό θα φωτίσει ο παπάς όλο το χωριό και θα φυλάξει κι ένα μπουκάλι μέσα στο Ιερό της εκκλησίας για να ξαναπιούμε μετά από μήνες, τη Μεγάλη Παρασκευή, και ν’ αντέξομε τη φοβερή νηστεία της Μεγάλης Εβδομάδας (ο αγιασμός, ως γνωστόν, δεν χαλάει όσα χρόνια κι αν μείνει, αν όμως η νοικοκερά θέλει να κρατήσει στο σπίτι της Μεγάλο Αγιασμό πρέπει, κατά την παράδοση, να του ’χει μέρα νύχτα καντήλι αναμμένο και, όποιος πιει, να ’χει νηστέψει τρεις μέρες το λάδι).
Την ημέρα τ’ Αγιασμού (ανήμερα των Φώτων) πρέπει, κατά την κρητική παράδοση (όχι την εκκλησιαστική), όλοι να φάνε κρέας για να τιμήσουν την εορτή και, αν κάποιος είναι φτωχός και δεν έχει, να δακάσει το δαχτύλι ντου και να πιπιλήσει μια σταλέ αίμα.
2. Ο έμψυχος κόσμος
Ο κόσμος, όπως τον φανταζόταν ο παραδοσιακός μας άνθρωπος (από την αρχαιότητα ίσαμε τη σύγχρονη εποχή), ήταν ένας κόσμος εμψυχωμένος από θεϊκά και δαιμονικά πνεύματα: αγίους, αγγέλους, δαιμόνους (μακριά από μας, έλεγε πάντα ο παλιός Κρητικός όταν τους ανέφερε), καθώς και νεράιδες κ.τ.λ..
Οι καρακατζόληδες
Τα Χριστόγεννα ήταν μια εποχή κρίσιμη για την επαφή ανάμεσα στον ορατό κόσμο και τον αόρατο [άλλη μια τέτοια εποχή είναι από την Κυριακή του Πάσχα ώς την ημέρα τση Γονοκλισάς (Πεντηκοστή), οπότε, κατά το θρύλο, οι ψυχές των αποθαμένω περπατούνε στον απάνω κόσμο –χωρίς όμως να γίνονται φαντάσματα και να τις βλέπουν οι ζωντανοί, οι οποίοι απλώς πρέπει τότε να προσεύχονται περισσότερο για τους νεκρους τους]. Ήταν τόσο κρίσιμη περίοδος γιατί, εκτός από το ότι εβγήκε κι επορπάτηξεν ο Κύριος στον κόσμο (όπως αναφέρουν τα κάλαντα), τότε βγαίνουν οι καρακατζόληδες ή καρκατσόλοι (καλικάντζαροι), αρχαία δαιμόνια σχετικά με τα φαντάσματα των νεκρών ή με τις ξωτικές δυνάμεις του χειμώνα, που πήραν περίπου χριστιανικό περιεχόμενο και αντίστοιχά τους υπάρχουν σ’ όλους του ευρωπαϊκούς λαούς.
Στην Κρήτη δεν καταγράφεται, απ’ όσο ξέρω, η δοξασία άλλων περιοχών της Ελλάδας ότι οι καλικάντζαροι ζουν όλο το χρόνο στα έγκατα της γης πριονίζοντας (ή ροκανίζοντας) το μεγάλο δέντρο που βαστάει και στηρίζει τον κόσμο (το οποίο ξαναθρέφεται όσο τα παγανά τούτα κυκλοφορούν ανάμεσά μας κι έτσι δεν πέφτει ποτέ). Η κρητική άποψη για τα καρακατζόλια είναι ότι τα παιδιά που γεννιούνται την ημέρα τω Χριστουγέννω (άρα έχουνε συλληφθεί την ημέρα του Ευαγγελισμού, που καλό είναι, από σεβασμό στην Παναγία, να αποφεύγει κανείς την ερωτική πράξη) μεταμορφώνονται σε καρακατζόληδες κάθε χρόνο την παραμονή των Χριστουγέννων και, την ημέρα τ’ Αγιασμού (όπου ο καθαγιασμός της φύσης διώχνει όλα τα κακά –αρχαία δοξασία κι αυτό), ξαναγίνονται άνθρωποι –αυτό συνεχίζεται κι όταν μεγαλώνουν.
[Για τους καλικάντζαρους βλ. τα σχετικά κεφάλαια στο κλασικό δίτομο έργο του Νικολάου Πολίτη Παραδόσεις (με πολλές ερμηνείες, σχόλια, διηγήσεις από όλη την Ελλάδα), καθώς και το βιβλίο της Ευαγγελίας Κ. Φραγκάκι Συμβολή στα Λαογραφικά της Κρήτης].
Τα ζώα που μιλούνε – ο καθαγιασμός του νερού
Εξάλλου τη νύχτα της παραμονής τ’ Αγιασμού, κατά την κρητική παράδοση, τα ζώα μιλούνε, αλλά ο άνθρωπος που θα κρυφτεί, από αυθάδη περιέργεια, για να τ’ ακούσει, μένει ανάπηρος ή κάποια άλλη συμφορά παθαίνει (οι αρχαίοι θα έλεγαν ότι διέπραξε ύβριν, θέλησε δηλαδή να μπει στο χώρο του θεϊκού).
Τέλος, πρέπει να πούμε ότι το νερό, κατά τους παππούδες μας (αρχαία δοξασία κι αυτό), δεν είναι ακίνδυνο αλλά κατοικείται από επικίνδυνα πνεύματα με νεραϊδική φύση (δηλαδή δαιμονική, γιατί οι νεράιδες στις ελληνικές παραδόσεις είναι μόνο κακά πνεύματα). Γι’ αυτό π.χ. αν κάποιος βρει νερό σε γούρνα τη νύχτα και θέλει να πιει, πρέπει να το αναταράξει πρώτα με το χέρι του για να «ξυπνήσει» το νερό και να μην αγριέψουν οι μυστηριώδεις κάτοικοί του.
Έτσι, η μετατροπή του σε αγίασμα την ημέρα των Φώτων, εκτός από τον εξορκισμό των καλικαντζάρων, εξορκίζει και αυτά τα πνεύματα και ευλογεί το νερό.
Ένα σχόλιο
Η δεισιδαιμονία αυτή των απλών παλαιών ανθρώπων (ένδειξη αθωότητας) δεν υπήρχε βέβαια σε όλους. Πολλοί όχι μόνο δεν πίστευαν στα «πνευματικά», αλλά και χρησιμοποιούσαν το φόβο των υπόλοιπων για να κάνουν τη νύχτα την ύποπτη δουλειά τους (να κλέψουν, ν’ απομακρύνουν τους περαστικούς από το περβόλι τους, να πάνε ανενόχλητοι στο σπίτι της αγαπημένης τους ή και απλώς να σπάσουν πλάκα). Ωστόσο, γενικά η κοσμοεικόνα αυτή αποδεικνύει την ιδέα του παλαιού ανθρώπου ότι ο ίδιος είναι μέρος της φύσης και ότι όλα τα πλάσματα και τα πράγμα τα έχουν ψυχή και προσωπικότητα που πρέπει να γίνεται σεβαστή, όχι να τα εκμεταλλευόμαστε μέχρις εσχάτων για το οικονομικό κέρδος μας.
Για τον παλαιό άνθρωπο (όχι για όλους, αλλά για τους φρόνιμους και γνωστικούς, δηλαδή τους συνετούς και σοφούς) έπρεπε να φερόμαστε στα ζώα και στα δέντρα, αλλά και στα σπίτια ακόμη, με αγάπη και ευγνωμοσύνη και κάθε οικολογική καταστροφή (συνέπεια της απληστίας μας) θα ήταν όχι απλώς απαράδεκτη, αλλά και αμαρτία, γιατί θα σήμαινε βλασφημία προς την Κτίση και το Δημιουργό της, το Θεό.
3. Ανθρωπος και φύση
Αυτή η οικολογική συνείδηση του παλαιού ανθρώπου (που υπήρχε σε όλους τους λαούς μέχρι που ο σύγχρονος πολιτισμός, μαζί με τα θετικά που αναμφίβολα έχει, έφερε και την αντίληψη της εκμετάλλευσης της φύσης) είναι η τρίτη διαφορά ανάμεσα στα παραδοσιακά Χριστούγεννα και τα σύγχρονα. Τα Χριστούγεννα εκείνα εορτάζονταν με έθιμα σχετικά με τη γη, την παραγωγή και γενικά τις βασικές ανάγκες του ανθρώπου.
