Από τον Δήμο Ρεθύμνης γίνεται γνωστό, ότι το τελικό σχέδιο εισήγησης Τροποποίησης της 357/16 Κανονιστικής Απόφασης του Δήμου Ρεθύμνης περί καταλήψεων κοινοχρήστων χώρων στην Παλιά Πόλη με τραπεζοκαθίσματα και εμπορεύματα έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του Δήμου και έχει υποβληθεί προς ψήφιση στις αρμόδιες επιτροπές ώστε να ολοκληρωθεί η τελική διαδικασία ψήφισης του στο Δημοτικό Συμβούλιο.
Η Περιφέρεια Κρήτης, Αυτοτελές Γραφείο Ισότητας, διοργανώνουν, με την υποστήριξη της Επιτροπής Ισότητας και του Τμήματος Κοινωνικής Εργασίας του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου (ΕΛΜΕΠΑ), διήμερο forum για την προώθηση της έμφυλης ισότητας, της συμπερίληψης και της ενδυνάμωσης των γυναικών και των κοριτσιών και την πρόληψη της βίας, την Τετάρτη και την Πέμπτη 2 και 3 Απριλίου 2025, στο Ξύλινο Αμφιθέατρο της Σχολής Επιστημών Υγείας του ΕΛΜΕΠΑ.
Στο διήμερο forum συμμετέχουν καθηγήτριες του Πανεπιστημίου Κρήτης, του ΕΛΜΕΠΑ, στελέχη του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας, του Υπουργείου Δικαιοσύνης, της Ελληνικής Αστυνομίας, του Ευρωπαϊκού Δικτύου κατά της Βίας, της ΧΕΝ Ελλάδος, της Α.Ξ.Ε.Π.Τ. (Ασφαλή Ξέγνοιαστα Παιδιά Τώρα), του Χαμόγελου του Παιδιού, της Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Χανίων, του Πολύχρωμου Σχολείου, καθώς και εκπαιδευτικοί, δικηγόροι, δημοσιογράφοι, καλλιτέχνες και καλλιτέχνιδες, εικαστικοί και εκπρόσωποι της Κοινωνίας των Πολιτών.
Όπως δήλωσε η Αντιπεριφερειάρχης Πολιτισμού και Ισότητας, Γωγώ Μηλάκη: «Το «Equality4Crete-Forum 2025» εντάσσεται στην εκστρατεία της Περιφέρειας Κρήτης «Equality4Crete-Do the Right Thing» που ξεκίνησε την προηγούμενη χρονιά και έχει σκοπό να συνενώσει όλους τους φορείς σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο για την ανταλλαγή καλών πρακτικών, γνώσεων και εμπειριών και την καλλιέργεια μιας κουλτούρας έμφυλης ισότητας, δημοκρατίας, συμπερίληψης και δικαιοσύνης».
Στο forum θα παρουσιάσουν, επίσης, τις δράσεις τους, το 12ο Γυμνάσιο Ηρακλείου, το 7ο Γυμνάσιο Ηρακλείου, το 3ο ΕΠΑΛ Ηρακλείου και το Σταυράκειο Γενικό Λύκειο Ανωγείων.
Στο πλαίσιο του forum θα πραγματοποιηθεί προβολή του πολυβραβευμένου ντοκιμαντέρ της Βάνια Τέρνερ «TACK», παραγωγή του Onassis Culture, που καταγράφει τη ζωή και τον αγώνα δύο γυναικών θυμάτων έμφυλης βίας για δικαίωση, την Τετάρτη, 2 Απριλίου, στις 1:30μ.μ. Θα ακολουθήσει συζήτηση: «Σπάζοντας τον κύκλο της έμφυλης βίας και της σιωπής».
Επίσης, θα γίνει η παρουσίαση του πρωτότυπου θεατρικού έργου ΟΜΕΡΤΑ, στο αμφιθέατρο «Μάρκος Καραναστάσης», στην Πανεπιστημιούπολη του ΕΛΜΕΠΑ, από τον χώρο πολιτισμού «Σημείο», αφιερωμένη στο Βαγγέλη Γιακουμάκη, με αφορμή τη θλιβερή επέτειο συμπλήρωσης των δέκα χρόνων από τον θάνατό του, την Πέμπτη, 3 Απριλίου, στις 6:00μ.μ. Θα ακολουθήσει συζήτηση: «Τοξική αρρενωπότητα, πατριαρχία και βία μεταξύ ανηλίκων: Υπάρχει άλλος δρόμος;».
Τέλος, το συγκρότημα Loopia θα παρουσιάσει το τραγούδι “It stops with me” για την έμφυλη βία, παραγωγή της Περιφέρειας Κρήτης, στο πλαίσιο των «16ήμερων δράσεων για την πρόληψη και την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών 2024-2025».
Η Περιφέρεια Κρήτης στο πλαίσιο του προγράμματος Τουριστικής προβολής για το 2025, όπου τα Workshops/Roadshows και οι εκδηλώσεις αποτελούν ένα σημαντικό της τμήμα, συμμετείχε στο Greek Tourism Workshop, που πραγματοποιήθηκε στις 26 Μαρτίου 2025 στη Μαδρίτη και το οποίο διοργανώθηκε επιτυχώς από την Tourism Media & Events. Συμμετείχαν περισσότερα από 35 τουριστικά γραφεία και επιχειρήσεις τουρισμού της Ισπανίας. Από την Ελλάδα τους υποδέχθηκαν η Περιφέρεια Κρήτης και το Επιμελητήριο Ηρακλείου καθώς και εκπρόσωποι επιχειρήσεων και φορέων του τουρισμού.
Το ενδιαφέρον για την Κρήτη ήταν έντονο και σχεδόν όλα τα Τουριστικά γραφεία αναζήτησαν πληροφόρηση για το νησί. Ο Αντιπεριφερειάρχης Τουρισμού Δρ. Κυριάκος Κώτσογλου, παρουσίασε την αυθεντική Κρήτη που έγινε δεκτή με θερμό χειροκρότημα.
Το σύνολο των επαγγελματιών έδειξε ενδιαφέρον για την υιοθέτηση της τεχνολογίας από την Περιφέρεια. Κατά τη διάρκεια των συναντήσεων, παρουσιάζονταν η λειτουργικότητα της πλατφόρμας Incrediblecrete.gr, ιδιαίτερα το εργαλείο του διαδραστικού χάρτη και η δυνατότητα άντλησης στοχευμένης πληροφόρησης μέσω αυτού. Ταυτόχρονα, αξιολόγησαν ως αποτελεσματική και φιλική προς το περιβάλλον την ευρεία χρήση των QR, μέσω των οποίων τόσο οι ίδιοι όσο και οι πελάτες τους, μπορούν πλέον άμεσα να κατεβάζουν στις συσκευές τους τα ενημερωτικά έντυπα και τον χάρτη, δεδομένης της εξοικείωσης όλων στην τεχνολογία αυτή. Ο κύριος όγκος των επισκεπτών επικεντρώνεται στην Ιστορία τόσο της Ελλάδας όσο και της Κρήτης, ιδιαίτερα της Αρχαιότερης -Μινωικής- και της Μυθολογίας, και στη συνέχεια τα target groups εστιάζουν στην Γαστρονομική Περιφέρεια της Ευρώπης για το 2026, αλλά και τις ατέλειωτες παραλίες της Κρήτης.
Τροχοπέδη, στην διευκόλυνση της επέκτασης στην Ισπανική αγορά είναι η έλλειψη απευθείας πτήσεων από την Μαδρίτη, καθώς μέχρι πέρσι η Iberia είχε απευθείας πτήσεις από Μαδρίτη για Ηράκλειο. Όμως υπάρχουν απευθείας πτήσεις από Βαρκελώνη, αλλά και από την Λισαβώνα της Πορτογαλίας, όπου και κάποια πρακτορεία δραστηριοποιούνται εκτός Ισπανίας, ενώ αξίζει να αναφερθεί ότι στο πελατολόγιο των πρακτορείων είναι και η ευρύτερη περιοχή της Λατινικής Αμερικής με την οποία η Μαδρίτη και η Ισπανία είναι συνδεδεμένες. Η μετακίνηση προς Κρήτη με ανταπόκριση μέσω Αθήνας, καθώς Aegean & Iberia πετούν απευθείας από Μαδρίτη, διευκολύνει την επιλογή για διακοπές στην Κρήτη, σε συνδυασμό πολλές φορές με παραμονή και στην Αθήνα. Οι Ισπανοί τουρίστες επιθυμούν να βιώσουν μέσα στις δεκαήμερες περίπου διακοπές τους μια διαφορετική εμπειρία, συνδυάζοντας για παράδειγμα την «ήπειρο» Κρήτη με την επίσκεψη σε ένα μικρό και όχι τόσο τουριστικό νησάκι.
Οι συντονισμένες προσπάθειες διείσδυσης της Περιφέρειας Κρήτης στην αγορά της Ισπανίας αλλά και μέσω αυτής στις μεγάλης απόστασης ισπανόφωνες αγορές της Νότιας Αμερικής αποτελεί στρατηγικό στόχο για την Κρήτη και η συγκεκριμένη αποστολή αναπόσπαστο κομμάτι των στοχευμένων ενεργειών που κάνει.
Τηρώντας τις αρχές της φιλοξενίας, και κατά τη διάρκεια των συναντήσεων, παράλληλα με την ενημέρωση και τη συζήτηση με τους ανωτέρω επαγγελματίες, η αντιπροσωπεία της Περιφέρειας Κρήτης τους προσέφερε ανθότυρο, γραβιέρα αλλά και τσικουδιά. Την Περιφέρεια Κρήτης εκπροσώπησαν ο Δρ. Κυριάκος Κώτσογλου, Αντιπεριφερειάρχης Τουρισμού, ο Γεώργιος – Νικόλαος Πανταζής και η Μαρίνα Τσαπαρίδη, Υπάλληλοι της Διεύθυνσης Τουρισμού Περιφέρειας Κρήτης.
Ο Αντιπεριφερειάρχης Τουρισμού κ. Κυριάκος Κώτσογλου δήλωσε: «Σε μια αγορά με στοιχεία παρόμοια με εκείνη της Κρήτης, πραγματοποιήσαμε μια ακόμα πινελιά στην τουριστική προβολή μας, για το 2025, στη Μαδρίτη. Οι ιδιαιτερότητες της Κρήτης, η πολυμορφία και η αυθεντικότητα της, η Γαστρονομική Περιφέρεια της Ευρώπης και η Εκατόμπολις Κρήτη, έδωσαν στους Ισπανούς, δημοσιογράφους και τουριστικούς πράκτορες, την εικόνα που θέλουμε και όλοι αντιλήφθηκαν με τον πιο πειστικό τρόπο, ότι δεν παρουσιάσαμε ένα ακόμα νησί, αλλά ότι ανακάλυψαν μια νέα τουριστική ήπειρο, την Κρήτη, Παντού!»
(Συλλογή από μαντινάδες που δημοσιεύτηκαν στον τύπο της Κρήτης πριν το 1940.
Τις υπογράφουν με ονοματεπώνυμο, όνομα, επώνυμο ή και ψευδώνυμο διάφοροι μαντιναδολόγοι.
Δεν γνωρίζω αν είναι δικές τους δημιουργίες ή είναι μεταφορείς ποίησης παλαιότερων δημιουργών.
Με την Συλλογή αυτή παίρνουμε μια γεύση από την ποίηση ανωνύμων ποιητών, από τους οποίους πήραν τις βάσεις για τις δημιουργίες τους σημερινοί συνεχιστές.
Παρατηρούμε πως υπάρχει αυθορμητισμός στην έκφραση αλλά και στη γλώσσα χωρίς κάποια επιτηδευμένη τεχνική. Αυτή που δυστυχώς χρησιμοποιούν ορισμένοι μαντιναδολόγοι, νέοι και παλαιοί, μπουκώνοντας τις μαντινάδες με λέξεις του ιδιώματος.)
N.ΚΑΚΟΣ 1926
Έτσι μούρχεται, την πίστη μου ν’ αλλάξω
κι από τα μαλλιά σου , νάρθω να σ’ αρπάξω.
Κρέμασε τα ξανθά μαλλιά, από το παραθύρι,
να κάμω σκάλα να ανεβώ, να σε φιλώ στα χείλη.
Για ρουμπί, για ρουμπί, δυό γιαρουμπή πέντε δέκα
κι όποια δεν εκουρεύτηκε, δεν λέγεται γυναίκα.
Ν.ΜΠΕΛ.1930
μέσα στα φύλλα της καρδιάς. με καίει το φιλί σου,
απής είς την αγκάλη μου έβαλα το κορμί σου.
Ολημερνής κι οληνυχτίς, δέρνει ο βοριάς τη Σούδα,
σκάσε παλιά αγαπητικιά, μα γω κάνα καινούργια.
Δεν θέλω πιά να μου μιλάς, να λες και τόνομα μου,
γιατί ποτέ δεν τόκαμες, σκύλα το θέλημα μου.
ΝΤΟΥΛΙΑΝΑΚΙ 1939
Σαν αποθάνω κι ακουστεί, φτερούγισμα κοντά σου,
είν’ η ψυχή μου και ποθεί, νάρθη στην αγκαλιά σου.
Της βρύσης το κρύο νερό, στον πόνο γιατρικό ναι
κι αν μ’ αγαπάς με την καρδιά, όσο μπορείς το χώνε.
