Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, η Περιφέρεια Κρήτης διοργανώνει τη Δευτέρα 9 Μαρτίου 2026 και ώρα 20:00 εκδήλωση με θέμα: «Πρόληψη – Φροντίδα – Γνώση. Ωδή στη Γυναίκα».
Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στην αίθουσα Ανδρέα & Μαρίας Καλοκαιρινού στο Πολιτιστικό Συνεδριακό Κέντρο Ηρακλείου με στόχο την ανάδειξη της πρόληψης ως δικαίωμα, συνειδητή επιλογή και ουσιαστική στάση ζωής.
Την επιλογή των κειμένων και την αφήγηση στην εκδήλωση θα κάνει η Κατερίνα Χάλκου.
Παράλληλες δράσεις:
• Ο Σύλλογος Διπλωματούχων Αισθητικών Κρήτης θα παρέχει ενημέρωση σχετικά με την πρόληψη και την ορθή φροντίδα του δέρματος.
• Από τις 18:00 έως τις 21:00, στο αίθριο του Πολιτιστικού Κέντρου Ηρακλείου, θα διενεργείται δωρεάν μαστογραφικός έλεγχος από την Κινητή Μονάδα της Περιφέρειας Κρήτης.
• Από τις 18:15 έως τις 19:15, στο φουαγιέ της Αίθουσας Ανδρέα & Μαρίας Καλοκαιρινού, θα πραγματοποιηθεί δωρεάν σεμινάριο Καρδιοπνευμονικής Αναζωογόνησης (ΚΑΡΠΑ). Οι ενδιαφερόμενες μπορούν να δηλώσουν συμμετοχή στον σύνδεσμο: https://forms.gle/pUUbTj1W3upGVRwe7
Άραγε, πόσο ξεχασμένη αρετή είναι η ευγένεια και πόσο αδικημένη αξία η αλληλοβοήθεια; Πόσο δύσκολη είναι η γενναία επιλογή που αψηφά το φόβο και τις πεποιθήσεις των άλλων;
Η συγγραφέας και εκπαιδευτικός, Αγγελική Μάνου, έρχεται στις εκδόσεις Υδροπλάνο, με ένα ιδιαίτερο και προσεγμένο στην λεπτομέρεια παραμύθι, να μας θυμίσει όλα όσα στο πέρασμα του χρόνου ξεχάσαμε ή μας ξέχασαν! Μια ιστορία γραμμένη με ευθύνη και αγάπη για το παιδί. «Η Νεράιδα Ευγενία και το Tζίνι Βοηθεία!», σε εικονογράφηση Λιάνας Δενεζάκη, σας υπόσχονται ένα μαγικό αναγνωστικό ταξίδι!
Φίλοι μου αγαπητοί, η ιστορία μου αυτή έχει τόσα να σας πει: για την αγάπη στην καρδιά, της καλοσύνης τη ματιά που όλα τα κακά σκορπά. Την ευγένεια μες στην ψυχή, την θέληση τη δυνατή και τα καλά που προκαλεί. Τους φίλους μας να έχουμε, μα πάντα να προσέχουμε. Γιατί μαθαίνουμε πολλά αν έχουμε τα μάτια μας συνέχεια ανοιχτά
«Ο παππούς και η γιαγιά θέλουνε μια αγκαλιά»
Ο παππούς και η γιαγιά είναι ΑΓΑΠΗ και ΛΑΤΡΕΙΑ για τα παιδιά. Αλλά και τα εγγόνια είναι ΔΥΝΑΜΗ και ΖΩΗ για εκείνους. Η σοφία της λαϊκής ρήσης «Του παιδιού μου το παιδί είναι δυο φορές παιδί μου» εκφράζει εύστοχα τη δυναμικότητα αυτού του δεσμού, που είναι θεμελιώδης για την υγιή ψυχοκοινωνική ανάπτυξη των παιδιών.
Τι γίνεται όμως όταν η σχέση αυτή κλονίζεται από τα γηρατειά ή κάποια ασθένεια και πώς μπορούμε να είμαστε ενσυναισθητικοί απέναντι στους ηλικιωμένους;
Μια συγκινητική ιστορία ενός παιδιού που βιώνει την ασθένεια του παππού και της γιαγιάς με τρυφερότητα και μεγαλείο ψυχής…
Λίγα λόγια για τη συγγραφέα
Η Αγγελική Μάνου γεννήθηκε στην Άρτα αλλά ζει κι εργάζεται στην Αθήνα. Είναι Νηπιαγωγός, Διδάκτωρ & Διπλωματούχος Πανεπιστημίου Αιγαίου, μέλος της Γυναικείας Λογοτεχνικής Συντροφιάς και του Κύκλου του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου και υπηρετεί στη Δημόσια Εκπαίδευση.
Έργα της: «Διαπολιτισμική Συμβουλευτική στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση», εκδόσεις Παπαηλιού.
Παραμύθια: «Η Νεράιδα Ευγενία και το Τζίνι Βοηθεία!», «Ο παππούς και η γιαγιά θέλουνε μια αγκαλιά», εκδόσεις Υδροπλάνο, «Τα ανάποδα Χριστούγεννα του Λεωνίδα», Εκδόσεις The Book Project.
Διηγήματα: «Απόδραση των Χριστουγέννων», μέρος του συλλογικού έργου «Επιβάτες των Χριστουγέννων», «Μια φορά κι έναν καιρό ήρθε Πάσχα με κορωνοϊό», μέρος του συλλογικού e-book, «Μέρες γιορτής σε καραντίνα», εκδόσεις Υδροπλάνο. «Το βιβλίο στο ταγάρι», μέρος του συλλογικού έργου «Συντροφιά μ΄ ένα βιβλίο», Εκδόσεις Ελληνοεκδοτική.
Ποιήματα: «Κορδέλα ΕΙΡΗΝΗΣ», μέρος του συλλογικού έργου «Ποιητικό Λεύκωμα: Γιορτή της Ποίησης 2022», Εκδόσεις Κέφαλος.
Πιστεύει πως «η ζωή, όχι μόνο των παιδιών αλλά και η δικιά μας, είναι γεμάτη ιστορίες και εικόνες σαν αυτές των παραμυθιών, που ζωντανεύουν, κι άλλοτε είναι πιο ξέθωρες ενώ άλλοτε ζωηρεύουν, ανάλογα με τα βιώματα και τα συναισθήματά μας».
H αριστουργηματική μαύρη κωμωδία του Σλάβομιρ Μρόζεκ, με τη σκηνοθετική υπογραφή του Νικολή Αβραμάκη και ζωντανή μουσική από τον Γιάννη Κιαγιαδάκη, έρχεται στο Φεστιβάλ Αντίβαρο για δύο μοναδικές παραστάσεις: το Σάββατο, 07 και την Κυριακή, 08 Μαρτίου στις 21.00.
ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΈΡΓΟ
Τρεις ναυαγοί, μια σχεδία, κι ένας κόσμος που ακόμη επιπλέει. Όταν τελειώνουν οι προμήθειες, απομένει μόνο η ανθρώπινη φύση – ωμή, παράλογη, κωμικοτραγική.
Ο Μρόζεκ στήνει μια μαύρη κωμωδία όπου όπου η πείνα λειτουργεί ως τροφή της εξουσίας. Η δικαιοσύνη, η δημοκρατία και ο πολιτισμός απογυμνώνονται από το προσωπείο τους, αφήνοντας να φανεί η γυμνή φύση του ανθρώπου – ικανή για τα πάντα. Μέσα από το γέλιο και τον τρόμο, ο συγγραφέας μάς φέρνει αντιμέτωπους με μια κοινωνία που έχει μάθει να καταναλώνει – ιδέες, αξίες, ανθρώπους. Και ρωτά: πόσο μακριά είμαστε διατεθειμένοι να φτάσουμε; Τι θυσιάζουμε για να σωθούμε; Πόσοι θα μείνουμε στη σχεδία – και ποιοι θα τολμήσουμε, μεσοπέλαγα , να κολυμπήσουμε στα βαθιά νερά της ελευθερίας;
Ο Όμηρος αναφέρεται στην «ωραία Ελένη» και στα δύο έπη του. Ωστόσο, στις 328.000 λέξεις που χρησιμοποιεί σε Ιλιάδα και Οδύσσεια, μόλις 3 αφιερώνει για την περιγραφή της. «Καλλίκομος / Ηύκομος» (= αυτή με τα ωραία μαλλιά), «καλλιπάρηος» (= αυτή με τα ωραία μάγουλα), «Λευκώλενος» (= Η λευκοχέρα. Ένα επίθετο που παραδοσιακά χρησιμοποιούνταν για όμορφες γυναίκες και θεές).
Η περιγραφική ένδεια δεν είναι τυχαία. Ο Όμηρος αποφεύγει μια λεπτομερή περιγραφή των χαρακτηριστικών του προσώπου και του σώματός της, επιτρέποντας στον ακροατή ή αναγνώστη να φανταστεί την ομορφιά της μέσα από τα δικά του αισθητικά πρότυπα. Η ανθρώπινη φαντασία αφήνεται ελεύθερη να πλάσει. Να προσεγγίσει. Να κατακτήσει τη δική του Ελένη.
Στη ζώσα Ελληνική πραγματικότητα, τα υπό εξαγγελία κόμματα, ακολουθούν την τακτική του Ομήρου. Δεν έχουν συγκεκριμένες ιδεολογικές αναφορές, τα προγράμματά τους θα τα δημιουργήσει μια «επιτροπή σοφών» ή ένα «επιστημονικό συμβούλιο» και οι προτάσεις θα είναι «δίκαιες». Τα πρόσωπα που θα τα στελεχώσουν θα είναι πολιτικοί φαντομάδες. Δεν θα έχουν σχέση με το παρελθόν και τα υφιστάμενα κόμματα, αλλά θα προέλθουν δια πολιτικής παρθενογένεσης. Αξιόλογα στελέχη της κοινωνίας θα «δουν το φως το αληθινό» και θα τρέξουν ως νέοι «θεράποντες» πίσω από τους κήνσορες της πολιτικής ζωής του τόπου. Το κόμματα θα είναι «ονειρικά» και όχι προϊόν του ονείρου.
Το αφήγημα είναι εύηθες αλλά πουλάει. Γίνεται πιστευτό από εκείνους που αναζητούν κάτι διαφορετικό. Που δεν είναι ικανοποιημένοι από όσα προσφέρει το ελληνικό πολιτικό σύστημα. Για ποιο λόγο; Πρώτον, διότι περίπου 3,5 εκατομμύρια ψηφοφόροι έχουν στρέψει την πλάτη τους στα παραδοσιακά κόμματα τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Μια τάση που ξεκίνησε μετά τις εκλογές του 2004 και κορυφώθηκε την περίοδο της μνημονιακής κρίσης. Τεράστια δεξαμενή ψηφοφόρων. Απέραντη, όμως, η δυσκολία να πειστούν να συμμετάσχουν στο πολιτικό γίγνεσθαι. Έστω δια της ψήφου. Δεύτερον, διότι οι πληγές της μνημονιακής περιόδου δεν έχουν ακόμη κλείσει. Η ανορθολογική ψήφος έχει μαζικά και συμπαγή χαρακτηριστικά. Συναρθρώνεται από εκείνους που δηλώνουν στις δημοσκοπήσεις ότι, ακόμη και σήμερα, αισθάνονται πρωτίστως «οργή» ή/και «απελπισία». Όλοι αυτοί, δυστυχώς, πιστεύουν ότι τα προβλήματα θα λυθούν «εάν όλοι οι πολιτικοί πάνε φυλακή» ή η ζωή τους θα αλλάξει «με ένα νόμο και ένα άρθρο». Απλοϊκές προσεγγίσεις που αγγίζουν το συλλογικό φαντασιακό. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, ο μεσσιανισμός ανθεί. Αναζητούμε ένα «σωτήρα» τα χαρακτηριστικά του οποίου είναι ισάριθμα με τα επίθετα που χρησιμοποίησε ο Όμηρος να περιγράψει την Ελένη: να είναι «τίμιος», «ικανός», «δίκαιος».