Ας δούμε μερικά παραδείγματα:
Τα κάλαντα
Τα κάλαντα (αρχαίο έθιμο σχετικό με την αρχή του χρόνου), κάλαντρα στην κρητική διάλεκτο, είναι τραγούδια που, με αφορμή το θρησκευτικό περιεχόμενο της εορτής, ζητουν φιλοδωρήματα για τους τραγουδιστές, τους καλαντράδες. Η βάση των παραδοσιακών καλάντων σε όλη την Ελλάδα είναι κοινή: αφού λένε για την εορτή, περνάνε στα παινέματα (επαίνους) για το νοικοκύρη, την «κερά», το γιο και τη θυγατέρα, με στίχους που είναι ένας ποταμός από εικόνες εκπληκτικής ομορφιάς, γεμάτες όμορφες κοπελιές, ξομπλιαστές, υφαντά, γραμματικούς με χρυσά κοντύλια (μολύβια), σπαθιά και ευαγγέλια κ.λ.π. (που τα σημερινά παιδιά της πολυκατοικίας και της τηλεόρασης, χωρίς να φταίνε βέβαια τα ίδια, μάλλον δεν θα τα καταλάβαιναν καν), και καταλήγουν στα δοσίματα: γ-ή απάκι γ-ή λουκάνικο γ-ή από λαγού κομμάτι, γ-ή από τη μαύρη όρνιθα κιανένα-ν-αβγουλάκι, κι αν είν’ κι απού τη γαλανή (άσπρη) ας είν’ και ζευγαράκι (δύο αβγά). Κι απού το λαδοπίθαρο κιαμια οκά λαδάκι, κι αν είν’ και περισσότερο, κρατούμε μεις τ’ ασκάκι (να το βάλουμε)… Όχι εφετζίδικα δώρα, όχι εμπορεύματα, αλλά είδη πρώτης ανάγκης!
Κάλαντα λέμε την παραμονή τω Χριστουγέννω, την παραμονή τ’ άη Βασιλειού και την παραμονή τ’ Αγιασμού. Ειδικά κάλαντα υπήρχαν και για το Σαββάτο του Λαζάρου, καθώς και για την πρώτη του Μάρτη (αρχαία πρωτοχρονιά), αλλά σπάνια τα συναντούσες στην Κρήτη ήδη από αρκετά χρόνια.
[Πανέμορφα κρητικά κάλαντα βλ. στο βιβλίο του Σταμάτη Αποστολάκη Ριζίτικα – Τα δημοτικά τραγούδια της Κρήτης, εκδ. Γνώσεις 1995. Επίσης ηχογράφηση στο δίσκο του Κ. Μουντάκη «Έτσι Τραγουδάει η Κρήτη, νο 1» και σε ειδικό δίσκο της Δόμνας Σαμίου με κάλαντα από όλη την Ελλάδα.]
Τα χοιροσφάγια
Την παραμονή των Χριστουγέννων στα χωριά της Κρήτης εσφάζανε τσι χοίρους (αρχαία χοιροσφάγια), αναθρεμμένους από τον κάθε νοικοκύρη κυρίως με βελάνια (βελανίδια) και χουμά (τον ορρό του γάλακτος που μένει από την τυροκόμηση, μέσα στο οποίο όμως ρίχνανε και λάδια που έμεναν στα τσικάλια κι έτσι ο χουμάς γινόταν ζουμί –ένα ιδιαίτερα θρεπτικό μίγμα για πόση). Από το χοιρινό κρέας παρασκευάζονταν οματές (ή, στην ανατολική Κρήτη, ομαθιές), τσιλαδιά (με τη χοιροκεφαλή, η λεγόμενη πηχτή), απάκια (λουρίδες ψαχνού κρέατος καπνισμένες στο τζάκι, συχνά με φασκομηλιές και άλλα μυρωδικά βότανα), λουκάνικα, σύγλινα (κομμάτια κρέας μισοβρασμένα και αποθηκευμένα σε κουρούπι (κιούπι) μαζί με τη γλίνα (το λίπος) που τα βοηθούσε να διατηρηθούν πολλούς μήνες –μετά γίνονταν σφουγγάτο (ομελέτα) ή μαγειρεύονταν με πατάτες κ.λ.π.. Στα Χανιά όμως σύγλινα λένε τ’ απάκια) κ.λ.π.
Το χοιρινό κρέας ήταν εξαιρετικά σημαντικό, ιδίως γιατί μπορούσε να αποθηκευτεί εφοδιάζοντας την οικογένεια με κρέας για πολύν καιρό. Επίσης «έκανε δυο φαητά», αφού έβγαζε πολύ λάδι (από το λίπος που έλιωνε κατά το μαγείρεμα) με το οποίο μαγείρευαν έπειτα χόρτα ή πατάτες κάνοντάς τα νοστιμότερα.
Υπ’ όψιν ότι ο χοίρος είναι θεριό, άγριο, δυνατό και επικίνδυνο, και, συνεπώς, ήταν πολύ δύσκολο να σφαγεί, κυρίως αν ήταν μεγάλος –και έπρεπε να είναι αρκετά μεγάλος, για τους λόγους που αναφέραμε παραπάνω. Το σφάξιμό του ήταν δουλειά πολλών αντρών μαζί, που τον κρατούσαν και ένας, έμπειρος, του κάθιζε τη μαχαιρέ σε συγκεκριμένο σημείο στο λαιμό, για να πεθάνει ακαριαία –αλλιώς μπορεί και να έφευγε με το μαχαίρι καρφωμένο στο λαιμό του και αλίμονο σε όποιον του αντιστεκόταν!
Οι κραυγές του χοίρου που σφάζεται είναι κάτι φρικιαστικό. Ο οπλαρχηγός του 1866 Ιωάννης Αναγνώστης Κατσαντώνης από το χωριό Ανω Μέρος της επαρχίας Αμαρίου, γέρος πια (αρχές του εικοστού αιώνα), έφευγε από το χωριό όταν έσφαζαν τους χοίρους, γιατί οι σκληρές τωνε (οι κραυγές τους) του θύμιζαν, όπως έλεγε, τα ουρλιαχτά των χριστιανών όταν τους έσφαζαν οι Τούρκοι.
Σύμφωνα με δοξασία καταγεγραμμένη στο χωριό Αποδούλου του νομού Ρεθύμνης, την παραμονή της σφαγής του ο χοίρος θωρεί μέσα στο χουμά ντου ένα μαχαίρι (βλέπει ένα μαχαίρι μέσα στο ζουμί που θα πει) και καταλαβαίνει ότι πλησιάζει το τέλος του. Έτσι, περνάει την τελευταία νύχτα του λυπημένος και περιμένοντας το θάνατο από το αφεντικό του που τόσον καιρό τον τάιζε και τον μεγάλωνε (χαρακτηριστική αυτή η δοξασία για το σεβασμό του παλαιού ανθρώπου προς το ζώο, άσχετα αν από ανάγκη το έσφαζε και τρεφόταν μ’ αυτό –συγκρίνετε αυτή τη νοοτροπία με τη νοοτροπία του σύγχρονου χοιροστάσιου).
Η βασιλόπιτα
Αρχαίο έθιμο είναι και η βασιλόπιτα, προερχόμενη από τα ρωμαϊκά σατουρνάλια [τις γιορτές του Κρόνου (=Χρόνου)] ή, κατά τη χριστιανική παράδοση, από το θαύμα του αγίου Βασιλείου για την επιστροφή μέσα σε πίτες των κοσμημάτων που έδωσαν για την πληρωμή των φόρων οι κάτοικοι της Καισάρειας (βλ. πάλι στο βιβλίο του Δ. Λουκάτου Χριστουγεννιάτικα και των Γιορτών, σελ. 124-133).