Σύσσωμη η Κοινοβουλευτική Ομάδα της ΝΙΚΗΣ κατέθεσε ερώτηση στη Βουλή, στις 25 Ιουνίου 2024, με την οποία συνοψίζει τους λόγους για τους οποίους ο ΕΝΦΙΑ είναι απαράδεκτος και ερωτά την Κυβέρνηση αν (και πότε) έχει πρόθεση να τον καταργήσει. Η απάντηση της κυβέρνησης είναι προφανής μετά την πρόσφατη «προσφορά» της προς τον Έλληνα φορολογούμενο και την ελληνική οικογένεια, εφόσον για μια ακόμη χρονιά ο παράλογος και αντισυνταγματικός αυτός φόρος εμφανίστηκε σαν να μη συμβαίνει τίποτε.
Προς τον κ. Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
ΘΕΜΑ: «Κατάργηση του ΕΝΦΙΑ»
Μία από τις πλέον αντιλαϊκές ενέργειες των μεταπολιτευτικών κυβερνήσεων υπήρξε η θέσπιση του Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ) από την Κυβέρνηση Αντώνη Σαμαρά (ν.4223/2013 ΦΕΚ Α΄287/31.12.2013), ο οποίος και συνεχίστηκε από τις διάδοχες κυβερνήσεις μέχρι και σήμερα.
Ο φόρος αυτός ξεσήκωσε θύελλα διαμαρτυριών και η κυβέρνηση που τον καθιέρωσε κατηγορήθηκε ότι «τιμωρεί» τους Έλληνες για την ιδιοκτησία που κατέχουν και τους επιβάλλει έμμεση καταβολή «ενοικίου» προς το κράτος για το δικό τους σπίτι.
Ο ΕΝΦΙΑ είναι άδικος, παράλογος, αντισυνταγματικός, επιζήμιος φόρος για την κοινωνία, θεμελιωμένος σε ένα κρατικό ψέμα και ανούσιος.
Είναι άδικος, επειδή το ύψος του καθορίζεται από τη θέση των ακινήτων (τιμές ζώνης) και όχι από την πραγματική αξία τους, ούτε φυσικά από την οικονομική εκμετάλλευση του ακινήτου (η οποία φορολογείται μέσω του φόρου εισοδήματος). Όμως οι τιμές ζώνης διαμορφώθηκαν σε εποχές με εντελώς διαφορετικά οικονομικά δεδομένα και δεν αντιστοιχούν στη σημερινή πραγματικότητα. Με την υπάρχουσα κατάσταση, υπάρχει μεγαλύτερη επιβάρυνση στα λαϊκά στρώματα, στις λαϊκές συνοικίες, και παραδόξως μικρότερη επιβάρυνση σε πιο «ακριβές» περιοχές.
Είναι παράλογος, διότι δεν λαμβάνει υπόψιν καθόλου την οικονομική δυνατότητα των φορολογουμένων, με συνέπεια να καταντά δυσβάστακτο βάρος στη ζωή τους. Έτσι, ο Έλληνας φορολογείται σε ετήσια βάση, με υπέρογκα ποσά, για περιουσία που ενδεχομένως δεν του αποφέρει τίποτε.
Επίσης το ακίνητο μπορεί να είναι η κύρια κατοικία των ανθρώπων (την οποία απέκτησαν με κόπους και στερήσεις ή με δάνειο που ακόμη το πληρώνουν), για την οποία οι ίδιοι αισθάνονται ότι «τιμωρούνται» πληρώνοντας οιωνεί ενοίκιο στο κράτος.
Τέλος, είναι παράλογο και φορολογείται ένας πολίτης ή μια οικογένεια για ενυπόθηκο ακίνητο, για το οποίο πληρώνει συγχρόνως και δάνειο. Δεν είναι ακόμη δικό του, η δε φορολόγησή του παρεμποδίζει τη συνέπειά του ως οφειλέτη, ώστε εντέλει ίσως χάσει το ακίνητό του, μιας και βρισκόμαστε σε εποχή αρπαγής ενυπόθηκων ακινήτων από τα τοκογλυφικά funds.
Ο ΕΝΦΙΑ επιβάλλεται ακόμη και σε ΑμεΑ και σε πολύτεκνες και υπερπολύτεκνες οικογένειες, που θα έπρεπε να έχουν μόνον παροχές από το κράτος, διότι ήδη συνεισφέρουν οικονομικά μεγαλώνοντας τα παιδιά τους. Ελαφρύνσεις ή απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ παρέχονται μόνο σε ανθρώπους που βρίσκονται σε κατάσταση οικονομικής εξαθλίωσης[1]. Εκτός βέβαια από την ύποπτη παροχή έκπτωσης 10% από την κυβέρνηση σε όσους ασφαλίζουν το ακίνητό τους για σεισμό, πυρκαγιά και πλημμύρα με ετήσιο συμβόλαιο επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο το εισόδημα του νοικοκυριού υπέρ ιδιωτικών ασφαλιστικών εταιρειών οι οποίες -βάσει της εμπειρίας των ΗΠΑ- σε μεγάλες φυσικές καταστροφές δηλώνουν αδυναμία αποζημίωσης.
Παράλληλα συνιστά παραδοχή αδυναμίας της κυβέρνησης να προστατεύσει την ακίνητη περιουσία των Ελλήνων από φυσικές καταστροφές, ενώ τελικά το βάρος από το ασφαλιστήριο συμβόλαιο είναι μεγαλύτερο για τον πολίτη από το όφελος της φορολογικής έκπτωσης[2].
Ως εκ των ανωτέρω, ο ΕΝΦΙΑ είναι αντισυνταγματικός γιατί αντιτίθεται στην παράγραφο 5 του άρθρου 4 του Συντάγματος, που αναφέρει πως «Οι Έλληνες πολίτες συνεισφέρουν χωρίς διακρίσεις στα δημόσια βάρη, ανάλογα με τις δυνάμεις τους».
Είναι επιζήμιος για την κοινωνία, διότι οι ιδιοκτήτες:
• Προβαίνουν σε αποποιήσεις κληρονομιάς, αρνούμενοι ακόμη και τη γονεϊκή περιουσία τους, επειδή αδυνατούν να καταβάλουν τον ΕΝΦΙΑ. • Επιθυμούν να πωλήσουν ακίνητα (συχνά, ακριβώς επειδή δεν μπορούν να καταβάλλουν τον ΕΝΦΙΑ) ή να προβούν σε άλλες οικονομικές πράξεις και δεν μπορούν, εφόσον δεν τους παρέχεται φορολογική ενημερότητα λόγω μη πληρωμής του ΕΝΦΙΑ και της οικονομικής τους κατάστασης, ενώ δε διαφαίνεται ότι θα μπορέσουν να τον αποπληρώσουν ποτέ, εφόσον αυτές οι συνθήκες δεν μεταβάλλονται. Συνεπώς, παρά τη φαινομενικά μεγάλη συνεισφορά του ΕΝΦΙΑ στα κρατικά έσοδα, στην πραγματικότητα αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα στην οικονομική ζωή της χώρας μας.
Συνεπώς, είναι ασύμφορο να έχει κάποιος ακίνητη περιουσία, καθόσον είναι πιο συμφέρον να είναι ενοικιαστής, αφού αυτό του παρέχει φορολογική ελάφρυνση και ενδεχομένως επίδομα ενοικίου.
Ο ΕΝΦΙΑ είναι επίσης θεμελιωμένος σε ένα κρατικό ψέμα, διότι καθιερώθηκε ως προσωρινός φόρος, μέχρι να ορθοποδήσει η ελληνική οικονομία, την οποία οι ίδιοι οι κυβερνώντες των τελευταίων δεκαετιών (με πασίγνωστες πράξεις και παραλείψεις) οδήγησαν στην καταστροφή. Καταστροφή την οποία εδώ και χρόνια επωμίζεται ασθμαίνοντας ο καθημαγμένος και εξουθενωμένος ελληνικός λαός!
Ο ΕΝΦΙΑ έχει καταστεί μόνιμος φόρος, επειδή η κυβέρνηση βλέπει ότι συνεισφέρει σε μεγάλο βαθμό στα κρατικά έσοδα. Όμως η συνεισφορά αυτή είναι ανούσια, διότι η φορολόγηση ενός λαού από την κυβέρνησή του οφείλει να είναι ανταποδοτική. Το κράτος εισπράττει φόρους, για να μπορεί να παρέχει στους πολίτες του όσα χρειάζονται από αυτό για την ποιότητα της ζωής τους. Σε ένα κράτος με ελλιπέστατες παροχές υγείας, παιδείας, συντάξεων κτλ (όπως έχει καταντήσει το ελληνικό κράτος) ο πολίτης πληρώνει διαρκώς φόρους, αλλά δεν λαμβάνει ανταπόδοση.
Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:
1. Γιατί η Κυβέρνηση δεν καταργεί τον ΕΝΦΙΑ, αφού όπως αναφέρθηκε ήταν ένα προσωρινό μέτρο; Εναλλακτικά υπάρχει σχεδιασμός της κυβέρνησης ώστε να ανακοινωθεί η οριστική κατάργησή του σε ορισμένο χρόνο από σήμερα;
2. Έχει εκπονήσει μελέτη του Υπουργείο Οικονομικών για τις καταστροφικές συνέπειες της επιβολής του ΕΝΦΙΑ (αποποιήσεις κληρονομιάς ακινήτων Ελλήνων πολιτών, συμβολή στην αλματώδη αύξηση της τιμής των μισθωμάτων και αξίας ακινήτων κλπ); Δεδομένου ότι έχει γραφεί πλήθος μελετών και άρθρων για την οικονομική ζημία την οποία έχει προκαλέσει ο ΕΝΦΙΑ και τα θετικά που θα προκύψουν από την κατάργησή του -κυρίως για τα νοικοκυριά χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος- έχει εκπονήσει αντίστοιχη μελέτη το Υπουργείο Οικονομικών;
3. Τι απαντά το Υπουργείο Οικονομικών στην διαπίστωση ότι η καθιέρωση του ΕΝΦΙΑ έγινε υπό την καθοδήγηση των δανειστών -όπως άλλωστε έχει λεχθεί από βουλευτές πολλών κοινοβουλευτικών κομμάτων- με σκοπό να καταστεί ασύμφορη η κατοχή ακίνητης περιουσίας και να αναγκαστούν οι Έλληνες να πουλήσουν την περιουσία τους σε τιμή ευκαιρίας και τα ελληνικά ακίνητα να περιέλθουν σε ξένους αγοραστές, πολυεθνικές ακινήτων, σε funds (μεταβίβαση των κόκκινων δανείων), σε επενδυτικά ταμεία ή το κράτος (του οποίου μεγάλο τμήμα των υποδομών και της ιδιωτικής ακίνητης περιουσίας του ελέγχει το Υπερταμείο μέσω των θυγατρικών του); Κάτι που άλλωστε αποδεικνύεται από την αλματώδη αύξηση του ιδιωτικού χρέους από τα 236 δις ευρώ το 2017 στα 333 δις ευρώ το 2019 και στα 376 δις ευρώ στα τέλη του 2023.
Οι ερωτώντες Βουλευτές (Ο Πρόεδρος και όλοι οι βουλευτές της ΝΙΚΗΣ)
[1] Για να έχει μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 50% ένας ιδιοκτήτης ακινήτου, πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά τα ακόλουθα κριτήρια:
– Το συνολικό φορολογητέο οικογενειακό εισόδημα τελευταίου φορολογικού έτους να μην υπερβαίνει τις 9.000 ευρώ, προσαυξημένο κατά 1.000 ευρώ για τον ή τη σύζυγο ή συμβιούντα και κάθε εξαρτώμενο μέλος.
– Το σύνολο της επιφάνειας των ακινήτων του να μην υπερβαίνει τα 150 τ.μ. και η συνολική αξία της ακίνητης περιουσίας να μην υπερβαίνει το ποσό των 85.000 ευρώ για τον άγαμο, των 150.000 ευρώ για τον έγγαμο και τον ή τη σύζυγό του ή συμβιούντα ή τη μονογονεϊκή οικογένεια με ένα εξαρτώμενο τέκνο και των 200.000 ευρώ για τον έγγαμο, τον ή την σύζυγό του ή συμβιούντα και τα εξαρτώμενα τέκνα τους ή τη μονογονεϊκή οικογένεια με δύο εξαρτώμενα τέκνα.
Για να έχουν πλήρη απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ οικογένειες με τρία εξαρτώμενα τέκνα και άνω, καθώς και όσοι έχουν ποσοστό αναπηρίας άνω του 80%, απαιτείται να συντρέχουν οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
– Το συνολικό φορολογητέο οικογενειακό εισόδημα του τελευταίου φορολογικού έτους να μην υπερβαίνει τις 12.000 ευρώ, προσαυξημένο κατά 1.000 ευρώ για τον ή τη σύζυγο ή συμβιούντα και κάθε εξαρτώμενο μέλος.
– Το σύνολο της επιφάνειας των κτισμάτων να μην υπερβαίνει τα 150 τ.μ.
(Μάριος Χριστοδούλου, «Φαρμάκι ο ΕΝΦΙΑ 2024 – Καταφθάνει η λυπητερή του λογαριασμού για 7,3 εκατ. ιδιοκτήτες, στα 2,4 δισ. ευρώ ο φόρος», https://www.bankingnews.gr/index.php?id=731016)
[2] «Επιδόματα, μισθοί και ΕΝΦΙΑ»: Εισήγηση του Ανδρέα Βορύλλα, βουλευτή Β2 Δυτικού Τομέα Αθηνών της ΝΙΚΗΣ, για το σχέδιο νόμου του Υπ. Οικονομικών με τίτλο «Ενίσχυση του εισοδήματος των μισθωτών, των νέων, της οικογένειας και της εργασίας – συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις», στη Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων (24/7/2023), https://www.youtube.com/watch?v=1xMBEj_gqIE&list=UULF_wSXkcCtfqvuFcmhGWTBEg&index=189.
