Blog Σελίδα 329

Δόθηκε σε κυκλοφορία η νέα παράκαμψη και ο Κόμβος Αρκαλοχωρίου – Σύνοδα έργα στην περιοχή

Α. Ο ΚΟΜΒΟΣ ΚΑΙ Η ΠΑΡΑΚΑΜΨΗ ΑΡΚΑΛΟΧΩΡΙΟΥ.

Ως Διεύθυνση Τεχνικών Έργων της Περιφέρειας Κρήτης, είχαμε  τη χαρά να παραδώσουμε στην κυκλοφορία την παράκαμψη Αρκαλοχωρίου και τον ανισόπεδο κόμβο σύνδεσης, στις 27 Μαρτίου 2025.  Πρόκειται για ένα έργο πνοής για το Αρκαλοχώρι και την ενδοχώρα του Ηρακλείου.

Η παράκαμψη Αρκαλοχωρίου,   είναι μια οδική αρτηρία μήκους 2,8 χιλιομέτρων που δημιουργεί νέες και ασφαλέστερες συνθήκες μετακίνησης προς την περιοχή της Πεδιάδας και του νέου Αεροδρομίου Καστελίου. Χωροθετείται δυτικά – νότιο δυτικά του Αρκαλοχωρίου και θα εξυπηρετεί τη σύνδεση του Αρκαλοχωρίου και των οικισμών της ευρύτερης περιοχής με το Ηράκλειο και τη Βιάννο. Ταυτόχρονα, συντομεύει κατά 12 περίπου λεπτά,  τη διαδρομή προς τη Βιάννο, την Ιεράπετρα και προφανώς το νέο αεροδρόμιο.

Το έργο αποτελεί τμήμα του οδικού άξονα Ηράκλειο – Βιάννος. Στην περιοχή του κόμβου Αρκαλοχωρίου, ο οδικός  άξονας έχει τέσσερεις λωρίδες κυκλοφορίας με στηθαίο τύπου Νew Jersey και είναι πλάτους 17,00 μέτρων. Η διατομή της αρτηρίας πέραν της ζώνης επιρροής του κόμβου, περιλαμβάνει δύο λωρίδες κυκλοφορίας (δίιχνη) με ενιαίο κατάστρωμα κυκλοφορίας συνολικού πλάτους 12,5 μέτρων. Κατασκευάστηκε επίσης ανισόπεδος κόμβος που συναρμόστηκε  με την υφιστάμενη οδό.  Στο  κατασκευασμένο έργο, συμπεριλαμβάνονται  μία άνω διάβαση και δύο κάτω διαβάσεις. Υπάρχει φωτισμός στον κόμβο και στηθαία ασφαλείας κατά μήκος της αρτηρίας.

Είναι ένα έργο που δικαιούνταν το σεισμοπαθές Αρκαλοχώρι και η περιοχή του, από καιρό. Ζητήσαμε την κατανόηση των πολιτών. Τους ευχαριστούμε θερμά για την αναμονή τους σε σχέση με τις όποιες καθυστερήσεις κατά την εκτέλεση του έργου, κυρίως κατά την περίοδο της πανδημίας.

Το έργο συγχρηματοδοτήθηκε από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «ΚΡΗΤΗ 2014-2020» και του Επιχειρησιακού Προγράμματος «ΚΡΗΤΗ 2021-2027».

Β. ΣΥΝΟΔΑ ΕΡΓΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ.

1. Από την ίδια εργολαβία, εκτελείται επίσης  η κατασκευή ενός ισόπεδου κυκλικού κόμβου, δυτικά του Αρκαλοχωρίου στο σημείο που τέμνονται οι οδικοί άξονες προς την είσοδο της πόλης, προς Χουμέρι και προς Αρχοντικό. Το έργο, θα συνδέεται με τις  παραδοθείσες αρτηρίες. Θα διευκολύνει με περισσότερη ασφάλεια, την είσοδο του Αρκαλοχωρίου και την έναρξη των διαδρομών προς Χουμέρι και Αρχοντικό. Ο υπό κατασκευή ισόπεδος κόμβος, θα διαθέτει φωτισμό και αναμένεται να δοθεί στην κυκλοφορία εντός του 2025.