Ο τρόπος της ετοιμασίας της, αλλά και το τελετουργικό της κοπής της στο οικογενειακό τραπέζι (μιλήσαμε παραπάνω γι’ αυτό) συνέβαλλε στην ενότητα της οικογένειας και την αρμονία με τη φύση (την έφτιαχναν από το στάρι που είχαν σπείρει οι ίδιοι, το στάρι που είναι η βάση της ανθρώπινης τροφής και γι’ αυτό συνδέεται και με τόσους θρησκευτικούς συμβολισμούς, αφού γίνεται Σώμα και Αίμα του Χριστού στη Θεία Μετάληψη, πρόσφορο, άρτος κ.τ.λ. –η Εκκλησία ευλογεί καθημερινά τα τρία σημαντικότερα τρόφιμα, «τον σίτον»=στάρι, «τον οίνον»=κρασί και «το έλαιον»=λάδι).
Τα φωτοκόλλυβα
Την παραμονή τ’ Αγιασμού παρασκευάζονταν τα φωτοκόλλυβα [«κόλλυβα» (=βρασμένο στάρι) των Φώτων], νηστίσιμο φαγητό από στάρι, φασούλια, φάβα και άλλα μαγερέματα (όσπρια), από τα οποία έτρωγαν χωρίς λάδι και οι άνθρωποι (επειδή, όπως είπαμε, προετοιμάζονταν να πιουν Μεγάλο Αγιασμό) και τα ζώα του σπιτιού, ιδίως οι όρθες (κότες) και τα ζευτικά (βόδια), γιατί κι αυτά, που είναι οι πολύτιμοι βοηθοί τ’ αθρώπου, έχουν το δικαίωμα να απολαύσουν το μαξούλι (το προϊόν της γης). «Ο Θεός του βουγιού (του βοδιού) είναι ο άθρωπος», έλεγαν οι παλιοί (γιατί από τον άνθρωπο εξαρτάται η επιβίωση του οικόσιτου ζώου), γι’ αυτό ο άνθρωπος έχει ευθύνη απέναντι στα ζώα του νοικοκυριού του –και ανάλογα με το πώς θα τους φερθεί θα ’ναι κι η χρονιά που τον περιμένει, καλή ή κακή!
Προσέξτε και τούτο: κατά την κρητική παράδοση, όταν γεννήθηκε ο Χριστός (στο στάβλο, την κρύα νύχτα), τα πρόβατα πλησίασαν και τον ζέσταναν με την ανάσα τους, ενώ οι αίγες (οι κατσίκες), αντίδικες (άγριες και επιθετικές) όπως πάντα, πήγαν να τον κουτουλήσουν με τα κέρατά τους! Γι’ αυτό (έλεγαν οι γιαγιάδες) η Παναγία, παραπονεμένη, ευλόγησε τα πρόβατα και καταρίστηκε των αιγώ (καταράστηκε τις κατσίκες). Από τότε η ουρά των προβάτων πάει προς τα κάτω, για να τα προστατεύει από το κρύο, ενώ των κατσικιών προς τα πάνω, αφήνοντας τα οπίσθιά τους εκτεθειμένα στις καιρικές συνθήκες…
Σημείωση: Τα ελάχιστα λαογραφικά που σταχυολογήσαμε, περισσότερο από προφορικές διηγήσεις και πολύ λιγότερο από βιβλία, προέρχονται κυρίως από το νομό Ρεθύμνης και μάλιστα από την επαρχία Αμαρίου. Οι αναγνώστες μας μπορούν να συμπληρώσουν τις πληροφορίες αυτές στέλνοντάς μας με το όνομά τους (ή, αν το προτιμούν, ανώνυμα) στοιχεία από τον τόπο της ιδιαίτερης καταγωγής τους.
Για όλα τα θέματα που αναφέρουμε μπορείτε να βρείτε πληροφορίες σε πολλές λαογραφικές συλλογές, σε βιβλιοθήκες της Ελλάδας και τους εξωτερικού. Εμείς παραπέμπουμε δειγματοληπτικά σε λίγα βιβλία, όσα έχουμε αυτή τη στιγμή πρόχειρα στη μνήμη μας. Ελπίζουμε να μας δοθεί η ευκαιρία και ο χρόνος στο μέλλον να δημοσιεύσουμε μια κάπως πληρέστερη βιβλιογραφία της κρητικής λαογραφίας, τουλάχιστον για το θέμα που μας απασχολεί σ’ αυτό το άρθρο.
Λόγω της μεγάλης ανταπόκρισης και της αγάπης που έδειξαν οι μικροί μας φίλοι, η παράσταση «Ήταν ένα μικρό κρεβάτι» ανανεώνει το ραντεβού της για ένα τελευταίο Σαββατοκύριακο. Η παράσταση που αγαπήθηκε φέτος επιστρέφει για δύο τελευταίες extra παραστάσεις το Σάββατο 10 & το Σάββατο 17 Ιανουαρίου στις 6 μ.μ. στο θέατρο του Θεατρικού Περίπλου.
Σε κείμενο και σκηνοθεσία του Θωμά Καντιφέ, πρόκειται για ένα έργο – σύμμαχος για τον ύπνο των παιδιών! Πέρα από τη χαρά του θεάτρου, η παράσταση αγγίζει με ευαισθησία ένα θέμα που απασχολεί κάθε γονιό: τη διαδικασία του ύπνου. Μέσα από την πλοκή και τα μηνύματα του έργου, τα παιδιά εξοικειώνονται με τη νύχτα, αποβάλλουν τους φόβους τους και ενθαρρύνονται να κατακτήσουν την προσωπική τους ανεξαρτησία.
Και όλα αυτά μέσα από τη Φαντασία και τη μαγεία του θεάτρου, για βράδια ήρεμα και όνειρα γλυκά παρέα με τον μικρόΑντρέα και τον θείο Ονειρούλη!
Δίνονται παραστάσεις και για σχολεία, κατόπιν συνεννόησης, κρατήσεις: 6945 458 516
Extra παραστάσεις
«Ήταν ένα μικρό κρεβάτι» ΣΑΒΒΑΤΟ 10 και ΣΑΒΒΑΤΟ 17 Ιανουαρίου 2026 ΚΡΑΤΗΣΕΙΣ: 6945 458 516 – Ώρα έναρξης: 6 μ.μ. – Είσοδος: 12€ Στο θέατρο του Θεατρικού Περίπλου (σκηνή Τιτίκα Νικηφοράκη), Φρυγανάκη 46, Μασταμπάς – Ρέθυμνο.
[Για παιδιά 3 – 9 χρονών]
Σημείωμα Σκηνοθέτη
Αυτά τα Χριστούγεννα… Ο μικρός Αντρέας συναντά τον θείο Ονειρούλη και μαζί ταξιδεύουν γελώντας, τραγουδώντας, παίζοντας, από εδώ μέχρι… το φεγγάρι! Μετρώντας αρνάκια, θα χαιρετίσουν τα 7 γυαλιστερά αστέρια, θα συναντήσουν τη μάγισσα με το σκοτεινό καζάνι και τον παραπονιάρη γατούλη της και θα ζήσουν πολλές περιπέτειες ανακατεύοντας γράμματα και χρώματα, μαζί με ένα χιονάνθρωπο και ένα λευκό λαγό, ψάχνοντας να βρουν τον θησαυρό του Ωκεανού…
Θα τα καταφέρουν…; Ελάτε να τους βοηθήσουμε, όλοι μαζί, μικροί και μεγάλοι, σε μια πραγματικά ονειρική παράσταση!!!
Ο Θεατρικός Περίπλους, πιστός στο ραντεβού του με τους μικρούς του φίλους, ετοιμάζεται να τους υποδεχτεί με μια νέα, άκρως διασκεδαστική παραγωγή… «Ήταν ένα μικρό κρεβάτι», σε κείμενο και σκηνοθεσία του Θωμά Καντιφέ!
Μετά τις μεγάλες επιτυχίες των προηγούμενων χρόνων με τη «Σταχτοπούτα», την «Οδό Αγάπης» και το «Αυτοκράτορας είναι γυμνός», η Παιδική Σκηνή του Θεατρικού Περίπλου φορά τα γιορτινά της και γεμίζει χαμόγελα, χορό και κέφι!