Οι Πολιτιστικοί Σύλλογοι Μιξορρουμάτος, Φραττί και Αγίας Πελαγίας, σε συνεργασία με τον Σύλλογο Εθελοντών Αιμοδοτών Ν. Ρεθύμνου και το Τμήμα Αιμοδοσίας του Γενικού Νοσοκομείου Ρεθύμνου, διοργανώνουν εθελοντική αιμοδοσία την Κυριακή 30 Μαρτίου, από τις 10:00 π.μ. έως τη 1:00 μ.μ., στον χώρο του Πολιτιστικού Συλλόγου στο Μιξόρρουμα.
Η αιμοδοσία είναι μια πράξη αγάπης και αλληλεγγύης προς τον συνάνθρωπο. Καλούμε όλους τους συμπολίτες μας να αφιερώσουν λίγα λεπτά από τον χρόνο τους για να χαρίσουν ζωή σε όσους το έχουν ανάγκη.
Παράλληλα, την ίδια ημέρα, θα πραγματοποιούνται εγγραφές νέων εθελοντών δοτών μυελού των οστών, δίνοντας σε ακόμα περισσότερους ανθρώπους την ευκαιρία για ζωή.
Η προσφορά αίματος και η δωρεά μυελού των οστών είναι πράξεις ανεκτίμητης αξίας. Σας περιμένουμε όλους!
Το Τμήμα Περιβαλλοντικής Υγιεινής & Υγειονομικού Ελέγχου της Δ/νσης Δημόσιας Υγείας Π.Ε. Ρεθύμνης στο πλαίσιο της έναρξης του προγράμματος καταπολέμησης κουνουπιών 2025 της Περιφέρειας Κρήτης σε δημόσιους χώρους αστικών και ημιαστικών περιοχών, ενημερώνει τους πολίτες ότι θα πρέπει στον ιδιωτικό τους χώρο να εφαρμόζουν τα κατωτέρω αναφερόμενα μέτρα αποφυγής ανάπτυξης των κουνουπιών ώστε να επιτυγχάνεται το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα για την προφύλαξη της δημόσιας υγείας, καθώς τα κουνούπια εκτός από έντονες οχλήσεις είναι δυνατόν να λειτουργήσουν και ως διαβιβαστές για την εξάπλωση ασθενειών.
Τρόποι αποφυγής ανάπτυξης και τσιμπήματος κουνουπιών
Απομάκρυνση στάσιμου νερού από λεκάνες, κουβάδες, βαρέλια, βάζα, πιατάκια γλαστρών, παλιά λάστιχα, ποτίστρες, υδρορροές και άλλα μέρη του κήπου, ώστε να μην έχουν πρόσβαση τα κουνούπια σε λιμνάζοντα νερά που αποτελούν σημεία εναπόθεσης των αυγών τους. Σημειώνεται ακόμα ότι το έδαφος που παραμένει για μεγάλα χρονικά διαστήματα υγρό μπορεί να αποτελέσει σημείο εναπόθεσης αυγών.
Χρήση ανεμιστήρων ή κλιματιστικών. Ο δροσερός αέρας μειώνει την δραστηριότητα των κουνουπιών, αλλά δεν τα σκοτώνει. Η χρήση ανεμιστήρων (κυρίως οροφής) δυσχεραίνει την προσέγγιση των εντόμων.
Καλό κούρεμα γρασιδιού, θάμνων, φυλλωσιών διότι είναι σημεία που βρίσκουν καταφύγιο τα ενήλικα κουνούπια
Χρήση λαμπτήρων κίτρινου χρώματος για τον φωτισμό εξωτερικών χώρων διότι προσελκύουν λιγότερο τα κουνούπια.
Χρήση εντομοαπωθητικών στο ακάλυπτο δέρμα ή πάνω από τα ρούχα (χρόνος δράσης των εντομοαπωθητικών 1-5 ώρες)
Χρήση εντομοκτόνων στον αέρα (αεροζόλ, ταμπλέτες, εξατμιζόμενο διάλυμα, σπιράλ)
Χρήση κατάλληλων ενδυμάτων (ρούχα που καλύπτουν όσο περισσότερο το σώμα), πιο αποτελεσματικά είναι τα φαρδιά και ανοιχτόχρωμα ρούχα.
Αντικουνουπικά πλέγματα – σίτες που εμποδίζουν την είσοδο κουνουπιών στα σπίτια (πόρτες, παράθυρα, φεγγίτες, αεραγωγούς)
Χρήση κουνουπιέρας σε περιοχές με μεγαλύτερη πυκνότητα κουνουπιών ή σε περιπτώσεις που δεν ενδείκνυται η χρήση άλλων μέσων π.χ σε βρέφη κάτω των 2 μηνών.
Ειδικά για τους ιδιοκτήτες τουριστικών καταλυμάτων, επισημαίνεται ότι στις υπαίθριες κολυμβητικές δεξαμενές που συχνότατα βρίσκονται εντός κάθε είδους τουριστικών εγκαταστάσεων, θα πρέπει να γίνει εγκαίρως η εκκένωση τους από όμβρια ύδατα και ο καθαρισμός των τοιχωμάτων τους ώστε να ξεκινήσει αμέσως η λειτουργία τους με καθαρό νερό που θα ανακυκλοφορεί και θα απολυμαίνεται σύμφωνα με τις ισχύουσες υγειονομικές διατάξεις.
Επίσης θα πρέπει να λαμβάνουν μέριμνα για τον περιορισμό, την εξάλειψη ή τον καθαρισμό των εστιών αναπαραγωγής κουνουπιών όπως συντριβάνια, καλλωπιστικές λιμνούλες, πισίνες, αποχετεύσεις, διαρροές συστημάτων ύδρευσης, δοχεία αποθήκευσης νερού ή άλλα αντικείμενα που κατακρατούν το νερό της βροχής ή του ποτίσματος, βιολογικοί καθαρισμοί κλπ. Έτσι θα εκλείψουν σημαντικές εστίες συλλογής νερών και θα μειωθεί η δυνατότητα ανάπτυξης υψηλών πληθυσμών κουνουπιών.
Τέλος, αναγκαίο είναι να εφαρμόζεται συστηματικό πρόγραμμα εντομοκτονίας εντός των ορίων κάθε τουριστικού καταλύματος. Η Δ/νση Δημόσιας Υγείας και η επιτροπή παρακολούθησης του προγράμματος καταπολέμησης των κουνουπιών είναι στην διάθεση σας για οποιαδήποτε άλλη πληροφορία.
Ακόμα δύο σημαντικά έργα υποδομών μπαίνουν σε τροχιά υλοποίησης από τον Δήμο Ρεθύμνου. Πρόκειται για την ανάπλαση του ιστορικού κέντρου του οικισμού Ατσιποπούλου και την ολοκλήρωση αγροτικής οδού στις Αραβάνες της Αρχαίας Ελεύθερνας.
Τις συμβάσεις υπέγραψε το πρωί ο Δήμαρχος Ρεθύμνης κ. Γιώργης Χ. Μαρινάκης με τους αναδόχους των έργων, παρουσία του Αντιδημάρχου Τεχνικών Έργων Δήμου Ρεθύμνης κ. Άγγελου Μαλά και της Αναπληρώτριας Διευθύντριας των Τεχνικών Υπηρεσιών κ. Μαριάννας Μαρκουλάκη.
Ειδικότερα, το έργο «Ανάπλαση Ιστορικού Κέντρου Ατσιποπούλου», προϋπολογισμού 800.000 ευρώ χρηματοδοτείται από πόρους του Δήμου και αφορά την αισθητική και λειτουργική αναβάθμιση των κοινόχρηστων χώρων του παλαιού οικισμού.
Με κύριο σκοπό την βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων της περιοχής, θα πραγματοποιηθούν έργα πλακοστρώσεων και αποκαταστάσεις οδών, πλατεμάτων και πλατειών, εξωραϊσμοί, καθώς και τοποθέτηση φωτισμού τόσο για ασφαλή πρόσβαση στους κοινόχρηστους χώρους όσο και για την συνολική ανάδειξη τους.
Ανάδοχος εταιρεία κατόπιν του σχετικού μειοδοτικού διαγωνισμού αναδείχθηκε αυτή του κ. Νίκου Σαραντινού που συνυπέγραψε την σχετική σύμβαση ενώ παρέστη ο Πρόεδρος της Δ.Κ. Ατσιποπούλου κ. Νίκος Βερνάρδος.
Το έργο «Ολοκλήρωση αγροτικής οδοποιίας στην περιοχή “Αραβανες”» αφορά την βελτίωση της βατότητας αγροτικού δρόμου στην Αρχαία Ελεύθερνα. Αποτελεί συνέχει παλαιότερου έργου προκειμένου να περατωθεί στο σύνολο της η ιδιαίτερα χρήσιμη αγροτική οδός. Είναι προϋπολογισμού 72.188,27 ευρώ, καλύπτεται από πόρους του δήμουκαι θα εκτελεστεί από την εταιρεία του κ. Γεωργίου Καπετανάκη που αναδείχθηκε ανάδοχος μετά την αντίστοιχη δημοπρασία.
Στην υπογραφή της συγκεκριμένης σύμβασης παρέστη ο Πρόεδρος της Τ.Κ. Αρχαίας Ελεύθερνας κ. Κωνσταντίνος Παρασύρης.
Την ένταξη του έργου αξιοποίησης από τη ΔΕΥΑΡ της νέας γεώτρησης στην περιοχή ΒΙΟΠΑ Ρεθύμνου, στο ΤΠΑ Υπουργείου Εσωτερικών και στον Άξονα προτεραιότητας «Παροχή πόσιμου νερού & διαχείριση υδάτων», ενέκρινε ο αρμόδιος Υπουργός κ. Θεόδωρος Λιβάνιος,.
Το ύψος της χρηματοδότησης ανέρχεται στο ποσό των 150.000€ και εξασφαλίζεται από το Ειδικό Πρόγραμμα του ΥΠ.ΕΣ. για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας.
Πρόκειται για μια σημαντική παρέμβαση, η οποία περιλαμβάνει την κατασκευή υποβρύχιου αντλητικού συγκροτήματος και των κατάλληλων υδραυλικών και ηλεκτρικών εξαρτημάτων, κατασκευή καταθλιπτικού αγωγού ύδρευσης καθώς και του αναγκαίου για την τοποθέτηση του Η/Μ εξοπλισμού της γεώτρησης, οικίσκου.
Με το συγκεκριμένο έργο με γενικό τίτλο «Αξιοποίηση νέας γεώτρησης ΒΙΟΠΑ ΔΕΥΑ Ρεθύμνου, Νομός Ρεθύμνης», ενισχύεται σημαντικά η υδροδότηση περιοχών του πρώην Δήμου Αρκαδίου συμπεριλαμβανομένης της βόρειας παραλιακής ζώνης.
Αναφερόμενος στη θετική αυτή εξέλιξη ο Δήμαρχος Ρεθύμνης και Πρόεδρος της ΕΔΕΥΑ κ. Γιώργης Μαρινάκης εξέφρασε τη βαθιά του ικανοποίηση για την ευόδωση των συνεργασιών του στο ΥΠΕΣ για την προώθηση του θέματος και ευχαρίστησε θερμά τον Υπουργό Εσωτερικών κ. Θόδωρο Λιβάνιο, ο οποίος αντιλήφθηκε τις αυξημένες ανάγκες υδροδότησης των Οικισμών του πρώην Δήμου Αρκαδίου και επέτρεψε, με τη χρηματοδότηση του εν λόγω έργου, την αποτελεσματική αντιμετώπιση του κινδύνου λειψυδρίας που τις έπληττε.
Η ΔΕΥΑΡ, προκειμένου να επιτύχει την άμεση λειτουργία της παρέμβασης, εξασφάλισε με ίδιους πόρους την ηλεκτροδότηση της νέας υδρογεώτρησης, στοχεύοντας στην κάλυψη των αυξημένων υδροδοτικών αναγκών της συγκεκριμένης περιοχής, κατά την επικείμενη θερινή περίοδο.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ΔΕΥΑΡ , λοιπόν, η υδρογεώτρηση θα τεθεί σε λειτουργία στις αρχές του προσεχούς Μαΐου.
Έγκριση Κανονισμού Λειτουργείας για το «Κτήμα Πάνακρον».
Συγκρότηση Επιτροπής Προσωρινής Παραλαβής του έργου: «Εργασίες Ανακαίνισης σε Δημοτικά Κτήρια (ΚΑΠ 2023)», προϋπολογισμού 43.057,10 €.
Συγκρότηση Επιτροπής Παραλαβής και Ελέγχου Ποιότητας Υλικών του έργου: «Εργασίες Ανακαίνισης σε Δημοτικά Κτήρια (ΚΑΠ 2023)», προϋπολογισμού 43.057,10 €.
Συγκρότηση Επιτροπής Παραλαβής Φυσικού Εδάφους του έργου: «Εργασίες Ανακαίνισης σε Δημοτικά Κτήρια (ΚΑΠ 2023)», προϋπολογισμού 43.057,10 €.
Συγκρότηση Επιτροπής Χαρακτηρισμού Εδάφους του έργου: «Εργασίες Ανακαίνισης σε Δημοτικά Κτήρια (ΚΑΠ 2023)», προϋπολογισμού 43.057,10 €.