2. Η  νέα παράκαμψη και ο ανισόπεδος κόμβος Αρκαλοχωρίου, αποτελούν τμήματα του σχεδιασμού της Περιφέρειας Κρήτης για την σύνδεση της ενδοχώρας και του νέου Αεροδρομίου με την πόλη του Ηρακλείου κατά μήκος του άξονα Ηράκλειο – Βιάννος. Η εργολήπτρια εταιρεία του Αεροδρομίου κατασκευάζει κόμβο σύνδεσης με τον νέο αερολιμένα. Ο κόμβος συνδέεται  επί του άξονα Αρκαλοχώρι- Βιάννος μερικές εκατοντάδες μέτρα μετά την απόληξη της νέας παράκαμψης.

3. Με βάση τον ενιαίο πολιτικό σχεδιασμό της Περιφέρειας, παραδόθηκε ο Κόμβος των Κουνάβων τον Ιούλιο του 2022. Επεκτάθηκε επίσης, το στηθαίο του κόμβου για λόγους οδικής ασφάλειας μετά το τοπικό βενζινάδικο, λίγους μήνες μετά.

4. Στην ίδια κατεύθυνση, στοχεύει η προσεχής προκήρυξη διαγωνισμού για την κατασκευή του Κόμβου των Πεζών. Για το έργο, έχει εξασφαλιστεί χρηματοδότηση από ευρωπαϊκούς πόρους. Ο Κόμβος των Πεζών είναι το επόμενο μεγάλο στοίχημα της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων της Περιφέρειας Κρήτης για την περιοχή. Με αυτό, θα ολοκληρωθούν σε μεγάλο βαθμό τις δράσεις μας για τον άξονα Ηράκλειο – Βιάννος.

5. Για την αύξηση της οδικής ασφάλειας, η Υπηρεσία μας προκήρυξε διαγωνιστική διαδικασία για την τοποθέτηση νέων φωτεινών σηματοδοτών (φανάρια) με σύγχρονη τεχνολογία. Αυτά, πρόκειται να τοποθετηθούν σε επτά σημεία  από τον Κόμβο του Κατσαμπά στο Ηράκλειο μέσω ΒΙ.ΠΕ. και Καλλιθέας, έως τον Κόμβο Σκαλανίου, κατά μήκος του οδικού άξονα Ηράκλειο Βιάννος.

6. Σημειώνεται ότι, η Υπηρεσία μας εκτελεί από το 2022 έργα προϋπολογισμού 6.500.000 ευρώ που αφορούν αποκαταστάσεις κατολισθήσεων και καθιζήσεων σε αρκετά σημεία από το Αρκαλοχώρι έως την Βιάννο, κατά μήκος του ίδιου άξονα.

7. Στον ίδιο τεχνικό σχεδιασμό, συμπεριλαμβάνεται και η αποκατάσταση της φωσφορίζουσας διαγράμμισης κατά μήκος όλου του οδικού άξονα από το Σκαλάνι έως την Βιάννο, που θα ολοκληρωθεί εντός του 2025.

Γ. ΕΠΙΛΟΓΙΚΑ.

Η τεχνική υποστήριξη από το υπαλληλικό  προσωπικό και η εξασφάλιση χρηματοδοτήσεων για όλα τα παραπάνω έργα από τον πολιτικό επικεφαλής της Περιφέρειας Κρήτης, αποδίδουν  απτά αποτελέσματα. Τέτοια, που συμβάλλουν στην οδική ασφάλεια, την οικονομική ανάπτυξη και την ποιότητα ζωής των συμπολιτών μας.

Οφείλουμε να επισημάνουμε ότι, ο κόμβος και η παράκαμψη Αρκαλοχωρίου  ολοκληρώθηκαν χάρις στη μακρόχρονη και συστηματική δουλειά που κατέβαλε η Υπηρεσία μας. Τούτο,  πάντα με την πολιτική εποπτεία και καθοδήγηση του Περιφερειάρχη κ. Σταύρου Αρναουτάκη και  σε συνεργασία με τον Δήμο Μινώα-Πεδιάδος και την εργολήπτρια εταιρεία.