Ωστόσο, η ζωή μας θα αλλάξει μόνον εάν συνειδητοποιήσουμε ότι απαιτούνται σύνθετες προτάσεις και υψηλές νοητικές διεργασίες για να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα της εποχής. Προτάσεις ενταγμένες σε ένα συγκεκριμένο σύστημα ιδεών και όχι αποσπασματικά και ρηχά ευχολόγια. Τα τσιτάτα δεν αποδίδουν. Τούτο, άλλωστε, αποδεικνύεται και από τη διάψευση των συλλογικών προσδοκιών και τη δημοσκοπική πτώση όταν οι «νεοτιμητές» αποπειρώνται να πουν κάτι συγκεκριμένο.
Εάν τα ανωτέρω γίνουν αντιληπτά, οι «εμποράκοι της οργής» θα οδηγηθούν στη χρεοκοπία και η ελπίδα θα ξαναγεννηθεί. Μέχρι τότε δέστε τις ζώνες σας σφιχτά, η χώρα εισέρχεται σε περίοδο αναταράξεων …
Το 11ο Φεστιβάλ Αντίβαρο παρουσιάζει μία ξεχωριστή σκηνική συνάντηση αφήγησης και χορού που ζωντανεύει τον διαχρονικό μύθο του Έρωτα και της Ψυχής!
Ο αφηγητής Στέλιος Πελασγός ζωντανεύει τον μύθο αφήνοντας τις μυθικές μορφές να περάσουν μέσα από τη φωνή και την παρουσία του. Δίπλα του, η χορεύτρια Ανδρομάχη Βαρσάμη μετατρέπει τις λέξεις σε κίνηση: κάθε χειρονομία γίνεται χορός, κάθε φράση παίρνει σώμα.
Αφήγηση και χορός μπλέκονται σε μια ζωντανή σκηνική εμπειρία — μια σύγχρονη, παιχνιδιάρικη ματιά σε έναν από τους πιο τρυφερούς και περιπετειώδεις μύθους της αρχαιότητας. Γιατί, τελικά, όσο κι αν αλλάζουν οι εποχές…ο Έρως πάντα βρίσκει τρόπο να μας μπλέκει σε ιστορίες.
ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΕΡΓΟ:
Ο κακούργος ο Έρως -αυτός ο μικρός φτερωτός ταραξίας— τριγυρνά τα βράδια και πετυχαίνει τους ανθρώπους απροετοίμαστους. Χτυπά, λαβώνει, αναστατώνει ζωές: σμίγει, χωρίζει, γκρεμίζει βεβαιότητες και στήνει καινούργιες. Κανείς δεν του ξεφεύγει. Μέχρι που… την πατάει κι ο ίδιος.
Το βέλος γυρίζει πίσω και βρίσκει τον ίδιο τον θεό. Και ο ατίθασος Έρως ερωτεύεται την πανέμορφη πριγκίπισσα Ψυχή.
Αλλά οι μεγάλες ιστορίες αγάπης δεν είναι ποτέ απλές. Οι δυο τους χωρίζονται και η Ψυχή ξεκινά ένα παράτολμο ταξίδι για να τον ξαναβρεί. Περνά δοκιμασίες, ανοίγει κλειστές πόρτες, κατεβαίνει μέχρι τον Κάτω Κόσμο — εκεί όπου ακόμη και ο μαύρος Κέρβερος μαλακώνει μπροστά στην επιμονή της.
Και κάπου ανάμεσα σε θεούς, τέρατα και σκοτεινά μονοπάτια, η αγάπη βρίσκει ξανά τον δρόμο της. Οι πληγές κλείνουν και οι δυο τους θα πιουν τελικά το νέκταρ της αθανασίας από την ίδια κούπα.
Η “ιστορία” του Έρωτα και της Ψυχής ενώνει την επική με την λυρική αφήγηση, την μυθολογία με το παραμύθι όπως μας την παρέδωσε η ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα. Ο Στέλιος Πελασγός επιτρέπει στις μυθικές υπάρξεις να διαπερνούν την ψυχή και την φωνή του ενώ η Ανδρομάχη Βαρσάμη επεκτείνει με την χορευτική της κίνηση κάθε χειρονομία του αφηγητή και κάθε σκίρτημα των λέξεων.
Το 11ο Φεστιβάλ Αντίβαρο παρουσιάζει μία ξεχωριστή σκηνική συνάντηση αφήγησης και χορού που ζωντανεύει τον διαχρονικό μύθο του Έρωτα και της Ψυχής!
Ο αφηγητής Στέλιος Πελασγός ζωντανεύει τον μύθο αφήνοντας τις μυθικές μορφές να περάσουν μέσα από τη φωνή και την παρουσία του. Δίπλα του, η χορεύτρια Ανδρομάχη Βαρσάμη μετατρέπει τις λέξεις σε κίνηση: κάθε χειρονομία γίνεται χορός, κάθε φράση παίρνει σώμα.
Αφήγηση και χορός μπλέκονται σε μια ζωντανή σκηνική εμπειρία — μια σύγχρονη, παιχνιδιάρικη ματιά σε έναν από τους πιο τρυφερούς και περιπετειώδεις μύθους της αρχαιότητας. Γιατί, τελικά, όσο κι αν αλλάζουν οι εποχές…ο Έρως πάντα βρίσκει τρόπο να μας μπλέκει σε ιστορίες.
ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΕΡΓΟ:
Ο κακούργος ο Έρως -αυτός ο μικρός φτερωτός ταραξίας— τριγυρνά τα βράδια και πετυχαίνει τους ανθρώπους απροετοίμαστους. Χτυπά, λαβώνει, αναστατώνει ζωές: σμίγει, χωρίζει, γκρεμίζει βεβαιότητες και στήνει καινούργιες. Κανείς δεν του ξεφεύγει. Μέχρι που… την πατάει κι ο ίδιος.
Το βέλος γυρίζει πίσω και βρίσκει τον ίδιο τον θεό. Και ο ατίθασος Έρως ερωτεύεται την πανέμορφη πριγκίπισσα Ψυχή.
Αλλά οι μεγάλες ιστορίες αγάπης δεν είναι ποτέ απλές. Οι δυο τους χωρίζονται και η Ψυχή ξεκινά ένα παράτολμο ταξίδι για να τον ξαναβρεί. Περνά δοκιμασίες, ανοίγει κλειστές πόρτες, κατεβαίνει μέχρι τον Κάτω Κόσμο — εκεί όπου ακόμη και ο μαύρος Κέρβερος μαλακώνει μπροστά στην επιμονή της.
Και κάπου ανάμεσα σε θεούς, τέρατα και σκοτεινά μονοπάτια, η αγάπη βρίσκει ξανά τον δρόμο της. Οι πληγές κλείνουν και οι δυο τους θα πιουν τελικά το νέκταρ της αθανασίας από την ίδια κούπα.
Η “ιστορία” του Έρωτα και της Ψυχής ενώνει την επική με την λυρική αφήγηση, την μυθολογία με το παραμύθι όπως μας την παρέδωσε η ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα. Ο Στέλιος Πελασγός επιτρέπει στις μυθικές υπάρξεις να διαπερνούν την ψυχή και την φωνή του ενώ η Ανδρομάχη Βαρσάμη επεκτείνει με την χορευτική της κίνηση κάθε χειρονομία του αφηγητή και κάθε σκίρτημα των λέξεων.
«Σήμερον μαύρος ουρανός, σήμερον μαύρη μέρα, σήμερον εσταυρώσανε, των πάντων βασιλέα… Σήμερον όλοι θλίβονται και τα βουνά λυπούνται… Κι η Παναγιά η δέσποινα κ’ οι άλλες οι γυναίκες έπιασαν το στρατί – στρατί, στρατί το μονοπάτι…»,
αναφέρει ο Φ. Κόντογλου και σε αυτό ακριβώς το πνεύμα όλοι οι πιστοί στο Ρέθυμνο και όχι μόνο ακολουθούν βήμα το βήμα μέρα τη μέρα, την περασάδα, όπως λένε στην Κρήτη, της Μεγάλης του Χριστού Εβδομάδας.
Το πνεύμα της κατάνυξης, κυριαρχεί σε όλο το νομό Ρεθύμνου, όπως κυριαρχούν συνάμα και οι προετοιμασίες για την μεγαλύτερη ημέρα της Χριστιανοσύνης και της Ορθοδοξίας, την Ανάσταση.
Μπορεί το σύνολο του πληθυσμού στο Ρέθυμνο να μην νηστεύει στην σημερινή εποχή, μα είναι γεγονός πως όλοι είναι πιο συγκρατημένοι στην κατανάλωση κρέατος, επιλέγοντας τα νηστίσιμα για τις σαράντα οκτώ ημέρες που κρατάει η Αγία Τεσσαρακοστή, κυρίως όμως μέσα στις μέρες της Μεγαλοβδομάδας.
Έθιμα και παραδόσεις που έχουν στο «σεντούκι της παρακαταθήκης» τις γνώσεις για τα τραγούδια, τους ύμνους, τις συνταγές του τόπου, τον τρόπο στη συμπεριφορά, αλλά και το τι ταιριάζει σε πια μέρα και γιατί.
Οι νονοί μέσα στη μεγάλη εβδομάδα συναντιόνται με τους σύντεκνους και τα πνευματικά τους παιδιά, τα βαφτιστήρια τους, για το δώρο της λαμπάδας, για τον εκκλησιασμό της Μεγάλης Πέμπτης, αλλά και τις ευχές από τη μία οικογένεια στην άλλη.
Μέσα στις ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδας οι έχοντες την ευχή της Εξομολόγησης ιερείς, εξομολογούν και οι λιγότερο ή περισσότερο πιστοί προστρέχουν να εξομολογηθούν, όπως καταμαρτυρούν οι ίδιοι οι ιερείς.
[depositphotos.com]
Οι πιο παλιές νοικοκυρές που προσπαθούν να μεταλαμπαδεύσουν την γνώση στις νεώτερες, ετοιμάζουν τα Λαμπροκούλουρα, τα καλιτσούνια, τα λαμπριάτικα και μαζεύουν το τυρί, τα αυγά και όλα όσα πρέπει μέσα στην Μεγάλη Εβδομάδα να προετοιμαστούν, ώστε να «πρωταγωνιστήσουν» στο Πασχαλινό Τραπέζι.
Στα περισσότερα σπίτια κυρίως των χωριών, οι άνδρες μαζεύουν τα ξύλα και βοηθούν στο ασβέστωμα και οι γυναίκες ζυμώνουν τα λαμπριάτικα εδέσματα, τα τσουρέκια και τις κουλούρες. Τα τυριά όπως η μυζήθρα, το ανθότυρο, η ξινομυζήθρα, το κατσοχοίρι και άλλα που ποικίλουν από τόπο σε τόπο, έχουν τον πρώτο λόγο στις προετοιμασίες από Μεγάλη Δευτέρα έως και Μεγάλη Πέμπτη, οπότε στα τραπέζια και στις κουζίνες ξεκινάει το βάψιμο των αυγών, το στόλισμα τους με αναστάσιμους Χριστούληδες, αποξηραμένα λουλουδάκια και φύλλα που βράζονται με τα αυγά.