Συγκρότηση Επιτροπής Προσωρινής Παραλαβής του έργου: «Επισκευή Δημοτικού Ξενώνα στην Κοινότητα Πλατάνου Δήμου Αμαρίου», προϋπολογισμού 260.000,00 €.
Συγκρότηση Επιτροπής Παραλαβής και Ελέγχου Ποιότητας Υλικών του έργου: «Επισκευή Δημοτικού Ξενώνα στην Κοινότητα Πλατάνου Δήμου Αμαρίου», προϋπολογισμού 260.000,00 €.
Συγκρότηση Επιτροπής Παραλαβής Φυσικού Εδάφους του έργου: «Επισκευή Δημοτικού Ξενώνα στην Κοινότητα Πλατάνου Δήμου Αμαρίου», προϋπολογισμού 260.000,00 €.
Συγκρότηση Επιτροπής Χαρακτηρισμού Εδάφους του έργου: : «Επισκευή Δημοτικού Ξενώνα στην Κοινότητα Πλατάνου Δήμου Αμαρίου», προϋπολογισμού 260.000,00 €.
Παράταση Προθεσμίας του έργου: «Εργασίες Αποκατάστασης Ζημιών από Πλημμύρες στο Δήμο Αμαρίου», προϋπολογισμού 22.639,78 €.
Τροποποίηση της υπ’ αρίθμ. 133/1.10.2021 Απόφασης του Δ.Σ. περί Έγκρισης του Σχεδίου Αντιμετώπισης Έκτακτων Αναγκών Εξαιτίας Δασικών Πυρκαγιών του Δήμου Αμαρίου, με την Κωδική Ονομασία «ΙΟΛΑΟΣ».
Τροποποίηση της υπ’ αρίθμ. 122/17.12.2022 Απόφασης του Δ.Σ. περί Έγκρισης Σχεδίου Αντιμετώπισης Έκτακτων Αναγκών και Άμεσης/Βραχείας Διαχείρισης Συνεπειών από την Εκδήλωση Πλημμυρικών Φαινομένων του Δήμου Αμαρίου, με την Κωδική Ονομασία «ΔΑΡΔΑΝΟΣ».
Στοχευμένη αστυνομική δράση για τον έλεγχο της Νομοθεσίας που αφορά στην προστασία των ζώων πραγματοποιήθηκε από 20 έως και 27 Μαρτίου σε ολόκληρη την Κρήτη από αστυνομικούς των ειδικών κλιμακίων που συγκροτήθηκαν για το σκοπό αυτό σε όλες τις Διευθύνσεις Αστυνομίας της Γενικής Περιφερειακής Αστυνομικής Διεύθυνσης Κρήτης.
Ειδικότερα, στο πλαίσιο της ανωτέρω δράσης πραγματοποιήθηκαν συνολικά -87- έλεγχοι και στις τέσσερεις περιφερειακές ενότητες του νησιού και βεβαιώθηκαν συνολικά -31- παραβάσεις.
Οι παραβάσεις αυτές αφορούσαν έλλειψη βιβλιαρίου υγείας ,μη τήρηση κανόνων ευζωίας, στέρηση ηλεκτρονικής σήμανσης και λοιπές παραβάσεις .
Συνολικά βεβαιώθηκαν διοικητικά πρόστιμα ύψους 18.400 ευρώ.
Οι έλεγχοι για την εφαρμογή της Νομοθεσίας για την προστασία των ζώων θα συνεχιστούν από τα ειδικά κλιμάκια που συγκροτούνται από τις Διευθύνσεις Αστυνομίας με εξειδικευμένο και κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό στο πλαίσιο υλοποίησης του μνημονίου συναντίληψης μεταξύ του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη και του Υπουργείου Εσωτερικών/Ειδική Γραμματεία Προστασίας Ζώων Συντροφιάς με στόχο την προστασία οικόσιτων και ζώων συντροφιάς.
Ο Δήμος Χανίων, η Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων και το Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο Κρήτης σας προσκαλούν στις παράλληλες δράσεις που πλαισιώνουν την επετειακή έκθεση «ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης – 50 Χρόνια Θέατρο – Ένα Ζωντανό Αρχείο», σε επιμέλεια του Αντώνη Βολανάκη.
Ηθοποιοί και εμψυχωτές των θεατρικών εργαστηρίων του ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης, παρουσιάζουν έργα από το ρεπερτόριο του Θεάτρου. Κλασική και σύγχρονη δραματουργία που διαμόρφωσε την ταυτότητα του ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης στα 50 χρόνια της λειτουργίας του, ζωντανεύει μέσα από αναγνώσεις, ενίοτε με συνοδεία μουσικής και βιντεοπροβολών, στον ειδικά διαμορφωμένο χώρο του δεύτερου ορόφου της Δημοτικής Πινακοθήκης Χανίων, μέσα στο εικαστικό περιβάλλον που έχει διαμορφώσει ο Αντώνης Βολανάκης.
Ακόμα και σήμερα οι Χανιώτες θυμούνται με συγκίνηση τον Σαλή το μαύρο βαρκάρη. Ήρθε μικρός από την Αφρική, σαν τ΄αποδημητικά πουλιά, γι΄αυτό τον έβγαλαν Χελιδωνάκη. Όμως αυτός δε θέλησε να ξαναφύγει, ούτε με την περίφημη ανταλλαγή των πληθυσμών. Τόσο πολύ αγάπησε την πόλη και τους ανθρώπους της. Τα βράδια άφηνε κρυφά στις πόρτες των φτωχών τρόφιμα, με τους μικρούς του «αγγέλους», τα παιδιά. Φτωχός ήταν και ο ίδιος, μα χαιρόταν να δίνει το μεροκάματό του για τους άλλους. Κι όταν κάποτε η τύχη του χαμογέλασε και του΄πεσε το λαχείο, πάλι με τα χρήματα αυτά προίκισε δύο κοπέλες. Δεν έχει σημασία αν ήταν αλλόφυλος ή αλλόθρησκος. Στο Θεό της Αγάπης πίστευε και το έδειχνε καθημερινά με τις πράξεις του. Τον κλείνουμε βαθιά μες στην καρδιά μας με ευγνωμοσύνη, γιατί μας έδειξε πως Αγάπη είναι να βάζεις στη θέση του Εγώ τον Άλλον κι αυτό να σου δίνει πραγματική ζωή.
Ελένη Μερκενίδου
Η παράσταση Σαλής ο μαύρος βαρκάρης παρουσιάστηκε από το Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο Κρήτηςτο 2003, σε σκηνοθεσία Γιάννη Καραχισαρίδη. Το ρόλο του Σαλή ερμήνευσε ο Αιγύπτιος ηθοποιός Αχμέντ Καντέρ, ενώ στους υπόλοιπους ρόλους συμμετείχαν οι: Νεκταρία Γιαννουδάκη, Χρύσανθος Καγιάς, Μαρία Καμπουράκη, Λευτέρης Μποτωνάκης, Παναγιώτης Ραπτάκης, Σταυρούλα Σπυρίδωνος, Ισίδωρος Σταμούλης.
Η Περιφέρεια Κρήτης εκπροσωπήθηκε στις ευρωπαϊκές συναντήσεις διαπεριφερειακής συνεργασίας που πραγματοποιούνται στα πλαίσια του δραστήριου Ευρωπαϊκού Οργανισμού της CRPM των 140 Παράκτιων, Παραθαλάσσιων και Νησιωτικών Περιφερειών.
Οι Περιφερειακοί Σύμβουλοι Γιώργος Αλεξάκης Γιώργος και Μανόλης Καμπουράκης συμμετείχαν στις Συνεδριάσεις της Διαμεσογειακής Επιτροπής και του Πολιτικού Γραφείου, που πραγματοποιούνται αυτές τις ημέρες, στην έδρα της ιταλικής Περιφέρειας Πούλια στο Μπάρι.
Στη Διαμεσογειακή Επιτροπή το κυρίαρχο θέμα ήταν η «Διαχείριση των Υδάτων», με επίκεντρο την εμπειρία που έχουν οι Περιφέρειες της Πούλιας (Ιταλία) και της Βαλένθιας (Ισπανία). Οι εκπρόσωποι της Κρήτης αναδεικνύοντας την διαχείρση του νερού στο νησί, ζήτησαν στον παριστάμενο εισηγητή της Επιτροπής Περιβάλλοντος του Ευρωκοινοβουλίου, Ευρωβουλευτή Thomas Bajada, να αναδείξει την θέση ότι «το νερό είναι δημόσιο αγαθό και ανθρώπινο δικαίωμα και όχι εμπόρευμα από όπου προκύπτει κέρδος». Ο Γιώργος Αλεξάκης ζήτησε ειδική ευρωπαϊκή χρηματοδότηση για την Ανθεκτικότητα των Υδάτων στη Μεσόγειο και στα Νησιά και επεσήμανε τον κίνδυνο αφαίμαξης κονδυλίων από την νέα ευρωπαϊκή πολιτική στρατιωτικών εξοπλισμών.
Στη Διαμεσογειακή Επιτροπή συζητήθηκαν ακόμη θέματα όπως η ολοκληρωμένη θαλάσσια πολιτική, η οικονομική και κοινωνική συνοχή, η βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη και ο τουρισμός, το μέλλον των συμμαχιών στη Μεσόγειο, η διάδοση της παραγωγής και χρήση του Υδρογόνου, καθώς και θέματα μεταφορών και ενέργειας στις Περιφέρειες της θαλάσσιας λεκάνης της Μεσογείου.
Οι εκπρόσωποι της Περιφέρειας Κρήτης είχαν συναντήσεις με τον Μ. Emiliano Ιταλό Περιφερειάρχη της Πούλια καθώς και τον Αντιπεριφερειάρχη της Καλάβριας F. Pietropaolo και τους κάλεσαν να επισκεφθούν την Κρήτη με στόχο ν’ αναπτυχθούν συνεργασίες σε θέματα κοινού ενδιαφέροντος.
Σημαντική ήταν και η συνάντηση με τον Στέλιο Campanale, Επίτιμο Πρόξενο της Ελλάδας στο Μπάρι, ο οποίος κατάγεται από τα Χανιά, αποτελεί σημαντική προσωπικότητα της ιταλικής πόλης και διατελεί Καθηγητής στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου και το καλοκαίρι θα επισκεφθεί επίσημα την Περιφέρεια Κρήτης.
Στη Συνεδρίαση του Πολιτικού Γραφείου της CRPM, ο Γιώργος Αλεξάκης ως Αντιπρόεδρος της CRPM και αρμόδιος για τα Θέματα Μεταφορών και Προσβασιμότητας ενημέρωσε τις ευρωπαϊκές περιφέρειες για τις εξελίξεις. Αναφέρθηκε στο ρόλο των Λιμανιών ως σημαντικών ενεργειακών κόμβων, καθώς, όπως είπε, αναμένεται με μεγάλο ενδιαφέρον η στρατηγική της ΕΕ για τα λιμάνια, καθώς και η Ναυτιλιακή Βιομηχανική Στρατηγική που προβλέπεται έως το 2026.
Τα ορόσημα που έπονται, όπως είπε, είναι:
Η εφαρμογή βασικών προτάσεων για τις Μεταφορές στο πλαίσιο του πακέτου «Fit for 55» (π.χ. RED, AFIR, FuelEU Maritime and ReFuelEU Aviation (SAF), ETS και IF).
Η αναθεώρηση του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών (ΔΕΔ-Μ), η εφαρμογή του καθώς και η πιθανή προσαρμογή του. Μια διαβούλευση για το ΔΕΔ-Μ, τη χρηματοδότηση CEF/ΕΕ και τη συνδεσιμότητα για τις Περιφέρειες είναι ανοιχτή έως τον Μάιο του 2025.
Η αναθεώρηση της Οδηγίας για τα ευφυή συστήματα μεταφορών (ITS) για ασφαλέστερες και αποτελεσματικότερες μεταφορές εγκρίθηκε και τα κράτη μέλη και αυτά πρέπει να συμμορφωθούν έως τον Δεκέμβριο του 2025.
Η δέσμη μέτρων Greening Freight.
Η επίσημη έναρξη του αναμενόμενου Επενδυτικού Σχεδίου Αειφόρων Μεταφορών (STIP) ως μέρος του Clean Industrial Deal, (το σχέδιο αυτό θα συμβάλει στην πράσινη μετάβαση του κλάδου και πρέπει να συνδεθεί με το νέο προϋπολογισμό της ΕΕ στο σύνολό του).
Ο Γιώργος Αλεξάκης ολοκλήρωσε την ομιλία του επισημαίνοντας ότι «θα συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε μια πολιτική μεταφορών της ΕΕ που ενισχύει τη βέλτιστη εδαφική συνδεσιμότητα και προσβασιμότητα για όλες τις Ευρωπαϊκές Περιφέρειες».
Ο Φ.Σ.Ρ. χορηγεί αιγίδα στο διεθνές συνέδριο Νευροψυχοφαρμακολογίας Μεσογείου που διενεργείται από 7 έως 11 Ιουνίου στον Πλατανιά Χανίων.
Η οργανωτική και επιστημονική επιτροπή του Συνεδρίου, υπό την επίβλεψη της προέδρου της Mediterranean Neuroscience Society και καθηγήτριας φαρμακολογίας του Ε.Κ.Π.Α. κ Χριστίνας Δάλλα, έχει επιτύχει αφενός την οργάνωση ενός επιστημονικού συνεδρίου τεράστιας επιστημονικής σημασίας για τις παθήσεις του εγκεφάλου και αφετέρου τη διενέργειά του στον τόπο μας, στην Κρήτη, όπου θα παραβρεθούν κορυφαίοι επιστήμονες του χώρου των νευροεπιστημών, αλλά και πλήθος συνέδρων από όλο το εύρος των συναφών επιστημονικών κλάδων, όπως νευρολόγοι, ψυχίατροι, ψυχολόγοι, φαρμακοποιοί, βιολόγοι, φαρμακολόγοι.