Υποχρέωσή μας, είναι να ολοκληρώσουμε με συνέπεια και τα υπόλοιπα έργα που ήδη εκτελούνται και πρόκειται να εκτελεστούν στην περιοχή. Συνεχίζουμε.

Ηράκλειο, 27 Μαρτίου 2025

Νίκος Κ. Σκουλάς.
Αντιπεριφερειάρχης Συντονισμού και Υποστήριξης
Τεχνικών Έργων Περιφέρειας Κρήτης.

ELA, ELA: Η Μαρίνα Σάττι συναντά τον Saske στην πιο urban POP ανάγνωση του μύθου του Ρωμαίου και της Ιουλιέτας

Νέο single Μαρίνα Σάττι feat Saske!

Μουσική: Μαρίνα Σάττι
Στίχοι: Μαρίνα Σάττι, Γιώργος Καλογεράκος, Saske
Produced by: Νίκος Κωδωνάς, Μαρίνα Σάττι, Twinsmatic
Mix-Mastering: Clement Caritg

Η αρχετυπική ιστορία αγάπης του Ρωμαίου και της Ιουλιέτας στην πιο urban POP εκδοχή της. ELA, ELA: νέο single από τη Μαρίνα Σάττι, που συναντά τον Saske και, μαζί, ξαναδιαβάζουν και αναπλάθουν μουσικά τον κλασικό σαιξπηρικό μύθο του καταδικασμένου από τ’ αστέρια νεανικού έρωτα, μεταφέροντάς τον στο μοναχικό, απρόσωπο αστικό τοπίο. Το τραγούδι κυκλοφορεί από που κυκλοφορεί από την Golden Records & τη Minos EMI, A Universal Music Company.

Συνεχίζοντας την εξερεύνηση της καλειδοσκοπικής POP πτυχής της, η μοναδική hitmaker και performer συμπράττει με τον πολυδιαμαντένιο trendsetter της νέας γενιάς Saske και, λίγο πριν τα αποκαλυπτήρια του νέου της άλμπουμ POP TOO, παραδίδει μια πολύτροπη αστική ερωτική μπαλάντα σε δική της μουσική και στίχους που συνυπογράφει με τον Γιώργο Καλογεράκο και τον Saske. ELA, ELA, το γλυκόπικρο κάλεσμα, σε τσιμεντένιο φόντο, δυο εραστών που παλεύουν οι χαοτικές αποστάσεις που υψώνουν εμπόδια ανάμεσά τους να μην καταδικάσουν τον πόθο τους στον θάνατο:

Δεν είσαι εδώ
Μα θα σ’ ονειρευτώ
Θα καίω τα βράδια για εσένα ένα ένα
Έλα, έλα
Δεν είσαι εκεί
Σταμάτησε η γη
Και κλαίνε οι ουρανοί για σένα στάλα στάλα
Έλα έλα

Η Μαρίνα Σάττι διασκευάζει τους διαχρονικούς όρκους αγάπης και αφοσίωσης και, σαν άλλη Ιουλιέτα που ονειρεύεται στο μπαλκόνι της τον αγαπημένο της, τραγουδάει «Μετρώ τ’ αστέρια στον ουρανό/ Περνάν φεγγάρια και σε καλώ/ Σε ψάχνω απ’ το παράθυρο την αυγή/ Μα δεν είσαι εκεί» και ανασκευάζει την αποστροφή «τούτη η πίκρα του χωρισμού έχει μια γλύκα τόση που καληνύχτα θα σου λέω μέχρι να ξημερώσει» ζητώντας «Μια νύχτα/ Κράτα με μια νύχτα/ Μες στην αγκαλιά σου/ Πες μου καληνύχτα» – «γιατί δεν υπήρξε ποτέ ιστορία πιο θλιβερή από αυτήν της Ιουλιέτας και του Ρωμαίου της».