«Ήταν ένα μικρό καράβι» ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ: 7, 14, 21, 22, 27, 28 Δεκεμβρίου 2025 και 3 & 4 Ιανουαρίου 2026
Αυτά τα Χριστούγεννα… Ο μικρός Αντρέας συναντά τον θείο Ονειρούλη και μαζί ταξιδεύουν γελώντας, τραγουδώντας, παίζοντας, από εδώ μέχρι… το φεγγάρι! Μετρώντας αρνάκια, θα χαιρετίσουν τα 7 γυαλιστερά αστέρια, θα συναντήσουν τη μάγισσα με το σκοτεινό καζάνι και τον παραπονιάρη γατούλη της και θα ζήσουν πολλές περιπέτειες ανακατεύοντας γράμματα και χρώματα, μαζί με ένα χιονάνθρωπο και ένα λευκό λαγό, ψάχνοντας να βρουν τον θησαυρό του Ωκεανού…
Θα τα καταφέρουν…; Ελάτε να τους βοηθήσουμε, όλοι μαζί, μικροί και μεγάλοι, σε μια πραγματικά ονειρική παράσταση!!!
Ο Θεατρικός Περίπλους, πιστός στο ραντεβού του με τους μικρούς του φίλους, ετοιμάζεται να τους υποδεχτεί με μια νέα, άκρως διασκεδαστική παραγωγή… «Ήταν ένα μικρό κρεβάτι», σε κείμενο και σκηνοθεσία του Θωμά Καντιφέ!
Μετά τις μεγάλες επιτυχίες των προηγούμενων χρόνων με τη «Σταχτοπούτα», την «Οδό Αγάπης» και το «Αυτοκράτορας είναι γυμνός», η Παιδική Σκηνή του Θεατρικού Περίπλου φορά τα γιορτινά της και γεμίζει χαμόγελα, χορό και κέφι!
«Ήταν ένα μικρό καράβι» ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ: 3 & 4 Ιανουαρίου 2026
Αυτά τα Χριστούγεννα… Ο μικρός Αντρέας συναντά τον θείο Ονειρούλη και μαζί ταξιδεύουν γελώντας, τραγουδώντας, παίζοντας, από εδώ μέχρι… το φεγγάρι! Μετρώντας αρνάκια, θα χαιρετίσουν τα 7 γυαλιστερά αστέρια, θα συναντήσουν τη μάγισσα με το σκοτεινό καζάνι και τον παραπονιάρη γατούλη της και θα ζήσουν πολλές περιπέτειες ανακατεύοντας γράμματα και χρώματα, μαζί με ένα χιονάνθρωπο και ένα λευκό λαγό, ψάχνοντας να βρουν τον θησαυρό του Ωκεανού…
Θα τα καταφέρουν…; Ελάτε να τους βοηθήσουμε, όλοι μαζί, μικροί και μεγάλοι, σε μια πραγματικά ονειρική παράσταση!!!
Ο Θεατρικός Περίπλους, πιστός στο ραντεβού του με τους μικρούς του φίλους, ετοιμάζεται να τους υποδεχτεί με μια νέα, άκρως διασκεδαστική παραγωγή… «Ήταν ένα μικρό κρεβάτι», σε κείμενο και σκηνοθεσία του Θωμά Καντιφέ!
Μετά τις μεγάλες επιτυχίες των προηγούμενων χρόνων με τη «Σταχτοπούτα», την «Οδό Αγάπης» και το «Αυτοκράτορας είναι γυμνός», η Παιδική Σκηνή του Θεατρικού Περίπλου φορά τα γιορτινά της και γεμίζει χαμόγελα, χορό και κέφι!
«Ήταν ένα μικρό καράβι» ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ: 7, 14, 21, 22, 27, 28 Δεκεμβρίου 2025 και 3 & 4 Ιανουαρίου 2026
Αυτά τα Χριστούγεννα… Ο μικρός Αντρέας συναντά τον θείο Ονειρούλη και μαζί ταξιδεύουν γελώντας, τραγουδώντας, παίζοντας, από εδώ μέχρι… το φεγγάρι! Μετρώντας αρνάκια, θα χαιρετίσουν τα 7 γυαλιστερά αστέρια, θα συναντήσουν τη μάγισσα με το σκοτεινό καζάνι και τον παραπονιάρη γατούλη της και θα ζήσουν πολλές περιπέτειες ανακατεύοντας γράμματα και χρώματα, μαζί με ένα χιονάνθρωπο και ένα λευκό λαγό, ψάχνοντας να βρουν τον θησαυρό του Ωκεανού…
Θα τα καταφέρουν…; Ελάτε να τους βοηθήσουμε, όλοι μαζί, μικροί και μεγάλοι, σε μια πραγματικά ονειρική παράσταση!!!
Συνελήφθη σε περιοχή του Δήμου Ρεθύμνου από αστυνομικούς του Τμήματος Δίωξης Ναρκωτικών της Υποδιεύθυνσης Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Ρεθύμνου 18χρονος ημεδαπός κατηγορούμενος για παραβάσεις της νομοθεσίας περί ναρκωτικών ουσιών και όπλων.
Ειδικότερα, στο πλαίσιο του ειδικού σχεδιασμού και δράσεων της Διεύθυνσης Αστυνομίας Ρεθύμνου για την αντιμετώπιση της κατοχής και διακίνησης ναρκωτικών ουσιών και μετά από κατάλληλη αξιοποίηση πληροφοριών από αστυνομικούς της ανωτέρω Υπηρεσίας, προχθές (03.11.2025) το μεσημέρι πραγματοποιήθηκε έρευνα στην οικία του 18χρονου και σε αγροτεμάχιο που χρησιμοποιούσε.
Κατά τη διάρκεια της έρευνας, βρέθηκαν και κατασχέθηκαν συνολικά:
225,8 γραμμάρια ακατέργαστη κάνναβη
3 τσιγάρα με ποσότητα καπνού και κάνναβης,
συσκευή ηλεκτρικής εκκένωσης (τέιζερ),
σπρέι πιπεριού,
φυσίγγιο,
κινητό τηλέφωνο και
δίκυκλη μοτοσυκλέτα ως μέσο μεταφοράς ναρκωτικών
Η προανάκριση ενεργείται από την Υποδιεύθυνση Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Ρεθύμνου.
Διαδραστική αφήγηση για παιδιά με τη Θάλεια Αλεξάκη, θα πραγματοποιηθεί στο βιβλιοπωλείο Κλαψινάκης (Λεωφόρος Ηγουμένου Γαβριήλ 59) το Σάββατο 6 Δεκεμβρίου στις 11:30.
Η αγαπημένη Θάλεια Αλεξάκη θα ζωντανέψει μέσα από μια διαδραστική αφήγηση το μαγικό χριστουγεννιάτικο βιβλίο «Η Μικρή Κουκουβάγια και το Δώρο των Χριστουγέννων» από τις Εκδόσεις Susaeta.
Μετά την αφήγηση θα ακολουθήσει κλήρωση με όμορφα δώρα!
Λίγο μετά τις 7 το πρωί, δύο οχήματα της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Ρεθύμνου με τέσσερις πυροσβέστες έσπευσαν για την κατάσβεση πυρκαγιάς που εκδηλώθηκε σε αυτοκίνητο, το οποίο είχε εκτραπεί της πορείας του στον επαρχιακό δρόμο Κρύας Βρύσης – Αγίας Γαλήνης.
Το τροχαίο συνέβη κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες, ενώ αμέσως μετά την εκτροπή το όχημα τυλίχθηκε στις φλόγες. Ευτυχώς, ο οδηγός και ένας ακόμη επιβάτης κατάφεραν να βγουν εγκαίρως, χωρίς να τραυματιστούν.
Το αυτοκίνητο ωστόσο καταστράφηκε ολοσχερώς παρά τις προσπάθειες των πυροσβεστών.
Άρθρο του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και Βουλευτή Ρεθύμνου, Γιάννη Κεφαλογιάννη
Άρθρο του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και Βουλευτή Ρεθύμνου, Γιάννη Κεφαλογιάννη
Τα γεγονότα στα Βορίζια δεν είναι απλώς μια τραγική είδηση. Είναι μια πληγή που ανοίγει βαθιά στην ψυχή της Κρήτης. Κάθε φορά που η βία επιστρέφει, πληγώνει την εικόνα και την ουσία ενός τόπου που στηρίζεται στις αξίες του σεβασμού, της αξιοπρέπειας και της ανθρωπιάς.