«Μεγάλη Δευτέρα, μεγάλη μαχαίρα. Μεγάλη Τρίτη, ο Χριστός εκρύφτη. Μεγάλη Τετάρτη, ο Χριστός εχάθει. Μεγάλη Πέμπτη, ο Χριστός ευρέθη. Μεγάλη Παρασκευή, ο Χριστός στο καρφί. Μεγάλο Σαββάτο, ο Χριστός στον Τάφο. Κυριακή και Πασχαλιά να ΄μαστε όλοι καλά κι ας τα τσουγκρίσουμε και πάλι τα κόκκινα αυγά».
Το έθιμο του «ορφανού»
Στις κουβέντες καθ’ όλη τη Μεγάλη Εβδομάδα κυριαρχεί κυρίως, η μέρα του καψίματος του Ιούδα με το έθιμο του ορφανού.
Στις γειτονιές των χωριών, νέοι και παιδιά συλλέγουν ξύλα και κορμούς, για το κάψιμο του Ιούδα. Οι «ορφανοί», όπως ονομάζονται σε διάφορες περιοχές οι σωροί των ξύλων, στόχο έχουν από τη μια να κάψουν την προδοσία, την ατιμία, το ύπουλο, από την άλλη, όμως, να διαγωνιστούν οι γειτονιές μεταξύ τους για το ποια φλόγα «ορφανού» θα φτάσει πιο ψηλά στον ουρανό, για να μεταφέρει το μήνυμα της νίκης.
Όχι μόνο τη νίκη των παιδιών που καίνε τον Ιούδα, αλλά και τη νίκη του καλού ενάντια στο κακό. Κλείνονται μάλιστα και οι συμφωνίες για το ποιοι θα χτυπούν την καμπάνα στα χωριά, κάλεσμα από τη Μεγάλη Πέμπτη έως και την Ανάσταση, όλων, ώστε να βρεθούν στις εκκλησιές. Συμφωνίες στις οποίες κάθε χρόνο τα μικρά παιδιά προσπαθούν να διαδραματίσουν ρόλο μεγάλων… μεγαλοφέρνουν δηλαδή, εμπλεκόμενα στις κουβέντες των μεγαλυτέρων της γειτονιάς, του χωριού και των οικογενειών τους.
Τα νηστίσιμα εδέσματα
Τα φαγητά που συναντάμε στο Ρέθυμνο κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας έχουν κυρίως ως βάση τους χοχλιούς, αγριόχορτα μαγειρεμένα με διάφορους τρόπους που καταλήγουν σε εύγευστα αποτελέσματα, όπως τα τσιγαριαστά και τα λεμονάτα, διάφορες πίτες, με πράσα, αγριόχορτα, ξυνόχονδρο, σταμναγκάθι με κολοκυθάκια, λουκουμάδες, διάφορους νηστίσιμους κεφτέδες, διαφόρων τύπων ελιές, μακαρόνια με βούτυρο από τα Ρεθεμνιώτικα βουνά και τον Ψηλορείτη και φυσικά ο σιμιγδαλένιος χαλβάς που σχεδόν σε κάθε σπίτι φτιάχνεται δύο και τρεις φορές μέσα στη Μεγαλοβδομάδα.
Η Μεγάλη Πέμπτη βρίσκει τους περισσότερους καταλαγιασμένους για τη λειτουργία των 12 Ευαγγελίων και το Σήμερον Κρεμάται επί Ξύλου… Σχεδόν σε όλα τα χωριά του Ρεθύμνου οι λειτουργία της Μεγάλης Πέμπτης και της Μεγάλης Παρασκευής, παρακολουθείται από όλο το χωριό.
Την Μεγάλη Πέμπτη, οι κοπελιές, φροντίζουν τους κήπους και τα άνθη, ώστε το βράδυ, αμέσως μετά το «σήμερον κρεμάται επί ξύλου» να στολίσουν τον Επιτάφιο με γιρλάντες που φτιάχνουν με λουλούδια της επιλογής τους και χρώματα της φύσης από όπου ζούνε και μεγαλώνουν.
Μία βραδιά που κρατάει πολύ, λόγω του στολίσματος και τα καφενεία κι οι αυλές γεμίζουν κόσμο, που χωρίς όμως πολλές φωνές, συγγενείς και φίλοι, άνδρες ως επί το πλείστον, βεγγερίζουν κουβεντιάζοντας για τις κτηνοτροφικές και αγροτικές τους υποχρεώσεις που ακολουθούν μετά την Ανάσταση.
Ξημερώνοντας η Μεγάλη Παρασκευή, μετά τη λειτουργία της αποκαθήλωσης που στα ορεινά χωριά γίνεται με φόντο τις πλαγιές των βουνών ξεκινούν οι κυρίαρχες δουλειές για το πρώτο Αναστάσιμο τραπέζι, τις μεταμεσονύχτιες ώρες από το Μεγάλο Σάββατο προς την Κυριακή του Πάσχα, αλλά και του μεγάλου Πασχαλιάτικου Τραπεζιού.
Το βράδυ, ακολουθεί η λειτουργία του Επιταφίου και η περιφορά του στα στενά των δρόμων των ενοριών, στους κεντρικούς δρόμους μητροπολιτικών ενοριών, αλλά κυρίως στα δρομάκια των χωριών όπου για τους περισσότερους άνδρες είναι η μέρα που σηκώνοντας τον Σταυρό ή κρατώντας τον επιτάφιο αισθάνονται, όπως καταμαρτυρούν, να αδειάζουν από τις αμαρτίες της χρονιάς.
Ξημερώνοντας το Μεγάλο Σάββατο, όλοι βρίσκονται σε μία υπερδιέγερση εργασιών και προετοιμασίας για τα δύο τραπέζια της μικρής Ανάστασης και του Πασχαλιάτικου. Τότε που συναντούν ο ένας τον άλλον αφήνοντας στην άκρη το «γεια σου» για να επικοινωνήσουν με το «Χριστός Ανέστη… Αληθώς Ανέστη ο Κύριος…». Τότε που κάθονται ο ένας δίπλα στον άλλον για στιγμές που είναι ικανές, όπως έχει αποδειχτεί, να δέσουν περισσότερο τις οικογένειες, να αφοπλιστούν οι κακίες, τα πάθη και να δώσει η Ανάσταση τόπο να «ανθίσουν η Αγάπη και η Συγχώρεση».
Το πασχαλιάτικο τραπέζι
Από αυτά τα δύο χαρούμενα τραπέζια, δεν λείπει το αρνί, τα κοιλιδάκια, οι γαρδούμπες αυγολέμονο, το ριφάκι, το οφτό, το αυγολέμονο χοιρινό, οι συκωταριές στο τηγάνι, το κυνήγι, οι πέρδικες, ο λαγός και το κουνέλι, τα πασχαλιάτικα καλιτσούνια, ψημένα είτε στην πέτρα είτε στο φούρνο, οι πατάτες και τα μακαρόνια με το τυρί, το κοκκινιστό κρέας, τα χειροποίητα λουκάνικα, το απάκι -χοιρινές μπουκιές καπνισμένες και φυλαγμένες στο λίπος τους- και κάθε λογής τσουρέκια, κουλούρες και κόκκινα αυγά, που βοηθούν όχι τόσο στη χόρταση, αλλά κυρίως στη δημιουργία ενός ξέγνοιαστου και χαρμόσυνου κλίματος μεταξύ των συνδαιτυμόνων.
Φυσικά, το καλό τυρί, η γραβιέρα με το μέλι και το γιαούρτι με τα καρύδια και το μέλι έρχονται να προσθέσουν στη γεύση της τσικουδιάς, της ρακής όπως λένε, μα και του καλού κρασιού που συγκεράζεται το φετινό με το παλιό, σε έναν ταπεινό αλλά χαρούμενο διαγωνισμό για το ποιος έφερε το καλύτερο πιώμα στο τραπέζι.
«Σήμερα είναι Πασχαλιά κι αν η ευχή μου πιάνει το τέλος κάθε Γολγοθά εύχομαι να σημάνει. Σαν ξημερώσει η Ανάσταση κι ο ήλιος ανατείλει δέξου ευχές αμέτρητες απ’ τα δικά μου χείλη. Πέμπω τη σκέψη να σε βρει, μαζί σου να τσουγκρίσει Χριστός Ανέστη να σου πει κι οπίσω να γυρίσει»!
Παρακολουθήστε ένα μουσικό οδοιπορικό της Δόμνας Σαμίου στο Ρέθυμνο της δεκαετίας του 1970, μέσα από το αρχείο της ΕΡΤ.
Στο βίντεο ξεχωρίζουν οι παρουσίες των Στέλιου Φουσταλιέρη, Αντώνη Παπαδάκη (Καρεκλά), Μανώλη Σταγάκη, Χαράλαμπου Αναγνωστάκη (Χαραλαμπά) και Γεράσιμου Σταματογιαννάκη.
Η Δόμνα Σαμίου εκτός του Ρεθύμνου, επισκέπτεται την Κρύα Βρύση Αγίου Βασιλείου, όπου κάτοικος του χωριού παίζει τη λεγόμενη «μουγκρινάρα» και τα Ανώγεια Μυλοποτάμου.
Την Τετάρτη 4 Μαρτίου 2026, στο Μουσείο Μπενάκη / Πειραιώς 138, το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Κρήτης και ο Δήμος Ρεθύμνης σε συνεργασία με το Μουσείο Μπενάκη, εγκαινιάσαν την εικαστική έκθεση «ΕΙΣΑΙ Ο,ΤΙ ΦΟΡΑΣ / WHAT YOU WEAR IS WHAT YOU ARE». Η έκθεση που θα διαρκέσει από τις 05.03 έως τις 24.05.2026, φέρνει σε δημιουργικό διάλογο Έλληνες και διεθνείς καλλιτέχνες και σχεδιαστές, διερευνώντας τη δυναμική σχέση μόδας και σύγχρονης τέχνης.
Mε την έκθεση αυτή, η οποία παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Κρήτης στο Ρέθυμνο από τις 17 Μαΐου έως και τις 31 Οκτωβρίου του 2025, οι επιμελητές, Μαρία Μαραγκού, Μαρία Παναγίδου και Σταύρος Καβαλλάρης επιχειρούν να αναδείξουν την αμφίδρομη σχέση της μόδας και των προκλήσεων της εποχής μας, όπως αυτές εκφράζονται και επηρεάζονται από τη σύγχρονη τέχνη, και τους προβληματισμούς που νεωτεριστικά αυτή προβάλλει.
Κομβικό σημείο της έκθεσης αποτελεί το ειδικό αφιέρωμα στη μεγάλη Ρεθύμνια σχεδιάστρια μόδας με διεθνή ακτινοβολία Σοφία Κοκοσαλάκη, η οποία τίμησε την Ελλάδα σε όλον τον κόσμο και έφυγε πολύ νωρίς. Στο αφιέρωμα παρουσιάζονται εικοσιτέσσερις δημιουργίες της, οι οποίες προέρχονται στην πλειοψηφία τους από τη συλλογή της οικογένειάς της και φίλων συλλεκτών.