Δείτε το TikTok video που είχε κοινοποιήσει η Μαρίνα Σάττι και έχει ξεπεράσει τις 300 χιλιάδες προβολές:

@marina_satti

01:59…Πες μου πότε θα σε δω αν δεν είσαι εδώ;; 🌑 🌒 🌙

♬ original sound – SATTI

Μετά την ονειρική ANATOLI και το απογειωτικό EPANO STO TRAPEZI, η Μαρίνα Σάττι δίνει τον τόνο για το πολυαναμενόμενο άλμπουμ της POP TOO, έναν ακόμα εθιστικό μουσικό πειραματισμό όπου ακροβατεί εμπνευσμένα ανάμεσα σε μουσικά είδη, χωρίς να περιορίζει το ύφος και τις αναφορές της, ξαναχτυπώντας, σε αισθαντικό tempo αυτή τη φορά, με το single ELA, ELA, τη ρομαντική μάχη δυο εραστών να κρατήσουν ζωντανή τη φλόγα παρά τα χιλιόμετρα που τους χωρίζουν.

Βρείτε το σε όλα τα ψηφιακά καταστήματα: marinasattisaske.lnk.to/ElaEla

Συνεχίζεται το πρόγραμμα καθαρισμού αγροτικών δρόμων σε οικισμούς του Δήμου Ρεθύμνης

Συνεχίζεται στο πρόγραμμα καθαρισμού δημοτικών και αγροτικών δρόμων από άγρια βλάστηση, το οποίο υλοποιεί η Δ/νση Περιβάλλοντος του Δήμου Ρεθύμνης με στόχο την εξασφάλιση της ορατότητας για την ασφάλεια των διερχόμενων οδηγών και πεζών, την πρόληψη για εκδήλωση πυρκαγιάς, την καθαριότητα, αλλά και τον ευπρεπισμό της πόλης και των οικισμών.

Οι εργασίες περιλαμβάνουν καθάρισμα παράπλευρα από το σώμα των οδών, τάφρων και πρανών των δημοτικών, κατά προτεραιότητα, οδών και αγροτικών δρόμων.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τον προγραμματισμό της Υπηρεσίας, κατά τον μήνα ΑΠΡΙΛΙΟ 2025, προβλέπονται παρεμβάσεις καθαρισμού στις περιοχές: ΜΙΣΣΙΡΙΑ – ΠΛΑΤΑΝΙΑΣ – ΑΔΕΛΙΑΝΟΣ ΚΑΜΠΟΣ – ΠΗΓΙΑΝΟΣ ΚΑΜΠΟΣ.

Επισημαίνεται ότι το πρόγραμμα είναι ευέλικτο και ενδέχεται να μεταβληθεί και να αναπροσαρμοστεί σε περίπτωση που ανακύψουν έκτακτες ή απρόβλεπτες ανάγκες.

Διευκρινίζεται επίσης ότι στις συγκεκριμένες εργασίες καθαρισμού, δεν περιλαμβάνεται κόψιμο κλαδιών από ιδιωτικές περιουσίες δεδομένου ότι, σύμφωνα με την ισχύουσα αγρονομική διάταξη (υπ.1 ΦΕΚ 933/Β/19-05-2009), η συγκεκριμένη ενέργεια αποτελεί υποχρέωση των ίδιων των ιδιοκτητών.

Ως εκ τούτου, παρακαλούνται όλοι οι ιδιοκτήτες γης, οι οποίοι έχουν προβεί σε αυθαίρετη τοποθέτηση συρματοπλεγμάτων και ελαστικών στους προαναφερόμενους κοινόχρηστους χώρους των περιοχών παρέμβασης, να τα απομακρύνουν άμεσα.

Σε διαφορετική περίπτωση, η Διεύθυνση Περιβάλλοντος του Δήμου Ρεθύμνης, θα προχωρήσει και θα ολοκληρώσει τη διαδικασία καθαρισμού των δρόμων, χωρίς την υποχρέωση παροχής αποζημίωσης σε θιγόμενους από την απομάκρυνση υλικών που ενδεχομένως χρειαζόταν, εντούτοις δεν απέσυραν από τους κοινόχρηστους χώρους.