Η Κρήτη δεν είναι η βία. Δεν είναι η αυθαιρεσία, ούτε η υπεροψία της ισχύος. Είναι ο τόπος που έμαθε να πορεύεται με φιλότιμο, μέτρο και αλληλεγγύη. Και όταν αυτά πλήττονται, πληγώνεται και το συλλογικό μας ήθος.
Διαβάζοντας αυτές τις γραμμές, πολλοί θα αναρωτηθούν τι κάναμε εμείς όλα αυτά τα χρόνια. Είναι δίκαιο να το ρωτούν. Γιατί η αλλαγή νοοτροπίας δεν γίνεται με συνθήματα. Θέλει συνέπεια, υπομονή και πράξεις. Δεν μπορεί να είναι μια περιστασιακή αντίδραση στην επικαιρότητα. Πρέπει να είναι στάση ζωής και διαρκής στόχος της Πολιτείας.
Από το 2012, όταν ξεκίνησα να πολιτεύομαι, προσπάθησα να υπηρετήσω αυτήν ακριβώς τη φιλοσοφία: ότι η πολιτική δεν είναι άθροισμα εντυπώσεων αλλά διαδρομή ευθύνης και σταθερότητας. Ότι η αλλαγή έρχεται με συνέχεια, όχι με άρνηση του παρελθόντος. Στον τόπο μας υπήρξαν άνθρωποι που έδωσαν μάχες για την Κρήτη με αξιοπρέπεια και ήθος. Το καθήκον της δικής μου γενιάς είναι να συνεχίσει αυτή την πορεία με νέα εργαλεία αλλά με την ίδια πίστη στις αξίες που μας ενώνουν.
Ακριβώς σε αυτή την κατεύθυνση, από το 2019 προσπαθούμε να επενδύσουμε συστηματικά σε ό,τι μπορεί να αλλάξει την κοινωνία μας από τη ρίζα. Στην εκπαίδευση, στις υποδομές, στις ίσες ευκαιρίες για κάθε παιδί. Ιδιαίτερα στον ορεινό όγκο – στον Μυλοπόταμο, στα Ανώγεια και στο Αμάρι – όπου η πρόσβαση, η ισότητα και η ποιότητα ζωής είναι ο καθημερινός μας στόχος. Εκεί που οι συνθήκες είναι πιο δύσκολες και μπορεί να φωλιάσει αυτή η στρεβλή νοοτροπία, εκεί ακριβώς επενδύουμε περισσότερο.
Οι επενδύσεις στις σχολικές υποδομές του ορεινού όγκου υπερβαίνουν τα 10 εκατομμύρια ευρώ. Ο εκσυγχρονισμός του Γυμνασίου και Λυκείου Ανωγείων, το νέο Δημοτικό Σχολείο Πανόρμου, το Εσπερινό Γενικό Λύκειο Μελιδονίου και το σχολικό συγκρότημα Πλατάνου, μαζί με τις ενεργειακές αναβαθμίσεις δεκάδων σχολικών μονάδων ύψους 5,7 εκατομμυρίων ευρώ, αποτελούν παραδείγματα μιας πολιτικής επιλογής που αναδεικνύει ότι η παιδεία είναι το εφόδιο για μια κοινωνία με συνείδηση και μέτρο.
Παράλληλα, η ενίσχυση της εκπαίδευσης δεν περιορίστηκε μόνο στα έργα υποδομής. Από το 2019 έως σήμερα έχουν τοποθετηθεί πάνω από 800 μόνιμοι εκπαιδευτικοί και περισσότεροι από 2.200 αναπληρωτές σε σχολεία του Ρεθύμνου, με ιδιαίτερη έμφαση στις περιοχές του ορεινού όγκου. Ενώ, με τον χαρακτηρισμό των σχολείων αυτών ως δυσπρόσιτων, δόθηκαν τα αναγκαία κίνητρα ώστε τα απομακρυσμένα σχολεία μας να αποτελούν επιλογή για τους εκπαιδευτικούς. Φυσικά, δεν αρκούν τα παραπάνω, αναδεικνύουν όμως μια προσπάθεια που χρειάζεται χρόνο, επιμονή και συνεργασία.
Η αλλαγή νοοτροπίας όμως δεν επιτυγχάνεται μόνο με την παιδεία. Προϋποθέτει και ασφάλεια και εμπιστοσύνη από τον πολίτη που έρχεται κάθε μέρα αντιμέτωπος με στρεβλές συμπεριφορές. Γι’ αυτό η ενίσχυση της εκπαίδευσης οφείλει να συνοδεύεται από μια συνολική στρατηγική ασφάλειας και πρόληψης. Το νέο επιχειρησιακό μοντέλο αστυνόμευσης που παρουσίασε ο Υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης βασίζεται στην παρουσία, την πρόληψη και τη συνεργασία με τις τοπικές κοινωνίες. Είναι μια ουσιαστική μεταρρύθμιση που ενισχύει την εμπιστοσύνη και στέλνει το μήνυμα ότι η Πολιτεία είναι δίπλα στον πολίτη, όχι απέναντι. Παράλληλα, πρέπει άμεσα να ολοκληρωθούν οι θεσμικές παρεμβάσεις που αντιμετωπίζουν ρίζες χρόνιων εντάσεων. Οι δασικοί χάρτες και το Κτηματολόγιο θα συμβάλουν καθοριστικά να δοθεί τέλος σε εκκρεμότητες και αντιπαραθέσεις δεκαετιών, που συχνά γίνονται αφορμές για συγκρούσεις και αδικίες.
Ανατρέχοντας στο παρελθόν, δεν είναι η πρώτη φορά που η Κρήτη κάνει αυτοκριτική και κοιτάζεται κατάματα. Το 2005 στα Ανώγεια υπογράφηκε η ιστορική Διακήρυξη κατά της οπλοφορίας και της οπλοχρησίας. Ήταν μια πράξη ευθύνης, μια στιγμή αυτογνωσίας που έστειλε το μήνυμα ότι η λεβεντιά δεν έχει ανάγκη από όπλα και ότι η βία δεν είναι μέρος της παράδοσής μας αλλά πληγή της κοινωνίας μας. Είκοσι χρόνια μετά, το μήνυμα εκείνης της πράξης παραμένει, δυστυχώς, ακόμα ζωντανό. Με τη διαφορά ότι σήμερα πρέπει να συνεχίσουμε να το αναδεικνύουμε με πράξεις που διαμορφώνουν μια σταθερή ανάσχεση απέναντι σε όλους όσους αμαυρώνουν την Κρήτη.
Η Κρήτη δεν έχασε ποτέ τις αξίες της. Είναι τόπος πολιτισμού και φιλότιμου και αυτές τις αξίες πρέπει να τις υπερασπιστούμε και να τις διδάξουμε στις επόμενες γενιές. Η αλλαγή νοοτροπίας δεν έρχεται με λόγια. Έρχεται με παιδεία, με υποδομές, με κοινωνικές παρεμβάσεις και με ευθύνη. Και αυτή είναι η δέσμευσή μας απέναντι στο μέλλον της Κρήτης.
Στις 5 Νοεμβρίου, σύμφωνα με τις εξαγγελίες της κυβέρνησης, θα αποδοθεί υποχρεωτικά σε κάθε Έλληνα ο Προσωπικός Αριθμός. Στόχος είναι η καθιέρωση του Προσωπικού Αριθμού στην καθημερινή ζωή των Ελλήνων.
Παρουσιάζεται ως απλή διοικητική αλλαγή, αλλά όλοι καταλαβαίνουμε ότι πρόκειται για κάτι πολύ βαθύτερο. Είναι ένα βήμα που αγγίζει τον πυρήνα της ελευθερίας και της ιδιωτικότητάς μας.
Σήμερα θέλουμε να πούμε ένα μεγάλο μπράβο σε όλους τους Έλληνες που αντιστέκονται με ευγένεια, νηφαλιότητα και αξιοπρέπεια. Σε όσους δεν αποδέχονται αδιαμαρτύρητα μια απόφαση που αφορά τη ζωή τους. Στα εκατομμύρια Ελλήνων που ενημερώνονται, ρωτούν και συζητούν. Σε όσους καταλαβαίνουν ότι το να υπερασπίζεσαι την ελευθερία σου δεν είναι άρνηση, είναι καθήκον.