Η ιστορικός μόδας Μέτυ Τσουκάτου, που υπογράφει το κείμενο που συνοδεύει αυτό το αφιέρωμα, αναφέρει:
«Η ελληνική πολιτισμική κληρονομιά υπήρξε για τη Σοφία Κοκοσαλάκη σταθερή αναφορά, υπερβαίνοντας πάντα το αναμενόμενο και αποφεύγοντας το φολκλόρ. Ο μινωικός πολιτισμός, η αρχαία Ελλάδα, η λαϊκή παράδοση και χειροτεχνία, η Κρήτη –τόπος καταγωγής, παιδικών βιωμάτων και καλοκαιρινών επιστροφών– αποτέλεσαν υλικό φορτισμένο με μνήμη και συναίσθημα, που τροφοδότησε τον σχεδιαστικό της κόσμο. Οι αρχαιοελληνικές πτυχώσεις, η κομποδετική, η Θεά των Όφεων, η βυζαντινή εικονογραφία, τα ελληνικά κεντήματα συνδυάζονταν με επιρροές από την αστική ζωή, τη street κουλτούρα, την αισθητική της new wave και της post-punk μουσικής σκηνής. Το αποτέλεσμα ήταν ρούχα με ένταση, χαρακτήρα και νεωτερισμό –μια προσωπική, μινιμαλιστική εκδοχή του «ελληνικού», απολύτως συντονισμένη με τον ρυθμό του παρόντος».
Από την αρχαιότητα, το ρούχο κάλυπτε άμεσες ανάγκες του ανθρώπου, καθόριζε όμως και τη θέση του στην κοινωνία. Έγινε δε με το πέρασμα του χρόνου ταυτοτικό στοιχείο της προσωπικότητάς του σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο. Η έκθεση «ΕΙΣΑΙ Ο,ΤΙ ΦΟΡΑΣ» επιχειρεί να αναδείξει τις εκφάνσεις αυτού του διαχρονικού ταυτοτικού στοιχείου στη σύγχρονη τέχνη μέσα από έργα καλλιτεχνών και σχεδιαστών, Ελλήνων και από όλον τον κόσμο, ακόμα κι όταν το ρούχο απουσιάζει.
Πρόκειται για ένα έργο σε εξέλιξη που ευελπιστεί να καταδείξει πώς αυτό το ταυτοτικό στοιχείο μετουσιώνεται σε έργο τέχνης. Όπως αναγράφεται σε ένα απόσπασμα του κειμένου των τριών επιμελητών στον κατάλογο:
«Ο καλλιτέχνης συνήθως αποδομεί τη γλώσσα του στιλ. Πολλές φορές γίνεται ο poète maudit της σύγχρονης bourgeois κοινωνίας, αποδίδοντας ιδιαίτερη έμφαση σε καινοτόμες προσεγγίσεις και στην αφομοίωση των αλλαγών. Με όπλο την απεικονιστική τεχνική προκειμένου να ορίσει και να επεξηγήσει τη θεματολογία του, ο καλλιτέχνης εναποθέτει την εννοιολογική του αναζήτηση σε ζητήματα προσφιλή τόσο στη χαμηλή τέχνη, όσο και αυτών της υψηλής. Τελικά, με μια μετα-Γουορχολική ιδιαιτερότητα, αυτό που παρουσιάζεται στο απεικονιστικό πεδίο είναι η ματιά του καλλιτέχνη στο πως ακριβώς θέλει / πρέπει να αποδοθεί».
Τα έργα προέρχονται από το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ), το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Κρήτης (ΜΣΤΚ), τον Φορέα Σύγχρονου Πολιτισμού ATOPOS, αίθουσες τέχνης, ιδιωτικές συλλογές και τους καλλιτέχνες.
photo caption: René Habermacher – artwork detail
Την έκθεση συνοδεύει δίγλωσσος (ελληνικά & αγγλικά) κατάλογος που ανατυπώθηκε με την ευκαιρία της έκθεσης στο Μουσείο Μπενάκη. Τις φωτογραφίες και τα στοιχεία των έργων συνοδεύουν σύντομα κείμενα των ίδιων των δημιουργών.
Ξεναγήσεις για το κοινό από τους επιμελητές θα πραγματοποιηθούν τις ακόλουθες μέρες και ώρες:
Σάββατο 04 Απριλίου 2026, ώρα 12:00
Σάββατο 25 Απριλίου 2026, ώρα 12:00
Σάββατο 16 Μαΐου 2026, ώρα 12:00
Σάββατο 25 Μαΐου 2026, ώρα 12:00
Η έκθεση πραγματοποιείται υπό την αιγίδα και τη στήριξη του Υπουργείου Τουρισμού. H έκθεση υλοποιείται με την υποστήριξη του Οργανισμού Πολιτισμού και Ανάπτυξης ΝΕΟΝ.
Την ώρα που στο Δημοτικό Συμβούλιο συζητούσαμε για τον προϋπολογισμό του 2026,για ισοσκελισμένους πίνακες, ποσοστά απορρόφησης και δημοσιονομικές δεσμεύσεις, η χώρα μετατρεπόταν όλο και βαθύτερα σε ορμητήριο πολέμου.
Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και στην Ανατολική Μεσόγειο δεν είναι μακρινές κρίσεις. Είναι πεδία όπου δοκιμάζεται η ενεργή εμπλοκή της Ελλάδας στους ευρωατλαντικούς σχεδιασμούς και στους οξυνόμενους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς.
Είναι πλέον γεγονός : δυο ελληνικά πολεμικά πλοία και δυο F-16 βρίσκονται στην Κύπρο. Πληροφορίες μιλούν για ελληνική στρατιωτική συμμετοχή και στο Σουέζ.
Οι περιοχές στη Σαουδική Αραβία όπου σταθμεύει ελληνική πυροβολαρχία, βομβαρδίζονται. Η αμερικανοΝΑΤΟική βάση της Σούδας, την οποία το Ιράν έχει υποδείξει ως κέντρο αντιποίνων, έχει “σφραγιστεί”. Ελληνικό πλοίο συμμετέχει υπό την ομπρέλα της ΕΕ στο θέρετρο του πολέμου. Η χώρα μετατρέπεται ταυτόχρονα σε εργαλείο και σε στόχο. Ο λαός μας βρίσκεται σε κίνδυνο. Αυτή η πολιτική παρουσιάζεται ως αναβάθμιση της γεωπολιτικής θέσης και ως εγγύηση σταθερότητας. Στην πραγματικότητα πρόκειται για βαθύτερη πρόσδεση στους ανταγωνισμούς των ισχυρών ιμπεριαλιστικών κέντρων για αγορές, δρόμους ενέργειας και σφαίρες επιρροής. Και κάθε τέτοια επιλογή έχει κόστος. Όχι αφηρημένο μα συγκεκριμένο, μετρήσιμο και βαθιά ταξικό.
Στην τοποθέτησή μας για τον δημοτικό προϋπολογισμό τονίσαμε ότι δεν πρόκειται για ουδέτερο τεχνικό έγγραφο. Είναι πολιτική πράξη. Είναι η συμπύκνωση μιας στρατηγικής σε αριθμούς. Κάθε προϋπολογισμός αποτυπώνει μια ιεράρχηση: ποιοι τομείς χρηματοδοτούνται, ποιοι περιορίζονται, ποιες ανάγκες θεωρούνται επείγουσες και ποιες μπορούν να περιμένουν. Σήμερα αυτή η ιεράρχηση δεν μπορεί να διαβαστεί αποκομμένη από το ευρύτερο πλαίσιο: τη στροφή της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την πολεμική οικονομία, την εξαίρεση των στρατιωτικών δαπανών από δημοσιονομικούς περιορισμούς, τη σταδιακή μεταφορά πόρων από την κοινωνική αναπαραγωγή προς τη στρατιωτική προετοιμασία.
Όταν σε ευρωπαϊκό επίπεδο οι δημοσιονομικοί κόφτες χαλαρώνουν για τα όπλα, αλλά σκληραίνουν για τις κοινωνικές ανάγκες, αυτό δεν μένει στις Βρυξέλλες. Διαχέεται σε όλη τη διοικητική πυραμίδα του κράτους. Μεταφράζεται σε παγωμένες κρατικές επιχορηγήσεις προς τους Δήμους. Σε κοινωνικές δομές που λειτουργούν με προσωρινά προγράμματα και ΕΣΠΑ και όχι με σταθερή κρατική χρηματοδότηση. Σε εργαζόμενους που καλούνται να κάνουν περισσότερα με λιγότερα μέσα. Σε αυξημένη ανταποδοτικότητα και μετακύλιση του κόστους στους δημότες. Δεν πρόκειται για τεχνικά προβλήματα. Πρόκειται για πολιτική ιεράρχηση.
Στην κορυφή της πυραμίδας βρίσκονται οι στρατιωτικές δεσμεύσεις, οι εξοπλισμοί και οι ΝΑΤΟϊκές υποχρεώσεις. Στη βάση βρίσκονται οι κοινωνικές δομές, οι εργαζόμενοι χωρίς επαρκή προστασία και οι οικογένειες που αγωνιούν για τη συνέχεια βασικών υπηρεσιών.
Ο πλούτος υπάρχει. Παράγεται καθημερινά από την εργασία εκατομμυρίων ανθρώπων. Απλώς κατευθύνεται αλλού.
Οι Δήμοι δεν λειτουργούν σε κενό πολιτικό χώρο. Αποτελούν τμήμα του κράτους και εντάσσονται στο συνολικό πλαίσιο δημοσιονομικής πειθαρχίας που επιβάλλεται από την ΕΕ και το κεντρικό κράτος.
Στο όνομα της δημοσιονομικής σταθερότητας καλούνται να ισοσκελίζουν προϋπολογισμούς με περιορισμένους πόρους, να αυξάνουν την ανταποδοτικότητα και να λειτουργούν όλο και περισσότερο με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια.
Έτσι η κοινωνική πολιτική μετατρέπεται σταδιακά από δικαίωμα σε πρόγραμμα. Από μόνιμη δημόσια υποχρέωση σε προσωρινή διαχείριση. Οι παιδικοί σταθμοί, τα ΚΔΑΠ, οι κοινωνικές δομές πρόνοιας εξαρτώνται όλο και περισσότερο από ευρωπαϊκά προγράμματα, από πόρους με ημερομηνία λήξης.
Αντίθετα, οι στρατιωτικές δαπάνες αντιμετωπίζονται ως «στρατηγική ανάγκη».
Η αντίθεση είναι αποκαλυπτική: οι εξοπλισμοί εξαιρούνται από δημοσιονομικούς περιορισμούς, αλλά οι κοινωνικές ανάγκες όχι. Η πολεμική οικονομία δεν σημαίνει μόνο αγορά όπλων. Σημαίνει συνολική αναδιάταξη των προτεραιοτήτων του κράτους. Σημαίνει μεγαλύτερη συγκέντρωση πόρων σε στρατιωτικές και γεωπολιτικές υποδομές. Σημαίνει αυστηρότερη δημοσιονομική πειθαρχία για τις κοινωνικές δαπάνες. Σημαίνει μεταφορά πόρων από την κοινωνική αναπαραγωγή προς τη στρατιωτική αναπαραγωγή του συστήματος.
Η ιστορία του καπιταλισμού δείχνει ότι σε περιόδους όξυνσης των ανταγωνισμών το κράτος αναλαμβάνει όλο και πιο ενεργό ρόλο στη στήριξη στρατηγικών τομέων της οικονομίας ,συχνά σε βάρος κοινωνικών αναγκών και η σημερινή ευρωπαϊκή συζήτηση για την οικονομία άμυνας κινείται ακριβώς προς αυτή την κατεύθυνση.
Η εικόνα αυτή δεν είναι πρωτόγνωρη.