Ευχόμαστε κάθε επιτυχία στις εργασίες του συνεδρίου και πλήρη επίτευξη των σημαντικότατων στόχων του.
Ως Διεύθυνση Τεχνικών Έργων της Περιφέρειας Κρήτης, είχαμε τη χαρά να παραδώσουμε στην κυκλοφορία την παράκαμψη Αρκαλοχωρίου και τον ανισόπεδο κόμβο σύνδεσης, στις 27 Μαρτίου 2025. Πρόκειται για ένα έργο πνοής για το Αρκαλοχώρι και την ενδοχώρα του Ηρακλείου.
Η παράκαμψη Αρκαλοχωρίου, είναι μια οδική αρτηρία μήκους 2,8 χιλιομέτρων που δημιουργεί νέες και ασφαλέστερες συνθήκες μετακίνησης προς την περιοχή της Πεδιάδας και του νέου Αεροδρομίου Καστελίου. Χωροθετείται δυτικά – νότιο δυτικά του Αρκαλοχωρίου και θα εξυπηρετεί τη σύνδεση του Αρκαλοχωρίου και των οικισμών της ευρύτερης περιοχής με το Ηράκλειο και τη Βιάννο. Ταυτόχρονα, συντομεύει κατά 12 περίπου λεπτά, τη διαδρομή προς τη Βιάννο, την Ιεράπετρα και προφανώς το νέο αεροδρόμιο.
Το έργο αποτελεί τμήμα του οδικού άξονα Ηράκλειο – Βιάννος. Στην περιοχή του κόμβου Αρκαλοχωρίου, ο οδικός άξονας έχει τέσσερεις λωρίδες κυκλοφορίας με στηθαίο τύπου Νew Jersey και είναι πλάτους 17,00 μέτρων. Η διατομή της αρτηρίας πέραν της ζώνης επιρροής του κόμβου, περιλαμβάνει δύο λωρίδες κυκλοφορίας (δίιχνη) με ενιαίο κατάστρωμα κυκλοφορίας συνολικού πλάτους 12,5 μέτρων. Κατασκευάστηκε επίσης ανισόπεδος κόμβος που συναρμόστηκε με την υφιστάμενη οδό. Στο κατασκευασμένο έργο, συμπεριλαμβάνονται μία άνω διάβαση και δύο κάτω διαβάσεις. Υπάρχει φωτισμός στον κόμβο και στηθαία ασφαλείας κατά μήκος της αρτηρίας.
Είναι ένα έργο που δικαιούνταν το σεισμοπαθές Αρκαλοχώρι και η περιοχή του, από καιρό. Ζητήσαμε την κατανόηση των πολιτών. Τους ευχαριστούμε θερμά για την αναμονή τους σε σχέση με τις όποιες καθυστερήσεις κατά την εκτέλεση του έργου, κυρίως κατά την περίοδο της πανδημίας.
Το έργο συγχρηματοδοτήθηκε από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «ΚΡΗΤΗ 2014-2020» και του Επιχειρησιακού Προγράμματος «ΚΡΗΤΗ 2021-2027».
Β. ΣΥΝΟΔΑ ΕΡΓΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ.
1. Από την ίδια εργολαβία, εκτελείται επίσης η κατασκευή ενός ισόπεδου κυκλικού κόμβου, δυτικά του Αρκαλοχωρίου στο σημείο που τέμνονται οι οδικοί άξονες προς την είσοδο της πόλης, προς Χουμέρι και προς Αρχοντικό. Το έργο, θα συνδέεται με τις παραδοθείσες αρτηρίες. Θα διευκολύνει με περισσότερη ασφάλεια, την είσοδο του Αρκαλοχωρίου και την έναρξη των διαδρομών προς Χουμέρι και Αρχοντικό. Ο υπό κατασκευή ισόπεδος κόμβος, θα διαθέτει φωτισμό και αναμένεται να δοθεί στην κυκλοφορία εντός του 2025.
2. Η νέα παράκαμψη και ο ανισόπεδος κόμβος Αρκαλοχωρίου, αποτελούν τμήματα του σχεδιασμού της Περιφέρειας Κρήτης για την σύνδεση της ενδοχώρας και του νέου Αεροδρομίου με την πόλη του Ηρακλείου κατά μήκος του άξονα Ηράκλειο – Βιάννος. Η εργολήπτρια εταιρεία του Αεροδρομίου κατασκευάζει κόμβο σύνδεσης με τον νέο αερολιμένα. Ο κόμβος συνδέεται επί του άξονα Αρκαλοχώρι- Βιάννος μερικές εκατοντάδες μέτρα μετά την απόληξη της νέας παράκαμψης.
3. Με βάση τον ενιαίο πολιτικό σχεδιασμό της Περιφέρειας, παραδόθηκε ο Κόμβος των Κουνάβων τον Ιούλιο του 2022. Επεκτάθηκε επίσης, το στηθαίο του κόμβου για λόγους οδικής ασφάλειας μετά το τοπικό βενζινάδικο, λίγους μήνες μετά.
4. Στην ίδια κατεύθυνση, στοχεύει η προσεχής προκήρυξη διαγωνισμού για την κατασκευή του Κόμβου των Πεζών. Για το έργο, έχει εξασφαλιστεί χρηματοδότηση από ευρωπαϊκούς πόρους. Ο Κόμβος των Πεζών είναι το επόμενο μεγάλο στοίχημα της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων της Περιφέρειας Κρήτης για την περιοχή. Με αυτό, θα ολοκληρωθούν σε μεγάλο βαθμό τις δράσεις μας για τον άξονα Ηράκλειο – Βιάννος.
5. Για την αύξηση της οδικής ασφάλειας, η Υπηρεσία μας προκήρυξε διαγωνιστική διαδικασία για την τοποθέτηση νέων φωτεινών σηματοδοτών (φανάρια) με σύγχρονη τεχνολογία. Αυτά, πρόκειται να τοποθετηθούν σε επτά σημεία από τον Κόμβο του Κατσαμπά στο Ηράκλειο μέσω ΒΙ.ΠΕ. και Καλλιθέας, έως τον Κόμβο Σκαλανίου, κατά μήκος του οδικού άξονα Ηράκλειο Βιάννος.
6. Σημειώνεται ότι, η Υπηρεσία μας εκτελεί από το 2022 έργα προϋπολογισμού 6.500.000 ευρώ που αφορούν αποκαταστάσεις κατολισθήσεων και καθιζήσεων σε αρκετά σημεία από το Αρκαλοχώρι έως την Βιάννο, κατά μήκος του ίδιου άξονα.
7. Στον ίδιο τεχνικό σχεδιασμό, συμπεριλαμβάνεται και η αποκατάσταση της φωσφορίζουσας διαγράμμισης κατά μήκος όλου του οδικού άξονα από το Σκαλάνι έως την Βιάννο, που θα ολοκληρωθεί εντός του 2025.
Γ. ΕΠΙΛΟΓΙΚΑ.
Η τεχνική υποστήριξη από το υπαλληλικό προσωπικό και η εξασφάλιση χρηματοδοτήσεων για όλα τα παραπάνω έργα από τον πολιτικό επικεφαλής της Περιφέρειας Κρήτης, αποδίδουν απτά αποτελέσματα. Τέτοια, που συμβάλλουν στην οδική ασφάλεια, την οικονομική ανάπτυξη και την ποιότητα ζωής των συμπολιτών μας.
Οφείλουμε να επισημάνουμε ότι, ο κόμβος και η παράκαμψη Αρκαλοχωρίου ολοκληρώθηκαν χάρις στη μακρόχρονη και συστηματική δουλειά που κατέβαλε η Υπηρεσία μας. Τούτο, πάντα με την πολιτική εποπτεία και καθοδήγηση του Περιφερειάρχη κ. Σταύρου Αρναουτάκη και σε συνεργασία με τον Δήμο Μινώα-Πεδιάδος και την εργολήπτρια εταιρεία.
Υποχρέωσή μας, είναι να ολοκληρώσουμε με συνέπεια και τα υπόλοιπα έργα που ήδη εκτελούνται και πρόκειται να εκτελεστούν στην περιοχή. Συνεχίζουμε.
Η αρχετυπική ιστορία αγάπης του Ρωμαίου και της Ιουλιέτας στην πιο urban POP εκδοχή της. ELA, ELA: νέο single από τη Μαρίνα Σάττι, που συναντά τον Saske και, μαζί, ξαναδιαβάζουν και αναπλάθουν μουσικά τον κλασικό σαιξπηρικό μύθο του καταδικασμένου από τ’ αστέρια νεανικού έρωτα, μεταφέροντάς τον στο μοναχικό, απρόσωπο αστικό τοπίο. Το τραγούδι κυκλοφορεί από που κυκλοφορεί από την Golden Records & τη Minos EMI, A Universal Music Company.
Συνεχίζοντας την εξερεύνηση της καλειδοσκοπικής POP πτυχής της, η μοναδική hitmaker και performer συμπράττει με τον πολυδιαμαντένιο trendsetter της νέας γενιάς Saske και, λίγο πριν τα αποκαλυπτήρια του νέου της άλμπουμ POP TOO, παραδίδει μια πολύτροπη αστική ερωτική μπαλάντα σε δική της μουσική και στίχους που συνυπογράφει με τον Γιώργο Καλογεράκο και τον Saske. ELA, ELA, το γλυκόπικρο κάλεσμα, σε τσιμεντένιο φόντο, δυο εραστών που παλεύουν οι χαοτικές αποστάσεις που υψώνουν εμπόδια ανάμεσά τους να μην καταδικάσουν τον πόθο τους στον θάνατο:
Δεν είσαι εδώ Μα θα σ’ ονειρευτώ Θα καίω τα βράδια για εσένα ένα ένα Έλα, έλα Δεν είσαι εκεί Σταμάτησε η γη Και κλαίνε οι ουρανοί για σένα στάλα στάλα Έλα έλα
Η Μαρίνα Σάττι διασκευάζει τους διαχρονικούς όρκους αγάπης και αφοσίωσης και, σαν άλλη Ιουλιέτα που ονειρεύεται στο μπαλκόνι της τον αγαπημένο της, τραγουδάει «Μετρώ τ’ αστέρια στον ουρανό/ Περνάν φεγγάρια και σε καλώ/ Σε ψάχνω απ’ το παράθυρο την αυγή/ Μα δεν είσαι εκεί» και ανασκευάζει την αποστροφή «τούτη η πίκρα του χωρισμού έχει μια γλύκα τόση που καληνύχτα θα σου λέω μέχρι να ξημερώσει» ζητώντας «Μια νύχτα/ Κράτα με μια νύχτα/ Μες στην αγκαλιά σου/ Πες μου καληνύχτα» – «γιατί δεν υπήρξε ποτέ ιστορία πιο θλιβερή από αυτήν της Ιουλιέτας και του Ρωμαίου της».
Δείτε το TikTok video που είχε κοινοποιήσει η Μαρίνα Σάττι και έχει ξεπεράσει τις 300 χιλιάδες προβολές:
Μετά την ονειρική ANATOLI και το απογειωτικό EPANO STO TRAPEZI, η Μαρίνα Σάττι δίνει τον τόνο για το πολυαναμενόμενο άλμπουμ της POP TOO, έναν ακόμα εθιστικό μουσικό πειραματισμό όπου ακροβατεί εμπνευσμένα ανάμεσα σε μουσικά είδη, χωρίς να περιορίζει το ύφος και τις αναφορές της, ξαναχτυπώντας, σε αισθαντικό tempo αυτή τη φορά, με το single ELA, ELA, τη ρομαντική μάχη δυο εραστών να κρατήσουν ζωντανή τη φλόγα παρά τα χιλιόμετρα που τους χωρίζουν.
Συνεχίζεται στο πρόγραμμα καθαρισμού δημοτικών και αγροτικών δρόμων από άγρια βλάστηση, το οποίο υλοποιεί η Δ/νση Περιβάλλοντος του Δήμου Ρεθύμνης με στόχο την εξασφάλιση της ορατότητας για την ασφάλεια των διερχόμενων οδηγών και πεζών, την πρόληψη για εκδήλωση πυρκαγιάς, την καθαριότητα, αλλά και τον ευπρεπισμό της πόλης και των οικισμών.
Οι εργασίες περιλαμβάνουν καθάρισμα παράπλευρα από το σώμα των οδών, τάφρων και πρανών των δημοτικών, κατά προτεραιότητα, οδών και αγροτικών δρόμων.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τον προγραμματισμό της Υπηρεσίας, κατά τον μήνα ΑΠΡΙΛΙΟ 2025, προβλέπονται παρεμβάσεις καθαρισμού στις περιοχές: ΜΙΣΣΙΡΙΑ – ΠΛΑΤΑΝΙΑΣ – ΑΔΕΛΙΑΝΟΣ ΚΑΜΠΟΣ – ΠΗΓΙΑΝΟΣ ΚΑΜΠΟΣ.
Επισημαίνεται ότι το πρόγραμμα είναι ευέλικτο και ενδέχεται να μεταβληθεί και να αναπροσαρμοστεί σε περίπτωση που ανακύψουν έκτακτες ή απρόβλεπτες ανάγκες.