Η τεχνολογία μπορεί να μας υπηρετήσει, αλλά μπορεί και να μας ελέγξει. Εκεί κρίνεται η μάχη της εποχής μας: αν θα μείνουμε πολίτες με συνείδηση ή αν θα γίνουμε απλά δεδομένα σε μια οθόνη.
Η αδιάκριτη χρήση του Προσωπικού Αριθμού σε κάθε επαφή με το κράτος –και σύντομα με τον ιδιωτικό τομέα– δημιουργεί τεράστιο όγκο δεδομένων. Οι πληρωμές, οι υγειονομικές επισκέψεις, οι κοινωνικές παροχές, οι φορολογικές δηλώσεις, ακόμη και οι απλές διοικητικές πράξεις συγκεντρώνονται σε ένα ενιαίο αναγνωριστικό. Με τη δύναμη της τεχνητής νοημοσύνης και της ανάλυσης δεδομένων, αυτά τα στοιχεία δεν είναι απλά «πληροφορίες». Είναι ιστορίες ζωής, μοτίβα συμπεριφοράς, ευκαιρίες για στοχευμένη επιτήρηση. Και δεν προβλέπεται καμία τεχνική εγγύηση που να το αποτρέπει.
Σε μια εποχή που η Ευρώπη συζητά για τον έλεγχο της Τεχνητής Νοημοσύνης, η Ελλάδα, αντί να προστατεύει τον πολίτη, δημιουργεί το τέλειο εργαλείο για την παρακολούθηση. Η απουσία ενός ανεξάρτητου προληπτικού ελέγχου εντείνει την ανησυχία: ποιος διασφαλίζει ότι η Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων δε θα χρησιμοποιήσει τα δεδομένα; Ποιος αποτρέπει την «εξόρυξη» βιογραφικών πληροφοριών, τη δημιουργία προφίλ, την καταγραφή της ζωής μας βήμα προς βήμα;
Η ΝΙΚΗ έχει ήδη κάνει όλα τα απαραίτητα βήματα, με προσφυγή στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και αίτηση ακύρωσης των διατάξεων του Προσωπικού Αριθμού στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
Ο Προσωπικός Αριθμός ίσως επιβληθεί. Ίσως, ακολουθηθεί η μέθοδος της σιωπηρής επιβολής, αφαιρώντας τις εναλλακτικές, μέχρι να «μην έχουμε επιλογή». Ενδεχομένως να επιχειρηθεί και έμμεσος εξαναγκασμός μέσω ψηφιακών υπηρεσιών.
Η χρήση, η σημασία και η δύναμή του εξαρτώνται από εμάς. Από τη δική μας επιλογή να μείνουμε άγρυπνοι, υπεύθυνοι και ελεύθεροι. Η αληθινή αντίσταση είναι η άρνηση χρήσης του.
Η ΝΙΚΗ καλεί όλους να συνεχίσουν με ψυχραιμία, ενότητα και αποχή από οποιαδήποτε ενεργή καταχώρηση και εμπέδωση του Προσωπικού Αριθμού. Είναι βασικό να μη γίνει χρήση αυτού του αριθμού. Να διεκδικούμε θεσμική διαφάνεια, σεβασμό στα δικαιώματά μας και να κρατάμε τον άνθρωπο πάνω από τον αλγόριθμο.
Είμαστε αισιόδοξοι, γιατί η ΝΙΚΗ έχει κάνει όλα όσα θεσμικά έπρεπε να γίνουν. Με βάση τις ενέργειες που θα ακολουθήσει η κυβέρνηση, η ΝΙΚΗ θα κλιμακώσει περαιτέρω τις δράσεις της. Αυτή είναι η υπόσχεσή μας.
Τον τελευταίο λόγο, όμως, τον έχει ο Θεός.
Θεματική Ομάδα της ΝΙΚΗΣ για την Ψηφιακή Διακυβέρνηση
Η πορεία μας ξεκινάει από τον Ομαλό και καταλήγει στο γραφικό χωριό Λάκκων. Το μονοπάτι είναι μέρος τις ‘Στράτας των Μουσούρων’, όπου οι Λακκιώτες το χρησιμοποιούσαν για να προσεγγίζουν το Οροπέδιο του Ομαλού και τις γύρω κορυφές, όμως τώρα χρησιμοποιείται ως πεζοπορικό μονοπάτι.
Είναι πρόσφατα σηματοδοτημένο, έχει πολλές εναλλαγές τοπίου και πολύ πράσινο.
Μία παράσταση πιο ωμή και από μεσημεριανό ψαρά Σαμουράι που κάνει νηστεία. Μία παράσταση που δε θα σε κάνει καλύτερο άνθρωπο. Αλλά χειρότερο. Ένας μονόλογος γεμάτος κοινωνική σάτιρα, με τις πιο ΝΤΕΚΑΝΤΑΝΣ στιγμές που συμβαίνουν γύρω μας. Από τις κουβέντες που δε βγάζουν νόημα, μέχρι τα social media και την ΠΑΡΑΝΟΙΑ της καθημερινότητας.
Μετά από αμέτρητες viral στιγμές, παραστάσεις σε όλη την Ελλάδα και τουλάχιστον 9 βραβεία στις Κάννες, ο Jeremy προσγειώνεται στη σκηνή του Αντίβαρου με μια παράσταση γεμάτη ρυθμό, γέλιο και σκέψεις που μάλλον έχεις κάνει και εσύ!
Observational comedy, deadpan στιγμές, raw στιγμές, σκέτες στιγμές και δόσεις σουρεαλισμού εναλλάσσονται, δημιουργώντας ένα roller coaster που μοιάζει σαν να μπαίνεις σε ζαχαροπλαστείο για πάστα αλλά καταλήγεις να βλέπεις τελετή εξορκισμού. Τρώγοντας όμως μια πάστα. Από τις διακρίσεις και το σεξ μέχρι το marketing, την ντροπή, το δημόσιο, την ενοικίαση σπιτιών, την επικοινωνία με τον κόσμο και πολλά άλλα, τίποτα δεν μένει στο απυρόβλητο.
Η ιστορική εκλογή, το μήνυμα που στέλνει στους Δημοκρατικούς και η αντίδραση του Τραμπ
Ο Ζόραν Μαμντάνι εξελέγη δήμαρχος της Νέας Υόρκης, γράφοντας ιστορία ως ο πρώτος μουσουλμάνος της αμερικανικής μητρόπολης. Σε ηλικία μόλις 34 ετών, γίνεται επίσης ο νεότερος δήμαρχος από το 1892 — και το νέο πρόσωπο μιας αριστεράς που διεκδικεί χώρο στην καρδιά του Δημοκρατικού Κόμματος και στην κεντρική πολιτική σκηνή των ΗΠΑ.
Η νίκη του επί του πρώην κυβερνήτη της Νέας Υόρκης Άντριου Κουόμο και του Ρεπουμπλικανού υποψηφίου Κέρτις Σλίγουα θεωρείται ανατροπή και γεννά το μεγάλο ερώτημα. Θα είναι το έναυσμα για να αλλάξει τον πολιτικό χάρτη των ΗΠΑ; Χαρισματικός, άκρως επικοινωνιακός, αντισυστημικός, με άριστη αξιοποίηση των social media και βασικό μήνυμα την αντιμετώπιση του υψηλού κόστους ζωής θεωρείται από πολλούς αναλυτές στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού ως «η αριστερή και νεότερη εκδοχή του Ντόναλντ Τραμπ». Ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος έχει βεβαίως πολύ διαφορετική άποψη.
Zohran Mamdani was elected mayor of New York City on Tuesday, capping a stunning ascent for the 34-year-old state lawmaker, who was set to become the city’s most liberal mayor in generations. pic.twitter.com/hBbovNFzPv
Ο Μαμντάνι εισήλθε στην κούρσα χωρίς κομματική υποστήριξη, με περιορισμένα μέσα και ελάχιστη αναγνωρισιμότητα, καταφέρνοντας ωστόσο να κεφαλαιοποιήσει τη δυναμική του προοδευτικού χώρου και τη στήριξη των νέων ψηφοφόρων.
Στην πρώτη ομιλία μετά την εκλογή του δεσμεύθηκε να κάνει την πόλη «πιο δίκαιη, πιο προσιτή και πιο ανθρώπινη» για τους εργαζόμενους, τους μετανάστες και τις ευάλωτες κοινότητες.