Στον Μεσοπόλεμο, ιδιαίτερα μετά την κρίση του 1929, τα καπιταλιστικά κράτη της Ευρώπης αντιμετώπισαν βαθιά οικονομική κρίση, μαζική ανεργία και κοινωνικές εντάσεις. Η απάντηση που κυριάρχησε δεν ήταν η καθολική ενίσχυση κοινωνικών δικαιωμάτων. Ήταν η αναδιάρθρωση της οικονομίας με κατεύθυνση τη βαριά βιομηχανία και τη στρατιωτική παραγωγή. Σε πολλές χώρες παρατηρήθηκε ένα κοινό μοτίβο: δημοσιονομική αυστηρότητα για μισθούς και κοινωνικές δαπάνες,ενίσχυση της πολεμικής βιομηχανίας, συγκέντρωση εξουσιών στην εκτελεστική διοίκηση, πίεση στα εργατικά δικαιώματα. Οι τοπικές κοινωνίες τότε δεν συζητούσαν για πόλεμο. Συζητούσαν για ελλείμματα, ισοσκελισμούς και αναγκαίες προσαρμογές.
Όμως η οικονομία είχε ήδη πάρει κατεύθυνση πολεμικής προετοιμασίας. Δεν ζούμε στον Μεσοπόλεμο. Οι μορφές είναι διαφορετικές. Υπάρχουν όμως ανησυχητικές ομοιότητες: όξυνση των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, στρατιωτικοποίηση της οικονομικής στρατηγικής της ΕΕ, εξαίρεση των εξοπλιστικών δαπανών από δημοσιονομικούς περιορισμούς, διαρκής επίκληση της «ασφάλειας» και της «ανθεκτικότητας». Η έννοια της σταθερότητας αποκτά νέο περιεχόμενο: πειθαρχία για τις κοινωνικές ανάγκες, ευελιξία
για τη στρατιωτική προετοιμασία. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και ο δημοτικός προϋπολογισμός του 2026. Ο προϋπολογισμός του 2026 μάς καλεί να λειτουργήσουμε υπεύθυνα και να ισοσκελίσουμε τους πίνακες. Το ερώτημα όμως δεν είναι λογιστικό. Είναι βαθιά πολιτικό.
Ποια ανάγκη προηγείται; Ποια ζωή θεωρείται προτεραιότητα; Ποια κοινωνία θέλουμε να οργανώσουμε;
Οι προϋπολογισμοί συχνά προαναγγέλλουν τις καταιγίδες πριν αυτές ξεσπάσουν. Δεν φωνάζουν, ψιθυρίζουν μέσα από αριθμούς. Και αυτό που ψιθυρίζει ο προϋπολογισμός του 2026 είναι ότι ο κοινωνικές ανάγκες μπορούν να περιμένουν, ενώ οι στρατιωτικές δεσμεύσεις όχι.
Η επιλογή όμως δεν είναι μονόδρομος. Οι πόλεις δεν χρειάζεται να προσαρμόζονται σιωπηλά σε μια οικονομία που αναδιατάσσει τις προτεραιότητες υπέρ του πολέμου και του κέρδους. Χρειάζεται διεκδίκηση σταθερής κρατικής χρηματοδότησης των κοινωνικών δομών, ενίσχυση της πρόνοιας, πλήρη προστασία των εργαζομένων και απεμπλοκή της χώρας από τους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς που μετατρέπουν τον λαό σε αναλώσιμο παράγοντα.
Γιατί στο τέλος το ζήτημα δεν είναι αν οι προϋπολογισμοί ισοσκελίζονται.
Το ζήτημα είναι αν ισοσκελίζεται η ίδια η ζωή.
Ιωάννα Δακανάλη Δημοτική Σύμβουλος Λαϊκής Συσπείρωσης Δήμος Ρεθύμνου
Την καθιερωμένη Σκακιστική συνάντηση μαθητών της χρονιάς, το 22ο Μαθητικό Σκακιστικό Πρωτάθλημα της Περιφερειακής Ενότητας Ρεθύμνου, συνδιοργάνωσε το Σαββατοκύριακο 28/2 & 1/3 2026, ο Σκακιστικός Όμιλος Ρεθύμνου (Σκ.Ο.Ρ.) με την Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνου, τον Δήμο Ρεθύμνης και την Ένωση Σκακιστικών Σωματείων Κρήτης (Ε.Σ.Σ.Κ.) στο “Σπίτι Πολιτισμού”.
126 μαθητές από το νηπιαγωγείο έως και το Λύκειο συμμετείχαν στη διοργάνωση, επιδεικνύοντας πάθος, στρατηγική σκέψη, αγωνιστικό πνεύμα, διαχείριση της ήττας, τα οποία είναι τα βασικότερα πνευματικά χαρίσματα που προσδίδει το άθλημα του σκακιού στους αθλητές που το ασκούν συστηματικά.
Την τελετή λήξης/απονομών τίμησαν με την παρουσία τους εκ μέρους της Ι.Μ.Ρ.Α. ο πατήρ Γεώργιος Γαλεράκης, εκ μέρους της Περιφέρειας η κ. Ευαγγελία Δερμιτζάκη, εκ μέρους του Δήμου Ρεθύμνης, ο Αντιδήμαρχος Παιδείας κ. Νεκτάριος Παπαδογιάννης & ο Αντιδήμαρχος Οικονομικών κ. Δημήτρης Λαχνιδάκης. Στην τελετή λήξης παρευρέθηκε επίσης ως γονιός αθλητή που βραβεύτηκε ο κ. Αντώνιος Μαυράκης, καλλιτεχνικός διευθυντής του Μουσικού Καρπού ο οποίος επίσης μας τίμησε απονέμοντας έπαθλα. Η παρουσία όλων ανέδειξε τη σημασία του σκακιού ως εργαλείο διανοητικής καλλιέργειας και εκπαίδευσης.
ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΥΝΔΡΟΜΗ ΤΟΥΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΤΙΚΟ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑ 2026:
Ευχαριστούμε θερμά τους παρακάτω, η συνδρομή των οποίον εξασφαλίζει την επιτυχία της ομαδικής αυτής προσπάθειας που ονομάζουμε Μαθητικό Σκακιστικό Πρωτάθλημα ΠΕ Ρεθύμνου :
Την Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνου για την έμπρακτη και συνεχή υποστήριξη στο Μαθητικό Πρωτάθλημα καθώς και στο έργο του Σκακιστικού Ομίλου Ρεθύμνης γενικότερα.
Τον Δήμο Ρεθύμνης και ιδιαίτερα το Τμήμα Πολιτισμού για την παραχώρηση του χώρου «Σπίτι Πολιτισμού» για τη διεξαγωγή του πρωταθλήματος στον Σκ.Ο.Ρ. για 2η συνεχή χρονιά. Επίσης τον Αντιδήμαρχο Πολιτισμού κ. Μάνο Τσάκωνα για την κατανόηση της ανάγκης να διεξάγεται το πρωτάθλημα στο «Σπίτι Πολιτισμού» και το ανθρώπινο δυναμικό που στελεχώνει το τμήμα του για την ευγενική & άψογη συνεργασία τους στον σχεδιασμό, οργάνωση & διεξαγωγή του τόσο σημαντικού αυτού ετήσιου θεσμού της πόλης μας.
Την οικογένεια Τσουρλάκη και την οικογένεια Μπιρλιράκη (Τσουρλάκης – Μπιρλιράκης Α. Ε. – Theartemis Palace Hotel) για την ευγενική παραχώρηση πάγκων για το στήσιμο της αίθουσας και την άψογη συνεργασία για συνεχή χρονιά.
Το 1ο Δημοτικό Σχολείο (Πειραματικό) κ. τον διευθυντή αυτού κ. Δημήτρη Κοτρώνη για τον δανεισμό θρανίων για το στήσιμο της αίθουσας και την άψογη συνεργασία.
Τους Εθελοντές Σαμαρείτες του τμήματος Ρεθύμνου του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού που ανταποκρίθηκαν και φέτος θετικά στο αίτημα υγειονομικής κάλυψης του πρωταθλήματος παραμένοντας δίπλα μας σε κάθε ανάγκη.
Τους γονείς αθλητών που βοήθησαν στην μεταφορά εξοπλισμού και την διαμόρφωση των αιθουσών, καθώς και στους διαιτητές του πρωταθλήματος, οι οποίοι εθελοντικά στήριξαν την διοργάνωση εξασφαλίζοντας την ομαλή διεξαγωγή της.
ΒΡΑΒΕΥΣΕΙΣ:
Μετά από μια συναρπαστικές αγωνιστικές μάχες 7 ή 5 γύρων (ανάλογα τον αριθμό των συμμετεχόντων όπως προβλέπεται από τους Διεθνείς Κανονισμούς Σκακιού) αναδείχθηκαν οι νικητές κάθε κατηγορίας. Οι βραβεύσεις πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με την προκήρυξη του πρωταθλήματος της Ε.Σ.Σ.Κ και βρίσκονται αναλυτικά παρακάτω.
Ευχόμαστε την επάξια εκπροσώπηση της πόλης μας στο πρωτάθλημα Κρήτης για τα παιδιά που προκρίνονται και γιατί όχι και στο πανελλήνιο μαθητικό πρωτάθλημα!
Ξεχωρίζει το γεγονός της κατάκτησης 1ης & της 2ης θέσης από κορίτσια στην Γ Δημοτικού, καθώς επίσης και το ότι στους Ομίλους Νήπιων, Α’, Β’, Γ’, Δ’, ΣΤ’ Δημοτικού & Α’ Γυμνασίου οι 1οι γενικής κατάταξης τερμάτισαν με απόλυτο, αήττητο σκορ!
Τέλος, μετά από κλήρωση στους μαθητές Δημοτικών Σχολείων, τυχερή αναδείχθηκε η Βουμβουράκη Άρτεμις, Δ’ Δημοτικού η οποία κέρδισε ένα σκακιστικό βιβλίο προσφορά του Σκ.Ο.Ρ.
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή για την Ελλάδα μεταφράζεται σε μεγάλες οικονομικές απώλειες και οικονομική πίεση για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Σε μια οικονομία όπου το 2025 το έλλειμμα στο Εμπορικό Ισοζύγιο ανήλθε σε–33,52 δισ. ευρώ και οι εισαγωγές καυσίμων διαμορφώθηκαν στα 15,63 δισ. ευρώ,κάθε διεθνής αναταραχή μεταφέρεται άμεσα στο κόστος ζωής του μέσου Έλληνα πολίτη.
Η Eurostatπαρουσιάζει τη χώρα μας με αυξανόμενη ενεργειακή εξάρτηση 77,7% το 2024 έναντι περίπου 57,2% στην ΕΕ και να φιγουράρει διαχρονικά στις 4-5 χειρότερες θέσεις. Η Ελλάδα δεν απορροφά τις διεθνείς αναταράξεις διότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν μερίμνησε να λάβει μέτρα, τις εισάγει και μαζί με την ενέργεια, εισάγει πληθωρισμό και αβεβαιότητα. Η έλλειψη αυτάρκειας σε βασικούς τομείς της οικονομίας στην Ελλάδα -με ευθύνη όλων των κυβερνήσεων της μεταπολιτεύσεως- γίνεται ορατή, ως ήταν αναμενόμενο, με την εκάστοτε γεωπολιτική κρίση.
Σύμφωνα με επίσημες εκτιμήσεις (ΕΒΕΠ), η αύξηση κατά 20% στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου συνεπάγεται επιπλέον επιβάρυνση περίπου 1 δισ. ευρώ στις ενεργειακές εισαγωγές και αρνητική επίπτωση περίπου –0,4% στο ΑΕΠ. Σε περίπτωση, δε, τρίμηνης κλιμάκωσης, οι συνολικές απώλειες για την ελληνική οικονομία εκτιμώνται μεταξύ 2,1 και 2,6 δισ. ευρώ, δηλαδή περίπου 1% του ΑΕΠ.