Διευκρινίζεται επίσης ότι στις συγκεκριμένες εργασίες καθαρισμού, δεν περιλαμβάνεται κόψιμο κλαδιών από ιδιωτικές περιουσίες δεδομένου ότι, σύμφωνα με την ισχύουσα αγρονομική διάταξη (υπ.1 ΦΕΚ 933/Β/19-05-2009), η συγκεκριμένη ενέργεια αποτελεί υποχρέωση των ίδιων των ιδιοκτητών.
Ως εκ τούτου, παρακαλούνται όλοι οι ιδιοκτήτες γης, οι οποίοι έχουν προβεί σε αυθαίρετη τοποθέτηση συρματοπλεγμάτων και ελαστικών στους προαναφερόμενους κοινόχρηστους χώρους των περιοχών παρέμβασης, να τα απομακρύνουν άμεσα.
Σε διαφορετική περίπτωση, η Διεύθυνση Περιβάλλοντος του Δήμου Ρεθύμνης, θα προχωρήσει και θα ολοκληρώσει τη διαδικασία καθαρισμού των δρόμων, χωρίς την υποχρέωση παροχής αποζημίωσης σε θιγόμενους από την απομάκρυνση υλικών που ενδεχομένως χρειαζόταν, εντούτοις δεν απέσυραν από τους κοινόχρηστους χώρους.
Το «Φιλεντέμ» είναι ένα πολύ γνωστό τραγούδι που εμφανίστηκε στα αστικά κέντρα της Κρήτης μέσα στο τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα. Το μουσικό θέμα του βασίζεται στον οθωμανικό «Ύμνο της Σεβαστούπολης» (Sivastopol Marşı) που συντέθηκε από τον λόγιο Τούρκο συνθέτη Ριφάτ Μπέη (Rıfat Bey, 1820-1888) μόλις πριν από την εντεκάμηνη πολιορκία της Σεβαστούπολης (1854-1855) από Γάλλους, Βρετανούς και Οθωμανούς, κατά τη διάρκεια του ιδιαίτερα αιματηρού Κριμαϊκού Πολέμου (1853-1856), μεταξύ της Ρωσικής Αυτοκρατορίας από τη μία πλευρά και των συμμαχικών δυνάμεων της Βρετανικής Αυτοκρατορίας, της Β΄ Γαλλικής Αυτοκρατορίας, της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και του Βασιλείου της Σαρδηνίας από την άλλη πλευρά.
«Η πολιορκία της Σεβαστούπολης» – πίνακας του Φραντς Ρουμπώ
Το αυθεντικό τραγούδι (ο «Ύμνος της Σεβαστούπολης») είχε χαρακτήρα εμβατηρίου ενώ στιχουργικά επρόκειτο για έναν θρήνο για τους φυλακισμένους πρόσφυγες στο Ουκρανικό έδαφος της Σεβαστούπολης. Η μελωδία είναι σε μακάμ ραστ, δηλαδή σε ήχο πλάγιο του τετάρτου, από τις πιο παλιές, πιο σημαντικές και πιο συνηθισμένες τροπικές οντότητες που συναντάμε στην ευρύτατη περιοχή όπου κυριαρχεί το τροπικό σύστημα των Μακάμ (Αραβία, Περσία, Τουρκία και Ελλάδα).
Εξάπλωση του τραγουδιού
Ο «Ύμνος της Σεβαστούπολης» έγινε πολύ γνωστός, ως δημοτικό τραγούδι, σε πολλές περιοχές της Οθωμανικής επικράτειας κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα. Παράλληλα, εμφανίστηκαν δύο παραλλαγές της κύριας μελωδίας του, μία στην Αδριανούπολη και μία στην Μαλάτεια – δύο πολύ απομακρυσμένα μεταξύ τους σημεία στην Τουρκία, γεγονός που καθιστά ξεκάθαρο ότι το τραγούδι ήταν εξαπλωμένο σε ολόκληρη την χώρα (σημείωση: Μόνο από το 1923 και έπειτα μπορούμε τυπικά να μιλάμε για Τουρκία ή Τουρκικό κράτος).
Το τραγούδι εμφανίστηκε και στην Κροατία, με διαφορετικούς αλλά παρόμοιας φύσης στίχους, με τον τίτλο «Απ’ τη μια πλευρά της Πλίβα» (S one strane Plive). Παρότι η Κροατία δεν άνηκε στην ήδη παρακμασμένη Οθωμανική Αυτοκρατορία των μεσών του 19ου αιώνα, τελούσε σαφώς υπό την επιρροή της.
Σύμφωνα με τον Μιχάλη Σταυρακάκη «Τατάκι», ο οποίος έπαιζε με τον Γιάννη Ξυλούρη ή Ψαρογιάννη στο κέντρο «Ξυλουρέικα», εκεί, το 1981 εμφανίστηκε παρέα τουριστών από την Αίγυπτο οι οποίοι τραγουδούσαν πάνω στο «Φιλεντέμ», στην αραβική γλώσσα, όσο η ορχήστρα έπαιζε την «κρητική» εκδοχή του.
Aποκριά 1981 στο κέντρο «Ξυλουρέικα» – Από δεξιά προς τα αριστερά: Γιάννης Σταυρακάκης ή Πανιάς, Γιάννης Ξυλούρης ή Ψαρογιάννης, Γιώργης Παπουτσάκης και Μιχάλης Σταυρακάκης ή Τατάκι
Στην Κρήτη, οι Τούρκοι και οι Τουρκοκρητικοί, ως ήταν φυσικό, τραγουδούσαν κι αυτοί το σκοπό του «Ύμνου» που αναπόφευκτα διαδόθηκε μέσα σε λίγα χρόνια και στον χριστιανικό πληθυσμό της νήσου.
Χάρτης της Κρήτης του 1861 (Keith Johnston’s General Atlas, p. 22, published by William Blackwood & Sons, Edinburgh & London)
Το «Φιλεντέμ» στην Κρήτη
Κατά τη διάρκεια της τελευταίας Κρητικής Επανάστασης (1895-1898), ο Τούρκος στρατηγός Ετέμ Πασάς (1851-1909) (αγγλικά: Edhem Pasha / τουρκικά: Ethem Paşa), ο οποίος κατείχε νευραλγική θέση σχετικά με τον προσδιορισμό των Ελληνο-Οθωμανικών συνόρων, απείλησε ότι θα κατέβαινε από τη Θεσσαλία (τα τότε σύνορα της Ελλάδας) να καταλάβει την Αθήνα, ως αντίποινα, αν ο Βασιλιάς της Ελλάδας υπέγραφε διάταγμα με το οποίο θα στέλνονταν ενισχύσεις στην Κρήτη, για τον αγώνα της προς την απελευθέρωση και την ένωσή της με την Ελλάδα.
Ο περιβόητος Ετέμ Πασάς το 1897
Ο Ετέμ Πασάς ήταν επίσης γνωστός στην Κρήτη για τη βοήθεια που προσπάθησε να παράσχει στον ελληνικής καταγωγής υπάλληλο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας Κωστάκη Ανθόπουλο Πασά (1835-1902) που τελούσε ως Γενικός Διοικητής Κρήτης (Φεβρουάριος 1887 – Μάιος 1888), προκειμένου να επιτευχθεί η διατήρηση της τάξης.
Σύμφωνα με την αφήγηση του αγωνιστή της Κρητικής Επανάστασης Σταύρου Αναγνώστη – Κλάδου (1863-1954) στον εγγονό του, νομικό Παναγιώτη Κλάδο (1942-2017): «Με τσι φοβέρες, ο Βασιλιάς εκώλωσε, εκόρμιασε και δεν ήθελε να υπογράψει το διάταγμα. Ετότες κι εμείς απαντήσαμε στσι φοβέρες του Τούρκου στρατηγού με το “Φίλε Εντέμ”»…
«Βασιλέα της Ελλάδος, βάλε την υπογραφή η Ελλάδα να νικήσει και το αίμα ας χυθεί – Φίλε Εντέμ, φίλε Εντέμ!»
Με τους στίχους αυτούς, προσαρμοσμένους ίσως πάνω στη μελωδία του «Ύμνου της Σεβαστούπολης», οι Κρήτες αγωνιστές προέτρεπαν τον Βασιλιά Γεώργιο Α΄ (1845-1913) να υπογράψει την αποστολή ενισχύσεων και ταυτόχρονα ενέπαιζαν τον Ετέμ Πασά για τις απειλές του.
Την εμπαιχτική διάθεση της κοινής γνώμης απέναντι στον περιβόητο Ετέμ Πασά εκείνα τα χρόνια, μαρτυρούν και οι αναφορές στον Τούρκο στρατηγό στην έμμετρη εβδομαδιαία εφημερίδα «Ο Ρωμηός», του σατυρικού ποιητή Γεωργίου Σουρή (1853-1919).
Χαρακτηριστικές είναι οι δύο παρακάτω:
― Με αφορμή την ήττα στον Ελληνοτουρκικό Πόλεμο (Απρίλιος 1897) Εις τα Φάρσαλα, παιδιά μου να σας έχω στην καρδιά μου για τις πάπιες να μιλούμε και για γλέντια μας πολλά κι από κει να περγελούμε τον Ετέμ τον Τουρκαλά.
― Στην επικεφαλίδα του πρωτοχρονιάτικου τεύχους (Ιανουάριος 1898) Δέκατον και πέμπτον αριθμούμεν χρόνον κι έδρα μας η πόλις η των Παρθενώνων. Έτος χίλια κι οκτακόσια κι εννενήκοντα κι οκτώ τον Ετέμ Πασά για δώρο σας χαρίζω διαλεκτό.
Οι Κρήτες επαναστάτες με ιερέα το 1897
Στη συνέχεια της αφήγησής του, ο Σταύρος Αναγνώστης – Κλάδος αποτιμά το «Φίλε Εντέμ»: «Ήτανε το τραγούδι μας, το τραγούδι της Επανάστασης. Το λέγαμε και τούρκικα για να μπιζικάρομε (προκαλούμε) τσι Τούρκους». Θα μπορούσαμε, συμπερασματικά, να πούμε ότι το «Φίλε Εντέμ» αποτέλεσε Θούριο του Κρητικού Αγώνα προς την απελευθέρωση. Το τραγούδι εμψύχωνε τους επαναστατημένους Χριστιανούς της Κρήτης, κάτι που ανέκαθεν συνέβαινε με τη μουσική, το χορό και το τραγούδι.
Για την ιστορία…
Τελικά, κάτω από πολύ έντονες πιέσεις, ο Βασιλιάς Γεώργιος Α΄ υπογράφει με την Ελληνική Κυβέρνηση Θεοδώρου Δηλιγιάννη (1820-1905) αποστολή βοήθειας στην Κρήτη με πλοία. Στο Κολυμπάρι καταφθάνει, απεσταλμένος του Βασιλιά, ο Συνταγματάρχης Τιμολέων Βάσσος (1836-1929) την 1η Φεβρουαρίου 1897, με την διακήρυξη ότι λαμβάνει πλέον την κατοχή της Κρήτης. Οι Μεγάλες Δυνάμεις που επίσης είχαν στείλει πλοία για την κατάληψη της Κρήτης, ενήργησαν στρατηγικά, με τον ναυτικό αποκλεισμό της και στρατιωτικά, με την αποκατάσταση της τάξης, αλλά και διπλωματικά, καθώς διακοίνωσαν πως, σε περίπτωση πολέμου, αφενός ο επιτιθέμενος θα έχει την απόλυτη ευθύνη, αφετέρου ο ενδεχόμενος νικητής δεν θα απολαύει καμία ωφέλεια. Κάπως έτσι ξέσπασε ο Ελληνοτουρκικός Πόλεμος του 1897, γνωστός και ως «Ατυχής Πόλεμος».
Στις 25 Αυγούστου (παλιό ημερολόγιο) του 1898 γίνεται η πολύ άγρια και εκδικητική Σφαγή του Ηρακλείου, τελευταία πράξη βίας της Οθωμανικής επιβολής στην Κρήτη. Διοικητής Ηρακλείου εκείνη την περίοδο τελούσε ο Ετέμ Πασάς. Σύντομα αποκαλύφθηκε ότι η Σφαγή της 25ης Αυγούστου ήταν προσχεδιασμένη από τον ίδιο τον Διοικητή της πόλης με συνέπεια την απομάκρυνσή του.
Τον Νοέμβριο του 1898 η Κρήτη απελευθερώθηκε οριστικά από τον Οθωμανικό ζυγό και μέχρι την επίσημη προσάρτησή της στην Ελλάδα, την 1η Δεκεμβρίου 1913, τέλεσε ως αυτόνομο κράτος. Στο μεσοδιάστημα, τον Μάρτιο του 1905 ξέσπασε η καθοριστική Επανάσταση του Θέρισου με ηγετική μορφή τον Ελευθέριο Βενιζέλο (1864-1936), με αφορμή την αυταρχική πολιτική του Ύπατου Αρμοστή της Κρήτης Πρίγκιπα Γεωργίου (1869-1957).
Η νέα εποχή
Τα γεγονότα που έλαβαν χώρα την περίοδο της Κρητικής Πολιτείας, μα κυρίως οι αλλαγές που επήλθαν στη ζωή των Κρητών την περίοδο Νοέμβριος 1898 – Δεκέμβριος 1913 είχαν πλέον στρέψει την προσοχή τους αλλού. Ο συγκλονιστικός στίχος του «Φίλε Εντέμ» που τραγουδούσαν οι επαναστάτες την περίοδο των σφοδρών μαχών με τους Οθωμανούς – «η Ελλάδα να νικήσει και το αίμα ας χυθεί…» – ξεχάστηκε.