Μιλώντας σε χιλιάδες υποστηρικτές στο Μπρούκλιν, ο Μαμντάνι τόνισε ότι η εκλογή του σηματοδοτεί «ένα νέο κεφάλαιο» για τη Νέα Υόρκη: «Απόψε περάσαμε από το παλιό στο νέο. Μια νέα εποχή αρχίζει. Και μιλώντας με καθαρότητα, λέμε σε όλους τι θα φέρει αυτή η νέα εποχή και για ποιον».
Ένας προοδευτικός με λαϊκό μήνυμα
Ο Μαμντάνι, που αυτοπροσδιορίζεται ως δημοκρατικός σοσιαλιστής, έκανε προεκλογική εκστρατεία με αιτήματα όπως η δωρεάν παιδική φροντίδα, η επέκταση των δημόσιων μεταφορών και η κρατική παρέμβαση στις ελεύθερες αγορές.
Παράλληλα, επικέντρωσε το μήνυμά του στα ζητήματα οικονομικής ανισότητας και κόστους ζωής, που έχουν απομακρύνει μεγάλο μέρος της εργατικής τάξης από τους Δημοκρατικούς τα τελευταία χρόνια. Στόχος του όπως επαναλάμβανε συνεχώς, μία Νέα Υόρκη οικονομικά προσιτή και βιώσιμη.
Η καμπάνια του κατόρθωσε να ενώσει διαφορετικές κοινωνικές ομάδες κάτω από το σύνθημα «μια πόλη που δουλεύει για τους ανθρώπους της». Όπως είπε ο ίδιος μετά τη νίκη του: «Αυτό το κόμμα πρέπει να αντικατοπτρίζει τους ανθρώπους που υπηρετεί – τους εργαζόμενους και όχι τις ελίτ».
Η επόμενη μέρα: Προσδοκίες και περιορισμοί
Η εκλογή του Μαμντάνι φέρνει μεγάλες προσδοκίες, αλλά και προκλήσεις. Η κυβερνήτης της Νέας Υόρκης, Κάθι Χότσουλ, έχει ήδη δηλώσει ότι αντιτίθεται στις αυξήσεις φόρων που απαιτούνται για τη χρηματοδότηση του φιλόδοξου κοινωνικού του προγράμματος.
Επιπλέον, ο νέος δήμαρχος θα πρέπει να διαχειριστεί την πολύπλοκη σχέση με το επιχειρηματικό κατεστημένο της πόλης, το οποίο είχε επικρίνει δριμύτατα κατά την προεκλογική περίοδο, αλλά από το οποίο θα χρειαστεί συνεργασία για να κυβερνήσει αποτελεσματικά.
Παράλληλα, οι θέσεις του για τη Μέση Ανατολή έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις. Έχει καταδικάσει τη στάση του Ισραήλ στον πόλεμο της Γάζας και έχει δηλώσει ότι θα συλλάβει τον Μπενιαμίν Νετανιάχου ως «εγκληματία πολέμου» αν επισκεφθεί τη Νέα Υόρκη – μια υπόσχεση που αναμένεται να δοκιμαστεί στην πράξη.
Η στάση του Τραμπ Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, που διατηρεί προσωπική σχέση με τη Νέα Υόρκη, δεν άργησε να αντιδράσει.
Σε αναρτήσεις του υποστήριξε ότι θα είναι «δύσκολο» να διατηρηθεί η ομοσπονδιακή χρηματοδότηση της πόλης υπό τον Μαμντάνι, ενώ απέδωσε τις ευρύτερες ήττες των Ρεπουμπλικανών στις πολιτείες Βιρτζίνια και Νιου Τζέρσεϊ στο shutdown των δημοσίων υπηρεσιών και στην απουσία του ίδιου από το ψηφοδέλτιο.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι ο Μαμντάνι θα αποτελέσει σύντομα σημείο αντιπαράθεσης με τον Λευκό Οίκο και πρόσωπο-σύμβολο για την αριστερή πτέρυγα των Δημοκρατικών, η οποία αναζητεί νέα ταυτότητα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του 2026.
Το μήνυμα προς το Δημοκρατικό Κόμμα
Η επιτυχία του Μαμντάνι ήρθε την ίδια βραδιά με τις νίκες των Δημοκρατικών στις εκλογές της Βιρτζίνια και του Νιου Τζέρσεϊ για κυβερνήτη, αλλά και την έγκριση από τους ψηφοφόρους της Καλιφόρνιας της πρότασης για προσωρινή αναδιάταξη των εκλογικών περιφερειών υπέρ του κόμματος.
Στη Βιρτζίνια, η πρώην βουλευτής Άμπιγκέιλ Σπάνμπεργκερ έγινε η πρώτη γυναίκα κυβερνήτης στην ιστορία της πολιτείας, κερδίζοντας τον Ρεπουμπλικανό Γκλεν Γιάνγκιν και ανατρέποντας τη ρεπουμπλικανική κυριαρχία. Στο Νιου Τζέρσεϊ, η Μίκι Σέριλ επικράτησε του συμμάχου του Τραμπ, Τζακ Τσιαταρέλι, επίσης γράφοντας ιστορία ως η πρώτη γυναίκα Δημοκρατική κυβερνήτης.
Στην Καλιφόρνια, οι ψηφοφόροι ενέκριναν την Πρόταση 50, ένα σχέδιο επαναχάραξης των εκλογικών περιφερειών που ενισχύει τους Δημοκρατικούς ενόψει των εκλογών του 2026.
Από «αουτσάιντερ» σε πρόσωπο εθνικής εμβέλειας
Μέχρι πριν από έναν χρόνο, ο Ζόραν Μαμντάνι ήταν ένας σχετικά άγνωστος πολιτικός της τοπικής Βουλής της Νέας Υόρκης.
Σήμερα, ετοιμάζεται να αναλάβει τη διοίκηση της μεγαλύτερης πόλης των ΗΠΑ και να δοκιμάσει τις δυνάμεις του απέναντι σε ένα εχθρικό πολιτικό και οικονομικό περιβάλλον.
Η εκλογή του συμπληρώνει μια βραδιά ιστορικών πρώτων για τους Δημοκρατικούς. Η πραγματική δοκιμασία για τον Ζόραν Μαμντάνι και τους υπολοίπους όμως δεν ήταν η εκλογή. Αλλά το πώς θα διοικήσουν τις πόλεις τους.
Φωτογραφική έκθεση με θέμα τον Αρκάδιο Δρόμο παρουσιάζεται την Παρασκευή 7 Νοεμβρίου 2025 και ώρα 17:00, στην κεντρική είσοδο του Δημοτικού Κήπου Ρεθύμνου.
Η έκθεση περιλαμβάνει φωτογραφικό υλικό από το αρχείο του Βασίλη Μανουσάκη, το οποίο έχει αναρτηθεί στη βόρεια πλευρά του Δημοτικού Κήπου.
Την εκδήλωση συνδιοργανώνουν η Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνης, η Ένωση Πτυχιούχων Φυσικής Αγωγής Ρεθύμνης και ο Δήμος Ρεθύμνης, υπό την αιγίδα του οποίου τελεί η δράση.
Τέλος στο θρίλερ των τελευταίων ημερών μπήκε σήμερα, καθώς οι τρεις άνδρες που καταζητούνταν για τη φονική συμπλοκή στα Βορίζια Ηρακλείου παραδόθηκαν αυτοβούλως στις Αρχές, μετά από ημέρες έντασης, φόβου και δρακόντειων μέτρων ασφαλείας στο χωριό.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι τρεις δράστες – ηλικίας 19, 27 και 29 ετών – παραδόθηκαν παρουσία των δικηγόρων τους στον Διοικητή του Ελληνικού FBI, σε επαρχιακό δρόμο στη Γόρτυνα, κοντά στην εθνική οδό Ηρακλείου–Μοιρών. Η παράδοση έγινε κατόπιν συνεννόησης με την αστυνομία, προκειμένου να διασφαλιστεί η διακριτική μεταφορά τους στην Αστυνομική Διεύθυνση Ηρακλείου.