Ο τουρισμός, που συνεισφέρει πάνω από το 25% της οικονομικής δραστηριότητας, απειλείται με απώλεια 10–15% των αφίξεων στην περίοδο αιχμής, γεγονός που μεταφράζεται σε 600–800 εκατ. ευρώ λιγότερα έσοδα.
Η ναυτιλία, στρατηγικός πυλώνας της χώρας, επιβαρύνεται από αυξημένα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου και ανακατεύθυνση δρομολογίων. Η εκτιμώμενη επιβάρυνση ανέρχεται σε 300–500 εκατ. ευρώ, με μείωση περίπου 1% στα καθαρά έσοδα του ελληνικού στόλου, ενώ το αυξημένο κόστος μεταφοράς μετακυλίεται στις τιμές εισαγόμενων προϊόντων.
Στο εμπόριο, οι καθυστερήσεις και τα αυξημένα μεταφορικά από την Ασία οδηγούν σε επιπλέον κόστος 200–300 εκατ. ευρώ και άνοδο 5–7% στο κόστος εισαγωγών, εντείνοντας τις πληθωριστικές πιέσεις.
Και όμως, ενώ οι επιπτώσεις αυτές είναι συγκεκριμένες, στην Εισηγητική Έκθεση του Προϋπολογισμού 2026, εξεταζόταν ρητά σενάριο «ευαισθησίας», με τιμή πετρελαίου άνω των 100 δολαρίων για ολόκληρο το 2026. Στο ενδεχόμενο αυτό ο πληθωρισμός φθάνει το 4,7%, η κατανάλωση μειώνεται κατά 0,7%, οι επενδύσεις κατά 0,9% και οι εισαγωγές εκτοξεύονται κατά 7,4%. Παράλληλα, η άνοδος των τιμών διογκώνει το ονομαστικό ΑΕΠ και ενισχύει τα δημόσια έσοδα. Θεωρείται δεδομένο ότι η άνοδος των τιμών θα οδηγήσει σε υψηλότερο ονομαστικό ΑΕΠ καισε αυξημένα δημόσια έσοδα, καθώς η φορολογική βάση διευρύνεται.
Δηλαδή, σε περιβάλλον υπερπληθωρισμού, με περιορισμό κατανάλωσης και επενδύσεων, τα κρατικά έσοδα θα ενισχυθούν. Είναι ξεκάθαρο οτι το Υπουργείο ήδη τουλάχιστον από τον Νοέμβριο 2025, θεωρούσε ένα τέτοιο σοκ ρεαλιστικό ενδεχόμενο και δεν μπορεί να επικαλείται αιφνιδιασμό. Ωστόσο, παρότι ποσοτικοποίησε με ακρίβεια τον κίνδυνο, δεν σχεδίασε ούτε ένα προληπτικό μέτρο. Στα μάτια του λαού, δηλαδή, εμφανίζεται η κυβέρνηση να δελεάζεται από το ενδεχόμενο ενίσχυσης των εσόδων, ενώ η προστασία του διαθέσιμου εισοδήματος και της αγοραστικής δύναμής του την θέλουν να αδιαφορεί πλήρως.
Όμως, σε μια περίοδο διεθνούς αστάθειας, η αδράνεια δεν είναι ουδετερότητα — αλλά καθίσταται εγκληματική οικονομική πολιτική και οι συνέπειες μεταβιβάζονται στοκόστος ζωής του μέσου Έλληνα πολίτη.
Ως ΝΙΚΗ ζητούμε – σε περίπτωση διατήρησης της έκρυθμης και επικίνδυνης κατάστασης – να δεσμευθεί δημόσια η κυβέρνηση για αυτόματη επιστροφή στην κοινωνία της πρόσθετης δημοσιονομικής απόδοσης, πέρα από τα λοιπά άμεσα μέτρα ανακούφισης και δομικής θωράκισης : α. μηδενισμό ΦΠΑ στα βασικά είδη διατροφής και στα φάρμακα β. μείωση των έμμεσων φόρων και των ειδικών φόρων κατανάλωσης στα καύσιμα γ. αυστηρούς και διαρκείς ελέγχους για την πάταξη της αισχροκέρδειας δ. κατάργηση του Χρηματιστηρίου Ενέργειας ε.ανάληψη πρωτοβουλιών ώστε να περιορισθεί το τεράστιο έλλειμα στο Εμπορικό Ισοζύγιο και ζ. σχεδιασμός και μακροπρόθεσμη προσπάθεια ώστε να ισοσκελισθεί τοΙσοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών.
Σειρήνες ηχούν για άλλη μια φορά στο Ακρωτήρι στην Κύπρο, με τους κάτοικους της περιοχής να έχουν λάβει μήνυμα για απειλή σε εξέλιξη, όπως μεταδίδουν κυπριακά ΜΜΕ.
Συγκεκριμένα το μήνυμα που έλαβαν οι κάτοικοι γράφει:
«Υπάρχει σε εξέλιξη απειλή ασφαλείας. Παρακαλείστε να παραμείνετε εντός των κατοικιών σας και να μείνετε στη θέση σας μέχρι νεότερης επίσημης ανακοίνωσης. Απομακρυνθείτε από τα παράθυρα και καλυφθείτε πίσω ή κάτω από ανθεκτικά, συμπαγή έπιπλα. Παρακαλείστε να αναμείνετε περαιτέρω οδηγίες».
Το τουρκικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας ανακοίνωσε ότι ένας βαλλιστικός πύραυλος, εκτοξεύτηκε από το Ιράν και διέσχισε τον εναέριο χώρο του Ιράκ και της Συρίας πριν κατευθυνθεί προς την Τουρκία.
Eξουδετερώθηκε από στοιχεία αεροπορικής και πυραυλικής άμυνας του ΝΑΤΟ που έχουν αναπτυχθεί στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Άμυνας
Ένας βαλλιστικόςπύραυλος που εντοπίστηκε να κατευθύνεται προς τον τουρκικό εναέριο χώρο μετά την εκτόξευσή του από το Ιράν και τη διέλευσή του από τον ιρακινό και συριακό εναέριο χώρο, εξουδετερώθηκε με επιτυχία και εξουδετερώθηκε εγκαίρως από στοιχεία αεροπορικής και πυραυλικής άμυνας του ΝΑΤΟ που αναπτύχθηκαν στην Ανατολική Μεσόγειο.
Έχει διαπιστωθεί ότι το αντικείμενο που έπεσε στην περιοχή Ντόρτιολ της επαρχίας Χατάι ανήκει στα πυρομαχικά αεροπορικής άμυνας που χρησιμοποιήθηκαν στην αναχαίτιση μετά την καταστροφή της εν λόγω απειλής στον αέρα. Δεν υπήρξαν θύματα ή τραυματισμοί στο περιστατικό.
Όλα τα απαραίτητα μέτρα για την υπεράσπιση του εδάφους και του εναέριου χώρου μας θα ληφθούν με αποφασιστικότητα και χωρίς δισταγμό. Υπενθυμίζουμε ότι διατηρούμε το δικαίωμά μας να απαντήσουμε σε οποιεσδήποτε εχθρικές ενέργειες κατά της χώρας μας.
Προειδοποιούμε όλα τα μέρη να απέχουν από ενέργειες που θα μπορούσαν να επιδεινώσουν περαιτέρω τη σύγκρουση στην περιοχή. Στο πλαίσιο αυτό, θα συνεχίσουμε τις διαβουλεύσεις με το ΝΑΤΟ και τους άλλους συμμάχους μας.
Το ΝΑΤΟ καταδίκασε την επίθεση του Ιράν κατά της Τουρκίας
Το ΝΑΤΟ καταδίκασε την επίθεση του Ιράν κατά της Τουρκίας, μετά τις αναφορές ότι ένας πύραυλος, που εκτοξεύτηκε από το Ιράν, καταρρίφθηκε από τα συστήματα αεράμυνας του ΝΑΤΟ, καθώς κατευθυνόταν προς τον τουρκικό εναέριο χώρο.
Η εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ, Αλισον Χαρτ, δήλωσε: «Καταδικάζουμε την επίθεση του Ιράν κατά της Τουρκίας. Το ΝΑΤΟ στέκεται αταλάντευτα με όλους τους συμμάχους, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας, καθώς το Ιράν συνεχίζει τις επιθέσεις του αδιακρίτως σε όλη την περιοχή. Η αποτρεπτική και αμυντική μας στάση παραμένει ισχυρή σε όλους τους τομείς, συμπεριλαμβανομένης της αεράμυνας και της πυραυλικής άμυνας».
Κουτσαλεδάκη Ειρήνη
Επικεφαλής Μείζονος Αντιπολίτευσης Δήμου Ρεθύμνης «Μαζί για την Αλλαγή»
Πρόεδρος Σοροπτιμιστικού Ομίλου Ρεθύμνης «ΕΡΩΦΙΛΗ»
Είδαμε με ενδιαφέρον την απάντηση του ΥΠ.ΕΣ στο ερώτημα του Δημάρχου για την παράταση των αντιδημάρχων που εντέχνως βασίζεται στο ερώτημα που έθεσε ο Δήμαρχος και όχι στην προσφυγή που καταθέσαμε.
Ακριβώς για αυτό, θα περιμένουμε ως ωφελούμε εκ του θεσμικού μας ρόλου την επίσημη απάντηση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης. Θα είχε ενδιαφέρον για τους γνωρίζοντες να αναζητήσουν την εγκύκλιο υπ.αριθμ. 1333 110822/27-12-23 ΨΠΒΖ46ΜΤΛ6-Ρ90 με βάση την οποία, αποτυπώνονται και αναλύονται οι βασικοί παράμετροι που διέπουν το θεσμό του «Αντιδημάρχου» ενόψει της νέας Αυτοδιοικητικής περιόδου (από 1 Ιανουαρίου 2024 έως και 31 Δεκεμβρίου 2028) και την υπογραφεί ο ίδιος Υπουργός. Αλήθεια πως θα μπορούσε ο ίδιος να απαντά σε κάτι διαφορετικό, την ώρα που δεν έχει ανακαλέσει προηγούμενη εγκύκλιο του Υπουργείου, που είναι σε ισχύ ;
Σε συνέχεια της απάντησης του Υπουργείου Εσωτερικών και του κυρίου Λιβάνιου σχετικά με την παράταση της θητείας των Αντιδημάρχων, θα ήθελα να επισημάνω τα ακόλουθα:
Καταρχάς, η ερμηνεία που δόθηκε στο σχετικό έγγραφο του Υπουργείου δεν αναιρεί τον έκνομο χαρακτήρα της εν λόγω ενέργειας. Οι διατάξεις της παρ. 4 του άρθρου 59 του ν.3852/2010 ορίζουν σαφώς τον ελάχιστο χρόνο θητείας των Αντιδημάρχων , χωρίς να προβλέπουν ρητά δυνατότητα παράτασης θητείας πριν τη λήξη της. Επομένως, η ενέργεια της παράτασης υπό προϋποθέσεις όπως περιγράφεται, δεν μπορεί να θεωρηθεί νόμιμη. Η εύρυθμη λειτουργία του δήμου και η ολοκλήρωση σημαντικών διαδικασιών, όπως η έγκριση του Τεχνικού Προγράμματος ή του Προϋπολογισμού, δεν μπορούν να δικαιολογήσουν παραβίαση του θεσμικού πλαισίου. Κάθε απόφαση που λαμβάνεται σε συνθήκες αμφισβητούμενης νομιμότητας, ενέχει τον κίνδυνο να καταστεί αντικείμενο προσφυγής και να ακυρωθεί, με σοβαρές συνέπειες για τη λειτουργία του δημοτικού συμβουλίου και τις αποφάσεις που λαμβάνονται.