Το ήδη εξαπλωμένο τραγούδι πλέον τραγουδιόταν στα Χανιά, στο Ρέθυμνο και στο Ηράκλειο με τροποποιημένους στίχους, κάθε φορά όμως με την κατάληξη «Φιλ-εντέμ, φιλ-εντέμ, φιλ-εντέμ…». Σταδιακά, με το πέρασμα των χρόνων, η φράση αυτή έχανε το νόημά της και απλώς προφερόταν ως επωδός (ρεφραίν), ακολουθούμενη από τη φράση «Αμάν αμάν!» ή «Ωφ, αμάν αμάν!», ανάλογα με το περιεχόμενο των παρακείμενων στίχων.
Σε δύο βιβλία αναφέρεται ότι το «Φιλεντέμ» τραγουδιόταν ήδη στην Κρήτη, τουλάχιστον από τις αρχές του 20ου αιώνα.
Συγκεκριμένα, στο βιβλίο «ΑΠΟ ΟΣΑ ΘΥΜΟΥΜΑΙ: ΤΟ ΠΑΛΙΟ ΚΑΣΤΡΟ – Μια βόλτα στο Ηράκλειο των αρχών του 20ου αιώνα» του Μανόλη Δερμιτζάκη (1962), αναφέρεται χαρακτηριστικά: «Η ζωή εδώ εξυπνούσε με τα πρώτα χτυπήματα της πρωινής μικρής καμπάνας του Αγίου Μηνά και τις μακρόσυρτες φωνές των Μουεζίνηδων της πολιτείας που, ξεφωνίζοντας το πρωινό σιμπαχί-νομάζ, καλούσαν τους Τουρκοκαστρινούς πιστούς στην καθορισμένη πρωινή τους προσευχή. Η κίνηση ετούτη εκρατούσε από τότε ως τις ώρες κοντά του μεσονυχθιού, που ακόμα τα μπουζούκια και οι λύρες στους τούρκικους καφενέδες εβαρούσαν τους καινούργιους σκοπούς του “Φιλεντέμ-Φιλεντέμ” και του “Μπάνανε-ολντού νταμπέμ-μπιλ-εμέν”, δίνοντας και παίρνοντας με φόρα στο τσαρσί, εγέμιζαν τον καστρινό αγέρα».
Ο Μίνως Νικολακάκης στο βιβλίο του «ΠΑΛΙΑ ΧΑΝΙΑ» (1961) αναφέρεται σε ένα άλλο τραγούδι, το οποίο το 1911 «… χαλούσε κόσμο κυριολεκτικά στην πόλη μας. Ήταν το προσφιλέστερο τραγούδι της εποχής του, ύστερα, εννοείται, από το περιλάλητο “Φιλεντέμ”».
Το Ηράκλειο στις αρχές του 20ου αιώνα
Η κρητική παρουσία στο ρεμπέτικο (κείμενο του ερευνητή Παναγιώτη Κουνάδη – 2012)
Στη βόρεια πλευρά της Κρήτης, με τα πέντε μεγάλα λιμάνια-πόλεις δημιουργήθηκαν, παράλληλα με την ανάπτυξη και άλλων κέντρων τον Ελληνισμού (σε απελευθερωμένα και μη ελληνικά εδάφη), συνθήκες αστικού τρόπου ζωής και κοινωνικής συμπεριφοράς. Επόμενο λοιπόν θα ήταν να είχαμε και στις πόλεις αυτές εμφάνιση τραγουδιών παρόμοιων με αυτά που δημιουργήθηκαν κατ’ αρχήν στη Σμύρνη και στην Κωνσταντινούπολη από τα μέσα τον 19ου αιώνα και που μεταφέρθηκαν με τις μουσικές περιοδείες των λαϊκών κομπανιών στα λιμάνια και στις μεγάλες πόλεις της απελευθερωμένης Ελλάδας.
Η Κρήτη, πέρα από τη μακραίωνη αυτόχθονη μουσική παράδοσή της, είχε εμφανίσει από τον 19ο αιώνα ιδιαίτερα στο Ηράκλειο, στο Ρέθυμνο και στα Χανιά, συνθήκες αστικής μουσικής, επηρεασμένης τόσο από την Ευρώπη με τις μαντολινάτες και τις χορωδίες, όσο και από την Ανατολή, λόγω των πολιτιστικών ανταλλαγών με τα μεγάλα κέντρα του Ελληνισμού (Σμύρνη, Κωνσταντινούπολη κλπ).
Την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και ιδιαίτερα στον τελευταίο αιώνα (1822-1922) υπήρξαν συνεχείς επαφές και αλληλεπιδράσεις με τον ευρύτερο μικρασιατικό χώρο, αλλά και με αυτόν του Ανατολικού Αιγαίου. Τα γεγονότα αυτά δημιούργησαν προϋποθέσεις λειτουργίας αστικής μουσικής, που να προσεγγίζει αυτήν του σμυρναίικου ύφους, όπως το γνωρίσαμε από τις πρώτες ηχογραφήσεις των αρχών του αιώνα σε Σμύρνη, Κωνσταντινούπολη, Θεσσαλονίκη και Αλεξάνδρεια. Επιπλέον, στις μεγάλες πόλεις της Κρήτης, η ύπαρξη πληθυσμών κρητικής μεν προέλευσης αλλά μουσουλμανικού θρησκεύματος ήταν μια ακόμη αίτια για την ύπαρξη και λειτουργία τέτοιου είδους μουσικής.
Ηχογραφήσεις
Με τις μαζικές αφίξεις προσφύγων από τη Μικρά Ασία στην Κρήτη την περίοδο 1922-1925, άρχισε και η πιο δυναμική ενσωμάτωση των σμυρναίικων τραγουδιών στην αστική μουσική παράδοση του νησιού. Στα Χανιά βρέθηκαν οι περισσότεροι από τους πρόσφυγες και για αυτό εκεί εμφανίζεται μεγαλύτερη άνθηση των αστικών τραγουδιών.
Το 1928 κυκλοφορεί η πρώτη ηχογράφηση από Κρητικό μουσικό του τραγουδιού «Ντούρου-ντούρου» (δίσκος 78 στροφών Odeon – GA 1343), με τον Νίκο Κατσούλη ή Κουφιανό (1877-1947) στο τραγούδι και τη λύρα. Από εκείνη τη στιγμή, το τραγούδι πέρασε και δισκογραφικά στο ρεπερτόριο των αστικών τραγουδιών της Κρήτης.
Μέσα στα επόμενα δέκα χρόνια άρχισαν σποραδικά να ηχογραφούνται τα πρώτα «ταμπαχανιώτικα» (όρος που τις δύο τελευταίες δεκαετίες επίσης χρησιμοποιείται για τα αστικά τραγούδια της Κρήτης).
Ο Ρεθεμνιώτης Πρωτομάστορας της κρητικής μουσικής Στέλιος Φουσταλιεράκης ή Φουσταλιέρης (1911-1992), ο οποίος είναι κατά κοινή ομολογία αυτός που ενσωμάτωσε το «Φιλεντέμ» στο ρεπερτόριο κρητικής μουσικής, έχει δηλώσει ότι το έμαθε ο ίδιος το 1931 ή το 1932 από το πλήρωμα ενός τουρκικού φορτηγού πλοίου που είχε δέσει στο λιμάνι του Ρεθύμνου. Ο Φουσταλιέρης προσάρμοσε στο σκοπό του τραγουδιού δικούς του στίχους, προσθέτοντας μάλιστα και τη λέξη «γιαλεντέμ» – που σημαίνει «Ω, όχι!» στην αραβική γλώσσα – στην επωδό. Δυστυχώς δεν το ηχογράφησε παρά μόνο τη δεκαετία του ’80, ηχογράφηση που υπάρχει στην κασετίνα ΦΟΥΣΤΑΛΙΕΡΗΣ – ΤΟ ΣΤΕΛΑΚΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ (2007 / 2xCD & DVD & Βιβλίο / Αεράκης – Κρητικό Μουσικό Εργαστήρι – SA 705).
Πρώτος ηχογραφεί το «Φιλεντέμ» σε δίσκο 78 στροφών (Odeon – GA 7412) ο Πρωτομάστορας Θανάσης Σκορδαλός (1920-1998) με συνοδεία λαγούτου από τον Γιάννη Μαρκογιαννάκη (1926-2017), το 1947. Η αμέσως επόμενη εντοπισμένη ηχογράφηση του τραγουδιού έγινε επίσης από τον Θανάση Σκορδαλό το 1964 στις ΗΠΑ, για δίσκο 45 στροφών (Nina – N-24720), με τον ίδιο τον Σκορδαλό στο τραγούδι και το μπουζούκι, τον μεγάλο ρεμπέτη Γιάννη Παπαϊωάννου (1914-1972) επίσης στο τραγούδι και το μπουζούκι και τον Νίκο Καλλέργη (1916-2008) στην κιθάρα. Ο Θανάσης Σκορδαλός χρησιμοποιεί και στις δύο ηχογραφήσεις σχεδόν τους ίδιους στίχους.
Η μοναδική ηχογράφηση του «Φιλεντέμ» από τον Κισσαμίτη λαγουτιέρη και δημιουργό κρητικών τραγουδιών Γιώργη Κουτσουρέλη (1914-1994) που διασώζεται στην έκδοση ΓΙΩΡΓΗΣ ΚΟΥΤΣΟΥΡΕΛΗΣ – ΑΥΘΕΝΤΙΚΕΣ ΕΚΤΕΛΕΣΕΙΣ 1935-1955 (1994 / CD / Αεράκης – Κρητικό Μουσικό Εργαστήρι – SA 535), είναι μία ερασιτεχνική ηχογράφηση, πραγματοποιημένη στις αρχές της δεκαετίας του ’80 σε οικιακό περιβάλλον, στην οποία ο Κουτσουρέλης παίζει λαγούτο, ενώ τραγουδάει ο Μάρκος Τζουγανάκης. Οι στίχοι της εκτέλεσης αυτής υπάρχουν επίσης και στις τέσσερις ηχογραφήσεις του «Φιλεντέμ» από τον Νίκο Ξυλούρη, με τη διαφορά ότι ο τραγουδιστής αγαπάει «μια ζωντοχήρα» αντί για «μια παντρεμένη» και ότι το ένα της παιδί πηγαίνει «στο σχολειό» και όχι «για νερό».
Η ηχογράφηση του «Φιλεντέμ» ως οργανικό κομμάτι από τον βιολάτορα Κώστα Παπαδάκη ή Ναύτη (1920-2003) που υπάρχει στην έκδοση LE VIOLON EN CRETE OCCIDENTALE (1996 / Al Sur – ALCD 162) πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο του 1979, στο Teatro Comunale στη Μπολόνια της Ιταλίας, με τον Ναύτη στο βιολί και τον Στέλιο Λαϊνάκη στο λαγούτο. Επίσης υπάρχει η ηχογράφηση του Αυγούστου του 1979, στην Απτέρα Χανίων, με τον Ναύτη (Β΄ φωνητικά, μπουζούκι), τον Νικόλαο Σαριμανώλη (τραγούδι, μπουζούκι) και τον Στέλιο Λαϊνάκη (Β΄ φωνητικά, λαγούτο), στην έκδοση THE WORLD’S MUSICAL TRADITIONS, VOL. 11: VOCAL MUSIC IN CRETE (2000 / Smithsonian Folkways Recordings – SFW 40437).
Το 1961, ο Μίκης Θεοδωράκης συνθέτει και ηχογραφεί το τραγούδι με τίτλο «Μελαχρινή μου κοπελιά», σε στίχους Κώστα Βίρβου (1926-2015), με τη φωνή της Γιώτας Λύδια. Στη σύνθεση αυτή έχει συμπεριλάβει Α) το γνωστό θέμα από τον «Κρητικό χορό» που από ό,τι φαίνεται ηχογράφησε μόλις πέντε μέρες νωρίτερα από το «Μελαχρινή μου κοπελιά» (12 και 17 Οκτωβρίου 1961, αντίστοιχα) και Β) το θέμα του τραγουδιού «Φιλεντέμ», στο οποίο εν τέλει είναι βασισμένο το τραγούδι. Το ενδιαφέρον με αυτή την ηχογράφηση είναι ότι παίζει μπουζούκι το ντουέτο του Κώστα Παπαδόπουλου με τον Λάκη Καρνέζη που δέκα χρόνια αργότερα θα παίξουν και στη δεύτερη ηχογράφηση του «Φιλεντέμ» με τον Νίκο Ξυλούρη (βλ. παρακάτω). Το τραγούδι του Μίκη Θεοδωράκη κυκλοφόρησε στα τέλη του 1961 σε δίσκο 45 στροφών, στην Columbia, με αριθμό καταλόγου SCDG 3107. Αξίζει εδώ να σημειώσουμε πως ο σκοπός του «Κρητικού χορού» και ο σκοπός του τραγουδιού «Στρώσε το στρώμα σου» (του Γιώργου Ζαμπέτα, 1963) συνθέτουν τον πασίγνωστο «Χορό του Ζορμπά» που ο Μίκης Θεοδωράκης ηχογράφησε το 1964 για την ταινία ΑΛΕΞΗΣ ΖΟΡΜΠΑΣ με τον Anthony Quinn.
Εν τω μεταξύ | Ο Φιλεντέμ, ο Μιχάλης, ο Πάντυ…
Στην κατεχόμενη Κρήτη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Βρετανός στρατιώτης, περιηγητής και συγγραφέας, Πάτρικ Λη Φέρμορ (Patrick Leigh Fermor, 1915-2011) οργάνωσε και υλοποίησε, παρέα με τον Ουίλλιαμ Στάνλεϋ Μος ή Μπίλλυ (William Stanley Moss, 1921-1965) και παρέα Κρητών Αντιστασιακών, την απαγωγή του Υποστράτηγου Χάινριχ Κράιπε (Heinrich Kreipe, 1895-1976) ο οποίος μόλις είχε αντικαταστήσει τον «Δήμιο της Κρήτης», Στρατηγό Φρίντριχ-Βίλχελμ Μύλλερ (Friedrich-Wilhelm Müller, 1897-1947) στη θέση του διοικητή Κρήτης.