Νωρίτερα, αστυνομικοί είχαν εντοπίσει κατάλυμα σε ξενοδοχείο του Τυμπακίου, όπου είχε βρει προσωρινό καταφύγιο ένας από τους καταζητούμενους, ενώ συνελήφθησαν και οι ιδιοκτήτες του καταλύματος.
Οι τρεις αδελφοί, που φέρονται να συμμετείχαν στο αιματηρό επεισόδιο του περασμένου Σαββάτου, αναμένεται να οδηγηθούν ενώπιον των δικαστικών αρχών. Ο τέταρτος αδελφός, που είχε τραυματιστεί στο γόνατο κατά τη διάρκεια της ανταλλαγής πυροβολισμών, παραμένει φρουρούμενος στο ΠΑΓΝΗ, όπως και ο ξάδελφός τους, ο οποίος νοσηλεύεται με τραύμα στο πόδι.
Το χωριό των Βοριζίων παραμένει υπό ισχυρή αστυνομική παρουσία, με περίπου 400 πάνοπλους αστυνομικούς να συνεχίζουν τις έρευνες για τον εντοπισμό του οπλισμού που χρησιμοποιήθηκε στη φονική συμπλοκή.
Στην Ελλάδα υπάρχει μακροχρόνια παράδοση στην παραγωγή οίνου από την αρχαιότητα. Αρχαιολογικά στοιχεία βρίσκουμε σε ανασκαφές και ναυάγια, όπου έχουν βρεθεί μεγάλα πήλινα δοχεία με υπολείμματα κρασιού και λαδιού, αλλά και σπόροι σιταριού που προορίζονταν για εξαγωγή στις βόρειες χώρες. Ήταν βασικά στοιχεία της αγροτικής παραγωγής, και το κρασί αποτελούσε αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας των Ελλήνων. Συμμετείχε είτε στο οικογενειακό γεύμα είτε σε γνωστές και θρησκευτικές πανηγύρεις.
Η ποικιλία στον ελληνικό αμπελώνα διαφοροποιείται ανάλογα με το μικροκλίμα της κάθε περιοχής. Στην Ελλάδα υπάρχουν πολλοί οινοπαραγωγικοί προορισμοί που μπορείτε να επισκεφθείτε για να απολαύσετε ντόπιες ποικιλίες, μοναδικές στο είδος τους και με ξεχωριστή ταυτότητα.
Μαλαγουζιά
Η μαλαγουζιά https://amazinggreekwines.com/el/krasia/wines/malagouzia/ θεωρείται από τους λάτρεις του λευκού κρασιού ως η «αυτοκράτειρα» του ελληνικού αμπελώνα. Πρόκειται για κρασί με έντονα αρώματα εσπεριδοειδών, ροδάκινου, βερίκοκου, αλλά και λουλουδιών, που προσδίδουν στο ποτήρι δροσερή και φρέσκια αίσθηση. Συνοδεύει ιδανικά θαλασσινά, σαλάτες, λευκά τυριά και γενικά πιάτα της μεσογειακής κουζίνας.
Είναι ένα αρωματικό και ελαφρύ κρασί, το οποίο προτιμάται ιδιαίτερα το καλοκαίρι, αφού πίνεται ευχάριστα οποιαδήποτε στιγμή της ημέρας. Η παραγωγή του γίνεται κυρίως σε ανοξείδωτες δεξαμενές για να διατηρηθεί η φρουτώδης γεύση του. Ωστόσο, πολλοί παραγωγοί το αφήνουν να ωριμάσει και σε βαρέλι, αποκτώντας έτσι πιο σύνθετο και γεμάτο χαρακτήρα.
Η Μαλαγουζιά καλλιεργείται σε περιοχές της Αττικής, της Μακεδονίας και της Στερεάς Ελλάδας. Πολλά οινοποιεία έχουν βραβευθεί διεθνώς για την ποιότητα των κρασιών τους, με αποτέλεσμα η συγκεκριμένη ποικιλία να εκπροσωπεί επάξια τα ελληνικά κρασιά στο εξωτερικό.
Μοσχοφίλερο
Αντίστοιχα, το μοσχοφίλερο https://amazinggreekwines.com/el/krasia/wines/moshofilero/ είναι μία αρωματική και εκλεπτυσμένη λευκή ποικιλία που έχει κερδίσει τις καρδιές των οινόφιλων. Καλλιεργείται κυρίως στην Πελοπόννησο και στην Αρκαδία, χαρίζοντας κρασιά με γκριζωπή απόχρωση και αρώματα τριαντάφυλλου, λεμονιού και μπαχαρικών.
Η φρεσκάδα και η οξύτητά του το καθιστούν ιδανικό για καλοκαιρινή κατανάλωση, ειδικά το βράδυ, συνοδεύοντας πιάτα με ψάρια, λεμονάτες σάλτσες ή ακόμη και πικάντικες ανατολίτικες γεύσεις. Πολλοί το αποκαλούν το «ελληνικό Gewürztraminer» λόγω της έντονης και πολυεπίπεδης γεύσης του.
Πέρα από τα λευκά, η Ελλάδα διαθέτει εξαιρετικά κόκκινα κρασιά. Το ξινόμαυρο της Μακεδονίας είναι διεθνώς αναγνωρισμένο για τα δυνατά ταννικά του χαρακτηριστικά και τη μεγάλη δυνατότητα παλαίωσης. Από την άλλη, το αγιωργίτικο που καλλιεργείται κυρίως στη Νεμέα είναι μία από τις πιο διαδεδομένες ελληνικές ποικιλίες. Έχει φρουτώδηγεύση με νότες κόκκινων φρούτων και μπαχαρικών, συνοδεύοντας ιδανικά πιάτα με κόκκινα κρέατα.
Τα τελευταία χρόνια, τα ροζέ κρασιά έχουν γνωρίσει τεράστια άνθηση στην Ελλάδα. Με ελαφρύ χαρακτήρα, ισορροπία ανάμεσα στη φρεσκάδα του λευκού και την ένταση του κόκκινου, αποτελούν ιδανική επιλογή για ελαφριά γεύματα, finger food και καλοκαιρινά μενού. Είναι ευχάριστα όλες τις ώρες, αλλά ξεχωρίζουν ιδιαίτερα σε βραδινά δείπνα με φίλους.
Σήμερα, η ελληνική οινοποιία καταφέρνει να συνδυάζει την παράδοση με την καινοτομία. Πολλοί νέοι παραγωγοί στρέφονται σε βιολογικές καλλιέργειες και εφαρμόζουν σύγχρονες τεχνικές που επιτρέπουν την παραγωγή υψηλής ποιότητας κρασιών. Έτσι, τα ελληνικά κρασιά βραβεύονται συνεχώς, συμμετέχουν σε διεθνείς διαγωνισμούς και γίνονται ολοένα και πιο γνωστά σε όλο τον κόσμο.
Η Πρυτανεία του Πανεπιστημίου Κρήτης εκφράζει τα θερμά της συγχαρητήρια στον Καθηγητή του Τμήματος Χημείας του Πανεπιστημίου Κρήτης και τέως Διευθυντή του Ινστιτούτου Ηλεκτρονικής Δομής και Laser (ΙΗΔΛ) του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ), κ. Σπύρο Αναστασιάδη, για την εκλογή του στη θέση του Αντιπροέδρου του Ανώτατου Συμβουλίου (ΑΣΥ) της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ).
Η εκλογή του κ. Αναστασιάδη αποτελεί σημαντική αναγνώριση τόσο για τον ίδιο όσο και για το Πανεπιστήμιο Κρήτης, καθώς επιβραβεύει τη διακεκριμένη του συμβολή στην προώθηση της επιστημονικής έρευνας, της καινοτομίας και της ποιότητας στην ανώτατη εκπαίδευση.
Η Πρυτανεία του Πανεπιστημίου Κρήτης του εύχεται κάθε επιτυχία στα νέα του καθήκοντα, με τη βεβαιότητα ότι θα συνεχίσει να προάγει την επιστήμη και να τιμά την ακαδημαϊκή κοινότητα που εκπροσωπεί.
Χρησιμοποιώντας το Rethemnos.gr συμφωνείτε με τους όρους χρήσης και την δήλωση προστασίας προσωπικών δεδομένων. Παρακαλώ επισκεφθείτε τη σχετική σελίδα μας Πολιτική Cookies – Προστασία δεδομένων για περισσότερες πληροφορίες.