Επίσης στην εν λόγω απάντηση του Υπουργείου Εσωτερικών και του κυρίου Λιβάνιου ρητά αναφέρεται, στην τελευταία παράγραφο, «Κατόπιν των ανωτέρω, η παράταση της θητείας αντιδημάρχου είναι επιτρεπτή, με την έκδοση σε κάθε περίπτωση νέας απόφασης και τηρουμένων των προβλεπόμενων στο άρθρο 59 του ν.3852/2010, όπως ισχύει, διατυπώσεων δημοσίευσης.» Ποια ΝΕΑ ΑΠΟΦΑΣΗ, αλήθεια ,έχει εκδοθεί τηρουμένων των προβλεπόμενων στο άρθρο 59 του ν.3852/2010,από το Δήμαρχο με αναγραφόμενες τις αρμοδιότητες των Αντιδημάρχων αναλυτικά, ακόμα και αν παρέμεναν οι ίδιοι στις ίδιες θέσεις ; ΚΑΜΙΑ ,ενώ βασίστηκε στο επιπόλαιο «έτσι το κάνουν και άλλοι».
Δεν θα μπούμε στην μικροπολιτική λογική της δημοτικής αρχής η οποία αρνούμενη να σεβαστεί το νομοθετικό πλαίσιο και να αποφύγει ενέργειες που διακυβεύουν τη νομιμότητα και τη διαφάνεια στη διοίκηση επιλέγει τους τακτικισμούς για να κερδίσει χρόνο συζήτησης με τους αντιδημάρχους. Ευχόμαστε να μην υπάρξει κάποια προσφυγή που θα οδηγήσει σε ακυρώσεις σημαντικών αποφάσεων, καθαρά λόγω προχειρότητας και διευκόλυνσης του κ. Μαρινάκη, ο οποίος ξέρει καλυτέρα από τον καθένα ότι στα δικαστήρια η βαρύτητα θα δοθεί στο πλαίσιο και όχι στις ερμηνείες.
Με αφορμή την επιμονή της Επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης στο Δήμο Ρεθύμνης κ. Ειρήνης Κουτσαλεδάκη στο ζήτημα της νομιμότητας της πράξης παράτασης θητείας των Αντιδημάρχων, θα ήθελα να επισημάνω τα εξής:
Προφανώς η κα Κουτσαλεδάκη αγνοεί ένα βασικό κανόνα: «Ο έξυπνος , σιωπά».
Το καίριο ερώτημα είναι ένα : Είναι νόμιμη η παράταση της θητείας των Αντιδημάρχων ή όχι;
Την απάντηση έδωσε το Υπουργείο Εσωτερικών κατόπιν σχετικού αιτήματος μας, το οποίο διατυπώθηκε σε έγγραφο που παραθέτουμε αυτούσιο, προκειμένου να λάβει γνώση κάθε ενδιαφερόμενος πολίτης.
Η συγκεκριμένη υπουργική απάντηση, είναι αποτέλεσμα ενδελεχούς μελέτης του θέματος από την αρμόδια υπηρεσία του επισπεύδοντος υπουργείου.
Με αυτήν επιβεβαιώνεται, θεμελιωμένη με αδιάσειστα νομικά επιχειρήματα, η άποψή μας για το συγκεκριμένο θέμα.
Αναμένουμε, λοιπόν, κι εμείς μαζί της, την επίσημη απάντηση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης στην προσφυγή που έχει καταθέσει.
Εντωμεταξύ, σε ότι μας αφορά, έχοντας εξασφαλίσει την πλήρη θωράκιση του Νόμου στο συγκεκριμένο θέμα, θα επικεντρωθούμε στα σοβαρά ζητήματα του Δήμου όπως είναι η έγκριση του Τεχνικού Προγράμματος και του Προϋπολογισμού του τρέχοντος έτους, τα οποία διασφαλίζουν την εύρυθμη λειτουργία του και την εξυπηρέτηση των πολιτών.
Είναι φανερό πως η κα Κουτσαλεδάκη δεν έχει αντιληφθεί το μέγεθος της ζημιάς που επιχείρησε να προκαλέσει στο Δήμο χωρίς μάλιστα να αποκομίσουν κάποιο όφελος οι δημότες ή έστω η δημοτική της παράταξη.
Εκτός αν θεωρεί το πείσμα και τον εγωισμό, μέσα άσκησης δημόσιας πολιτικής και εξουσίας.
Ας σημειωθεί πάντως, ότι αποτελεί τη μοναδική περίπτωση Αντιπολίτευσης σε όλη την Ελλάδα που άσκησε προσφυγή για το συγκεκριμένο θέμα και επιμένει εμμονικά σε αυτό.
Το Τμήμα Κτηνιατρικής της Δ/νσης Αγροτικής Ανάπτυξης και Κτηνιατρικής ΠΕ Ρεθύμνου ενημερώνει όλους τους εμπλεκόμενους φορείς (κτηνοτρόφοι, μεταφορείς ζώντων ζώων, μεταφορείς ζωοτροφών, μεταφορείς νωπού γάλακτος από εκτροφές) ότι στα πλαίσια της πρόληψης για την ευλογιά των αιγοπροβάτων και της ενίσχυσης της βιοασφάλειας, από 3-3-2026 λειτουργούν, στο Νομό Ρεθύμνου, 4 απολυμαντικοί σταθμοί οχημάτων μεταφοράς ζώντων ζώων, ζωοτροφών και γάλακτος στα παρακάτω σημεία:
Σταθμός στα Τρία Μοναστήρια (απέναντι από το βενζινάδικο της SHELL)
Η λειτουργία των σταθμών θα είναι από Δευτέρα έως και Παρασκευή, από 7.00 πμ έως και 14.00 μμ.
Η διέλευση των παραπάνω οχημάτων από αυτούς τους σταθμούς, θα γίνεται για την απολύμανσή τους και τη λήψη βεβαίωσης απολύμανσης, η οποία θα ζητείται στον τόπο προορισμού και κατά τους ελέγχους από τις αρμόδιες αρχές.
Με υψηλό επιστημονικό επίπεδο, θεσμική στιβαρότητα και ουσιαστική συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας πραγματοποιήθηκε η ημερίδα «Γνωρίζοντας την Αξό – Αρχαιολογία και Πολιτιστική Συνέχεια», αφιερωμένη στη διαχρονική πορεία της αρχαίας Όαξου και στη συγκροτημένη προοπτική ανάδειξής της. Η διοργάνωση αποτέλεσε προϊόν συνεργασίας της Περιφέρεια Κρήτης, του Δήμου Μυλοποτάμου, της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ρεθύμνου και της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Ρεθύμνου, επιβεβαιώνοντας ότι η πολιτιστική πολιτική αποκτά ουσία, όταν εδράζεται σε επιστημονική τεκμηρίωση, θεσμική συνέχεια και στρατηγική συνέργεια.
Θεσμική Ωρίμανση: Από την Πρωτοβουλία στη Δέσμευση
Στον εναρκτήριο χαιρετισμό του ο Δήμαρχος Μυλοποτάμου κ. Γεώργιος Κλάδος παρουσίασε αναλυτικά τα στάδια που προηγήθηκαν της ημερίδας και διαμόρφωσαν το πλαίσιο της σημερινής πρωτοβουλίας. Η διαδικασία δεν ξεκίνησε αποσπασματικά ούτε συγκυριακά. Από τον περασμένο Ιούλιο πραγματοποιήθηκαν οι πρώτες θεσμικές επικοινωνίες με τη Διευθύντρια της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ρεθύμνου κα Ελένη Παπαδοπούλου, μια εξαίρετη επιστήμονα με αποδεδειγμένη επάρκεια και σταθερή προσήλωση στην προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Οι επαφές αυτές έθεσαν τη βάση για μια συνεργασία με σαφές επιστημονικό και θεσμικό πλαίσιο.
Τον Αύγουστο ακολούθησε επιτόπια αυτοψία στον αρχαιολογικό χώρο της Αξού, ώστε ο διάλογος να στηριχθεί σε πραγματικά δεδομένα και όχι σε θεωρητικές εκτιμήσεις. Ενώ η πορεία αυτή κορυφώθηκε τον Σεπτέμβριο με συνάντηση εργασίας με τον Περιφερειάρχη Κρήτης κ. Σταύρο Αρναουτάκη, όπου η πρωτοβουλία έλαβε σαφή θεσμική διάσταση και μπήκαν οι βάσεις για τη μετάβαση από τον σχεδιασμό στη δέσμευση χρηματοδότησης ύψους 260.000 ευρώ για τις πρώτες διερευνητικές ανασκαφές στην περιοχή.
Η Αρχαία Πόλη μέσα από τα Μνημεία και τα Ευρήματα
Την έναρξη των εισηγήσεων πραγματοποίησε η κα Μαρία Πατεράκη, Αρχαιολόγος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ρεθύμνου, με θέμα «Αξός: Το ταξίδι μιας αρχαίας κρητικής πόλης μέσα από τα μνημεία και τα αρχαιολογικά της ευρήματα».
Με λόγο τεκμηριωμένο και καθαρό, ανέπτυξε τη διαχρονική φυσιογνωμία της πόλης, φωτίζοντας την εξέλιξή της μέσα από αρχιτεκτονικά κατάλοιπα, κινητά ευρήματα και ιστορικές αναφορές. Η Αξός δεν παρουσιάστηκε ως ένας απλός αρχαιολογικός τόπος, αλλά ως συγκροτημένο διοικητικό και λατρευτικό κέντρο, με σαφή ρόλο στον αρχαίο κρητικό κόσμο και με ενδείξεις οργανωμένης πολιτειακής ζωής.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στα ευρήματα των ανασκαφικών ερευνών, τα οποία η κα Πατεράκη παρουσίασε αναλυτικά, αναδεικνύοντας τη σημασία τους για την κατανόηση της χωροταξικής οργάνωσης και της κοινωνικής δομής της πόλης. Παράλληλα, προβλήθηκε φωτογραφικό υλικό από την τελευταία ανασκαφική περίοδο, προσφέροντας στο κοινό μια απτή εικόνα των στρωματογραφικών δεδομένων και της αρχαιολογικής πραγματικότητας του χώρου.
Τα Χριστιανικά Μνημεία και η Ιστορική Συνέχεια
Οι αρχαιολόγοι κα Σταματίνα Δημάκη και κα Νικολέττα Πύρρου με την καθηλωτική τους παρουσίαση επικεντρώθηκαν στα χριστιανικά μνημεία της Αξού, τεκμηριώνοντας ότι η πόλη υπήρξε έδρα επισκοπής και διατήρησε σημαντική εκκλησιαστική παρουσία στους βυζαντινούς και μεταγενέστερους χρόνους.