Η απαγωγή του Γερμανού Υποστράτηγου στις 26 Απριλίου 1944, ήταν κατά κοινή ομολογία η μεγαλύτερη αντιστασιακή πράξη που έγινε στη διάρκεια της τετράχρονης Κατοχής (1941-1945) στην Κρήτη.
Οι απαγωγείς του υποστράτηγου Κράιπε (στη μέση), Μπίλλυ (όρθιος) και Πάντυ (καθιστός)
Ο Πάτρικ Λη Φέρμορ αγάπησε τον κρητικό λαό, τα έθιμα και τη μουσική του νησιού αμέσως. Του άρεσε πολύ το τραγούδι «Φιλεντέμ» και για αυτό το λόγο το παρατσούκλι του στην Κρήτη ήταν Φιλεντέμ, εκτός από Μιχάλης (το Michael αποτελούσε και μέρος του πλήρους ονόματός του) ή Πάντυ (Paddy – ως υποκοριστικό του Patrick).
Ίσως εξαιτίας του το τραγούδι να αγαπήθηκε τόσο και ηχογραφήθηκε πολλές φορές, μέσα σε μισό αιώνα.
Η κυρία Λία Δραμουντάνη – Παπαδάκη, βαφτισμένη από τον Πάτρικ Λη Φέρμορ (το 1943), σε αφήγησή της στην εφημερίδα ΠΑΤΡΙΣ τον Ιούνιο του 2011, θυμάται σχετικά με το γλέντι του γάμου της και τον νονό της (το 1968): «Πήγαμε και τον πήραμε από το αεροδρόμιο. Είχε πολύ κόσμο. Του άρεσε πολύ το γλέντι στο Blue Sea και συμπτωματικά ήταν εκεί και ο αείμνηστος Νίκος Ξυλούρης. Του νονού άρεσαν πάρα πολύ οι μαντινάδες και το τραγούδι “Φιλεντέμ”. Το τραγουδούσε καταπληκτικά.»
Οι ηχογραφήσεις του Ψαρονίκου
Ο Νίκος Ξυλούρης ηχογράφησε το «Φιλεντέμ» τέσσερις φορές μέσα στην εικοσαετή δισκογραφική δράση του. Κανένα άλλο τραγούδι δεν ηχογράφησε τόσες φορές, κάτι που δείχνει τη μεγάλη αγάπη του προς αυτό. Τρεις φορές ηχογράφησε απόσπασμα του Αποχαιρετισμού του Ερωτόκριτου, ζήτημα που θα παρουσιαστεί σε μελλοντική ανάρτηση.
Το τραγούδι το έπαιζε ανελλιπώς στις εμφανίσεις του στις μπουάτ της Πλάκας και στις συναυλίες του, από το 1972 μέχρι και το 1978. Στα διαλείμματα της παράστασης «Το μεγάλο μας τσίρκο» (1973-1974), η ορχήστρα – στην οποία σταθερά συμμετείχε ο Γιάννης Ξυλούρης (αδερφός του Νίκου), ο Ζαχάρης Φασουλάς ή ο Στέλιος Αεράκης (σταθεροί συνεργάτες του), ο Τάσος Διακογιώργης, ο Κώστας Παπαδόπουλος ή ο Λάκης Καρνέζης και άλλοι – έπαιζε μουσική για το κοινό. Μέσα στη μουσική αυτή πάντα υπήρχε το «Φιλεντέμ», σε οργανική εκτέλεση, φυσικά.
Οι τέσσερις εκτελέσεις οι οποίες παρατίθενται παρακάτω, αποτελούν διασκευές του Ανωγειανού τροβαδούρου, ο οποίος μάλιστα χρησιμοποίησε, ως επί το πλείστον, νέους στίχους, σε σχέση τις παλιότερες εκτελέσεις του 1947 και του 1964 του Θανάση Σκορδαλού, στην κρητική δισκογραφία. Μόνο ένας στίχος «άντεξε» στο χρόνο και διατηρήθηκε από το αρχικό τραγούδι, όπως το τραγουδούσε ο Φουσταλιέρης από το 1931-1932 και έπειτα. Αυτός υπάρχει και στις τέσσερις ηχογραφήσεις του Ξυλούρη, καθώς και στη μία ηχογράφηση του Σκορδαλού (1964): «Άσπρα ρόδα στην αυλή σου, πώς κοιμάσαι μοναχή σου»
Τέλος, έχουν ακριβώς την ίδια στιχουργική δομή οι δύο πρώτες ηχογραφήσεις μεταξύ τους, όπως επίσης μεταξύ τους η τρίτη με την τέταρτη.
Ηχογράφηση 1 (1970)
Δίσκος 45 στροφών: His Master’s Voice – 7PG 3974 (1971)με τον τίτλο «Μια παντρεμένη αγαπώ»
Αυτή είναι η πρώτη ηχογράφηση του «Φιλεντέμ» που πραγματοποίησε ο Ψαρονίκος. Από το Φθινόπωρο του 1970 ο Νίκος είχε βρεθεί, λόγω των προβών και έπειτα των ηχογραφήσεων για τον δίσκο ΧΡΟΝΙΚΟ, κοντά σε άλλους καταξιωμένους μουσικούς. Ένας εξ αυτών ήταν ο σπουδαίος σαντουρίστας και αρχιμουσικός Τάσος Διακογιώργης (1924-2007), ο οποίος γνώριζε εξαιρετικά τη δημοτική μουσική μιας και είχε αρχίσει να συμμετέχει ως μουσικός σε γάμους και σε πανηγύρια στη Ρόδο από το Καλοκαίρι του 1936, δηλαδή την περίοδο που γεννήθηκε ο Νίκος Ξυλούρης.
Σύμφωνα με μαρτυρία του λυράρη και τραγουδιστή Νίκου Σωπασή σε συνέντευξη του στην Ειρήνη Θεοδοσοπούλου το 2005, στο πλαίσιο του προγράμματος MUSIC II, στο στούντιο παρευρισκόταν και ο Γιάννης Μαρκόπουλος την ώρα της ηχογράφησης του κομματιού, ο οποίος είναι ίσως πιθανό να συνέβαλε στην ενορχήστρωση, εκφέροντας τη γνώμη του.
Τέλος, στην επανέκδοση του δίσκου ΣΥΛΛΟΓΗ του Νίκου Ξυλούρη με τον Σταύρο Ξαρχάκο που πραγματοποίησε ο ΣΚΑΪ το 1992, στη θέση του τραγουδιού «Πάνω στ’ αργυρό σκαμνί» (του Χριστόδουλου Χάλαρη), υπάρχει η συγκεκριμένη ηχογράφηση με τη σημείωση ότι αποτελεί διασκευή του Σταύρου Ξαρχάκου, κάτι που δεν ισχύει.
Ηχογράφηση 2 (1971)
Δίσκος 45 στροφών: His Master’s Voice – 7PG 3974 (1971) με τον τίτλο «Μια παντρεμένη αγαπώ»
Ενορχήστρωση & διεύθυνση ορχήστρας: Κώστας Παπαδόπουλος (λύρα, 2 μπουζούκια, μπάσο, κιθάρα, ηλεκτρική κιθάρα, ντέφι, τουμπελέκι και συνοδεία χορωδίας) Παίζουν: Νίκος Ξυλούρης (λύρα), Κώστας Παπαδόπουλος (μπουζούκι), Λάκης Καρνέζης (μπουζούκι) και άλλοι
Η δεύτερη ηχογράφηση πραγματοποιήθηκε την ίδια σχεδόν περίοδο με την πρώτη – λίγες μέρες αργότερα, στις αρχές του 1971. Μάλιστα, ενώ αρχικά είχε κυκλοφορήσει ο δίσκος 45 στροφών με την πρώτη ηχογράφηση του τραγουδιού, κάποια παρτίδα του δίσκου κυκλοφόρησε με την δεύτερη ηχογράφηση, με ίδιο αριθμό καταλόγου. Την ηχογράφηση αυτή οικειοποιήθηκε η Music Box International από το 1993 και από τότε μέχρι και το 2007 την συμπεριλάμβανε σε συλλογές της. Το ζήτημα καλύπτεται πλήρως και τεκμηριώνεται στο άρθρο: www.facebook.com/notes/νίκος-ξυλούρης/νίκος-ξυλούρης-δίσκοι-78-45-στροφών-19581974/194342387966110
Ηχογράφηση 3 (1972)
Δίσκος 45 στροφών: Columbia – SCDG 4110 (1973) με τον τίτλο «Φιλεντέμ»
Το 1972 συναντιούνται για πρώτη φορά, στην Αθήνα, μέσω του παραγωγού της Columbia, Αχιλλέα Θεοφίλου, ο Νίκος Ξυλούρης με τον κατά 10 χρόνια νεότερό του – άγνωστο τότε συνθέτη, Χριστόδουλο Χάλαρη, ο οποίος μόλις είχε επιστρέψει για μικρό διάστημα από το Παρίσι, όπου διέμενε. Ο Χάλαρης είχε ακούσει τη φωνή του Ξυλούρη μόνο σε κρητικά τραγούδια (πριν το ΧΡΟΝΙΚΟ και τα ΡΙΖΙΤΙΚΑ) και έτσι τον είχε βάλει στο νου του για να ερμηνεύσει ένα κομμάτι που είχε συνθέσει για τον κύκλο τραγουδιών με γενικό τίτλο ΤΡΟΠΙΚΟΣ ΤΗΣ ΠΑΡΘΕΝΟΥ. Του Νίκου του άρεσαν όλα όσα άκουσε από τον Χριστόδουλο (σπιτικές ηχογραφήσεις παιγμένες σε κιθάρα) και έτσι είπε στον Θεοφίλου ότι θα ήθελε να πει όλα τα τραγούδια για τον δίσκο. Αρχικά μπήκαν στο στούντιο τον Δεκέμβρη του 1972 και ηχογράφησαν, σαν πείραμα, σε δίσκο 45 στροφών αυτή την εκτέλεση του «Φιλεντέμ» και το «Νανά νανά το γιούδι μου» που επρόκειτο να μπει στον επερχόμενο δίσκο.
Ηχογράφηση 4 (1977)
Δίσκος ΤΑ ΕΡΩΤΙΚΑ: Columbia – 14C 062-70825 (1977) με τον τίτλο «Φιλεντέμ»
Ο Νίκος Ξυλούρης γνωρίζεται με τον Στέλιο Βαμβακάρη, γιο του Μάρκου (1905-1972) το 1976, στις ηχογραφήσεις του δίσκου ΣΑΛΠΙΣΜΑ (μουσική Λουκά Θάνου), όπου ο Στέλιος παίζει μπουζούκι. Την Άνοιξη του 1977 ο Στέλιος παίζει στον Ψαρονίκο κάμποσα τραγούδια τα οποία του αρέσουν πολύ και τα ηχογραφούν σε κασέτα κατά τη διάρκεια σπιτικών προβών. Όταν πήγανε την κασέτα στον τότε παραγωγό της Columbia, Γιώργο Πετσίλα, αυτός, εμφανώς δυσαρεστημένος, αρνήθηκε την κυκλοφορία ενός τέτοιου δίσκου. Ο – κατά κοινή ομολογία – ευγενής Πετσίλας θεώρησε ότι του Νίκου Ξυλούρη δεν του ταιριάζανε αυτά τα τραγούδια. Σύμφωνα με βιντεοσκοπημένη αφήγηση του Στέλιου Βαμβακάρη, ο Νίκος επέμεινε ότι θέλει να πει τα τραγούδια και να κάνουν δίσκο με αυτά, αλλιώς θα έφευγε από την Columbia. Σε λίγες μέρες βρέθηκε η συμβιβαστική λύση – από τα δώδεκα τραγούδια του δίσκου, τα έξι να είναι του Στέλιου και τα άλλα έξι να είναι παραδοσιακά κρητικά… ή κάτι τέτοιο. Εν τέλει, από τα έξι του Στέλιου, τα τέσσερα είναι δικά του και τα άλλα δύο είναι του Μάρκου Βαμβακάρη. Από τα υπόλοιπα έξι «παραδοσιακά» τραγούδια (σε ενορχήστρωση Κώστα Γανωσέλη), τρία είναι διασκευές του Ψαρονίκου («Φιλεντέμ», «Όσο βαρούν τα σίδερα», «Έλα πέρδικά μου») και τρία είναι του Κώστα Μουντάκη («Αποχαιρετισμός», «Αργαλειός», «Ο Πραματευτής»).
Έρευνα, κείμενο και επιμέλεια της ανάρτησης: Θεμιστοκλής Παντελόπουλος για την επίσημη σελίδα του Νίκου Ξυλούρη στο Facebook (www.facebook.com/NikosXylouris.OfficialPage) το 2020 – Το άρθρο υπέστη ανανέωση στις 27 Οκτωβρίου 2021. [πρωτη δημοσίευση εδώ]
Χρησιμοποιώντας το Rethemnos.gr συμφωνείτε με τους όρους χρήσης και την δήλωση προστασίας προσωπικών δεδομένων. Παρακαλώ επισκεφθείτε τη σχετική σελίδα μας Πολιτική Cookies – Προστασία δεδομένων για περισσότερες πληροφορίες.