Οι ναοί του Αγίου Ιωάννη, του Αγίου Γεωργίου, της Κοίμησης της Θεοτόκου και της Αγίας Ειρήνης παρουσιάστηκαν μέσα από τις οικοδομικές τους φάσεις, τα στρώματα τοιχογραφιών του 14ου αιώνα και τα εντοιχισμένα αρχιτεκτονικά μέλη, επιβεβαιώνοντας τη συνεχή κατοίκηση και την πολιτισμική ανθεκτικότητα του οικισμού.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις σκηνές της Δευτέρας Παρουσίας, οι οποίες αποτυπώνουν όχι μόνο θρησκευτικές αλλά και κοινωνικές αναφορές της εποχής, καθώς και στα ευρήματα της βενετικής περιόδου, νομίσματα και κεραμικά, που καταδεικνύουν ότι η Αξός εντασσόταν ενεργά στο διοικητικό και οικονομικό πλαίσιο του Regno di Candia.
Θεσμική Ταυτότητα και Ιστορικό Βάθος
Στο επιστημονικό σκέλος της ημερίδας, η εισήγηση του αξιότιμου καθηγητή του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης και πρώην Αντιπρύτανη κ. Κωνσταντίνου Σπανουδάκη διαμόρφωσε ένα συνεκτικό και τεκμηριωμένο συμπέρασμα για τη θέση της Αξού στον αρχαίο κόσμο, βασισμένο αποκλειστικά σε γραπτές πηγές και επιγραφικά δεδομένα.
Η έρευνα ξεκίνησε από τις αρχαιότερες σωζόμενες μαρτυρίες. Η Αξός καταγράφεται ήδη στον Ψευδο-Σκύλακα (4ος αι. π.Χ.) ως πόλη της βόρειας Κρήτης, σε άμεση γειτνίαση με σημαντικά κέντρα όπως η Κνωσός. Η αναφορά αυτή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, διότι δεν πρόκειται για μεταγενέστερη αναδρομική παράδοση, αλλά για γεωγραφική καταγραφή της κλασικής εποχής. Παράλληλα, στον ποιητικό λόγο του Απολλώνιου Ρόδιου (3ος αι. π.Χ.) η «Οἰαξὶς γαῖα» εντάσσεται στον μυθολογικό κύκλο των Ιδαίων Δακτύλων, στοιχείο που αποδεικνύει ότι το τοπωνύμιο ήταν ήδη παγιωμένο και αναγνωρίσιμο στο ευρύτερο ελληνικό φαντασιακό .
Η μεταγενέστερη ἕγκυκλοπαιδική μαρτυρία του Στέφανου Βυζάντιου (5ος αι. μ.Χ.) δεν εισάγει νέο υλικό, αλλά συνοψίζει παλαιότερες παραδόσεις, διασώζοντας τόσο την ετυμολογική ερμηνεία του ονόματος όσο και τη σύνδεσή του με μυθολογικά πρόσωπα του μινωικού κύκλου. Η σύγκλιση αυτών των πηγών, γεωγραφικών, ποιητικών και εγκυκλοπαιδικών καταδεικνύει ότι η Αξός δεν αποτελεί περιθωριακή μνεία, αλλά σταθερό σημείο αναφοράς στη σχετική γραμματεία διαχρονικά.
Κομβικής σημασίας για τα συμπεράσματα της έρευνας υπήρξε το ηροδότειο επεισόδιο της Φρονίμης (Ιστορίαι 4.154–155). Ο Ηρόδοτος αναφέρει ρητώς την Αξό ως βασιλική έδρα του Ετέαρχου και αφετηρία της αφήγησης που οδηγεί στη γέννηση του Βάττου και, κατ’ επέκταση, στην ίδρυση της Κυρήνης. Η σημασία της μαρτυρίας δεν είναι απλώς μυθολογική. Η ένταξη της Αξού σε έναν αποικιακό μύθο καταγωγής, που αφορά μια από τις σημαντικότερες ελληνικές αποικίες της Βόρειας Αφρικής, αποδεικνύει ότι η πόλη συμμετείχε σε ένα ευρύτερο δίκτυο πολιτικών και ιστορικών εξελίξεων του αρχαϊκού κόσμου.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις επιγραφικές πηγές, οι οποίες παρέχουν το πλέον ασφαλές τεκμήριο για την πολιτειακή οργάνωση της πόλης. Το ψήφισμα του 201 π.Χ. για την ασυλία των Τηίων (ICret II.V.17) με τη διατύπωση «ἔδοξεν Fαξίων τοῖς κόσμοις καὶ τᾶι πόλι» επιβεβαιώνει την ύπαρξη θεσμικών οργάνων, σώματος πολιτών και συλλογικής διαδικασίας λήψης αποφάσεων. Η Αξός εμφανίζεται ως συγκροτημένη πόλη-κράτος, με θεσμό κόσμων και πολιτειακή αυτοτέλεια. Συμπληρωματικά, ο νόμος του 3ου αι. π.Χ. για τη δίκαιη μεταχείριση των εφήβων (ICret II.V.25) μαρτυρεί ρυθμιστικό πλαίσιο που αφορά τη νεολαία, στοιχείο που αποκαλύπτει οργανωμένη κοινωνική δομή και μέριμνα για τη διαμόρφωση πολιτών.
Το επιτάφιο επίγραμμα ICret II.V.50 του 1ου αι. μ.Χ., που φυλάσσεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου, προσθέτει μια κοινωνική διάσταση στα παραπάνω δεδομένα. Μέσα από την αισθαντική διατύπωση του πένθους μιας οικογένειας για την απώλεια της δεκαπεντάχρονης θυγατέρας της αναδεικνύεται η συνέχεια της παιδείας, της κατοίκησης καθώς και η πολιτιστική συνοχή της πόλης κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους.
Με βάση το σύνολο των πηγών, το συμπέρασμα της έρευνας διατυπώθηκε με σαφήνεια: η Αξός τεκμηριώνεται ως πόλη με διαχρονική παρουσία από την αρχαϊκή έως τη ρωμαϊκή περίοδο, με μυθολογικό εύρος, αποικιακές διασυνδέσεις, οργανωμένη πολιτειακή συγκρότηση και επιβεβαιωμένη θεσμική λειτουργία. Η ιστορική της υπόσταση δεν στηρίζεται σε τοπική παράδοση ή εθιμική μνήμη, αλλά σε διασταυρωμένες γραπτές και επιγραφικές μαρτυρίες.
Κατά συνέπεια, η Αξός δεν αποτελεί απλώς αρχαιολογικό τόπο ενδιαφέροντος, αλλά ιστορικά συγκροτημένη πόλη-κράτος με σαφή θεσμική και πολιτισμική ταυτότητα.
Συνολική Επιστημονική Αποτίμηση
Η ημερίδα αποτέλεσε ένα συνεκτικό και ενιαίο επιστημονικό αφήγημα, βασισμένο αποκλειστικά σε τεκμηριωμένα επιστημονικά δεδομένα. Από τις αρχαίες γραπτές πηγές έως τα σωζόμενα μνημεία και τα αρχαιολογικά ευρήματα, αναδείχθηκε μια πόλη με σαφή ιστορική παρουσία και αδιάλειπτη θεσμική και πολιτιστική συνέχεια.
Η εικόνα που προέκυψε δεν είναι εκείνη ενός περιφερειακού ή απομονωμένου οικισμού, αλλά ενός τόπου με ενεργή συμμετοχή στις ιστορικές εξελίξεις και με σταθερή παρουσία στον χρόνο. Η απουσία εκτεταμένων ανασκαφών δεν μειώνει τη σημασία της Αξού· αντιθέτως, αναδεικνύει την ανάγκη συστηματικής διερεύνησης και οργανωμένης ανάδειξης.
Θεσμική Παρουσία και Συμμετοχή
Στην εκδήλωση παρέστησαν, μεταξύ άλλων, ο Αντιπεριφερειάρχης Επιχειρηματικότητας κ. Μιχαήλ Βάμβουκας ο Περιφερειακός Σύμβουλος Πολιτικής Προστασίας κ. Μιχαήλ Σαρρής, ο Αντιδήμαρχος Πολιτισμού του Δ. Μυλοποτάμου κ. Ζαχαρίας Λαδιανός, ο Πρόεδρος της ΔΕΥΑΜ κ. Μηνάς Ρουμπάκης, ο Πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας Αξού κ. Εμμανουήλ Κουτάντος, ο εφημέριος π. Δαβίδ, ο Πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου κ. Χαράλαμπος Κουτάντος, η Πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Λιβαδίων κα Μαίρη Χνάρη, η αρχαιολόγος και πρώην Διευθύντρια κα Αναστασία Τσιγκουνάκη και η Ειδική Σύμβουλος Δημάρχου Μυλοποτάμου κα Ειρήνη Κουτάντου. Χαιρετισμό απέστειλαν ο Υπουργός Πολιτικής Προστασίας & Κλιματικής Κρίσης κ. Γιάννης Κεφαλογιάννης, ο Βουλευτής του ΠΑΣΟΚ κ. Μανώλης Χνάρης και η Αντιπεριφερειάρχης Π.Ε Ρεθύμνου κα. Μαίρη Λιονή.
Ο Δήμαρχος Μυλοποτάμου εξέφρασε τις θερμές του ευχαριστίες και τα ειλικρινή του συγχαρητήρια προς τους ομιλητές για το υψηλό επίπεδο των εισηγήσεών τους, τις πολύτιμες γνώσεις που μοιράστηκαν με το κοινό και, κυρίως, για την αφοσίωση και την αγάπη τους προς την επιστήμη που υπηρετούν. Παράλληλα, ευχαρίστησε θερμά την Περιφέρεια Κρήτης και ιδιαίτερα τον Περιφερειάρχη κ. Σταύρο Αρναουτάκη για την καθοριστική συμβολή και τη στήριξή του στο συγκεκριμένο εγχείρημα, υπογραμμίζοντας τη σημασία της συνεργασίας των θεσμών για την υλοποίηση ουσιαστικών πρωτοβουλιών πολιτισμού και ανάπτυξης.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε:
«Η Αξός, χτισμένη στους πρόποδες του Ψηλορείτη, υπήρξε μία από τις σημαντικότερες πόλεις της αρχαιότητας. Σήμερα, παρά το ιστορικό της βάρος, παραμένει ουσιαστικά αναξιοποίητη. Διαθέτει, ωστόσο, όλες τις προϋποθέσεις για να εξελιχθεί σε ισχυρό πυλώνα πολιτισμού και βιώσιμης ανάπτυξης για τον Μυλοπόταμο και ολόκληρη την Κρήτη.
Ως Δημοτική Αρχή έχουμε θεσμικό και ηθικό χρέος να στηρίξουμε με κάθε διαθέσιμο μέσο την ανάδειξή της. Ένας τόσο σημαντικός πολιτιστικός θησαυρός δεν μπορεί να παραμένει στο περιθώριο. Ήρθε η ώρα να τον φέρουμε στο φως, με σχέδιο, συνέργειες και υπευθυνότητα.»
Ήρθε λοιπόν η ώρα να στρέψουμε το βλέμμα μας σε αυτόν τον ακόμη σιωπηλό πολιτισμό και, με τη δύναμη της επιστημονικής έρευνας, να φέρουμε στο φως όσα η γη της Αξού διατηρεί κρυμμένα επί αιώνες. Γιατί κάτω από το χώμα αυτού του τόπου δεν βρίσκεται μόνο παρελθόν· βρίσκεται ένα κομμάτι της ιστορικής ταυτότητας της Κρήτης που περιμένει να αποκαλυφθεί.
Χρησιμοποιώντας το Rethemnos.gr συμφωνείτε με τους όρους χρήσης και την δήλωση προστασίας προσωπικών δεδομένων. Παρακαλώ επισκεφθείτε τη σχετική σελίδα μας Πολιτική Cookies – Προστασία δεδομένων για περισσότερες πληροφορίες.