«Φιλεντέμ»: Η άγνωστη ιστορία του γνωστού τραγουδιού

Το «Φιλεντέμ» είναι ένα πολύ γνωστό τραγούδι που εμφανίστηκε στα αστικά κέντρα της Κρήτης μέσα στο τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα. Το μουσικό θέμα του βασίζεται στον οθωμανικό «Ύμνο της Σεβαστούπολης» (Sivastopol Marşı) που συντέθηκε από τον λόγιο Τούρκο συνθέτη Ριφάτ Μπέη (Rıfat Bey, 1820-1888) μόλις πριν από την εντεκάμηνη πολιορκία της Σεβαστούπολης (1854-1855) από Γάλλους, Βρετανούς και Οθωμανούς, κατά τη διάρκεια του ιδιαίτερα αιματηρού Κριμαϊκού Πολέμου (1853-1856), μεταξύ της Ρωσικής Αυτοκρατορίας από τη μία πλευρά και των συμμαχικών δυνάμεων της Βρετανικής Αυτοκρατορίας, της Β΄ Γαλλικής Αυτοκρατορίας, της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και του Βασιλείου της Σαρδηνίας από την άλλη πλευρά.

«Η πολιορκία της Σεβαστούπολης» – πίνακας του Φραντς Ρουμπώ

Το αυθεντικό τραγούδι (ο «Ύμνος της Σεβαστούπολης») είχε χαρακτήρα εμβατηρίου ενώ στιχουργικά επρόκειτο για έναν θρήνο για τους φυλακισμένους πρόσφυγες στο Ουκρανικό έδαφος της Σεβαστούπολης. Η μελωδία είναι σε μακάμ ραστ, δηλαδή σε ήχο πλάγιο του τετάρτου, από τις πιο παλιές, πιο σημαντικές και πιο συνηθισμένες τροπικές οντότητες που συναντάμε στην ευρύτατη περιοχή όπου κυριαρχεί το τροπικό σύστημα των Μακάμ (Αραβία, Περσία, Τουρκία και Ελλάδα).

Εξάπλωση του τραγουδιού

Ο «Ύμνος της Σεβαστούπολης» έγινε πολύ γνωστός, ως δημοτικό τραγούδι, σε πολλές περιοχές της Οθωμανικής επικράτειας κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα. Παράλληλα, εμφανίστηκαν δύο παραλλαγές της κύριας μελωδίας του, μία στην Αδριανούπολη και μία στην Μαλάτεια – δύο πολύ απομακρυσμένα μεταξύ τους σημεία στην Τουρκία, γεγονός που καθιστά ξεκάθαρο ότι το τραγούδι ήταν εξαπλωμένο σε ολόκληρη την χώρα (σημείωση: Μόνο από το 1923 και έπειτα μπορούμε τυπικά να μιλάμε για Τουρκία ή Τουρκικό κράτος).

Το τραγούδι εμφανίστηκε και στην Κροατία, με διαφορετικούς αλλά παρόμοιας φύσης στίχους, με τον τίτλο «Απ’ τη μια πλευρά της Πλίβα» (S one strane Plive). Παρότι η Κροατία δεν άνηκε στην ήδη παρακμασμένη Οθωμανική Αυτοκρατορία των μεσών του 19ου αιώνα, τελούσε σαφώς υπό την επιρροή της.

Σύμφωνα με τον Μιχάλη Σταυρακάκη «Τατάκι», ο οποίος έπαιζε με τον Γιάννη Ξυλούρη ή Ψαρογιάννη στο κέντρο «Ξυλουρέικα», εκεί, το 1981 εμφανίστηκε παρέα τουριστών από την Αίγυπτο οι οποίοι τραγουδούσαν πάνω στο «Φιλεντέμ», στην αραβική γλώσσα, όσο η ορχήστρα έπαιζε την «κρητική» εκδοχή του.

Aποκριά 1981 στο κέντρο «Ξυλουρέικα» – Από δεξιά προς τα αριστερά: Γιάννης Σταυρακάκης ή Πανιάς, Γιάννης Ξυλούρης ή Ψαρογιάννης, Γιώργης Παπουτσάκης και Μιχάλης Σταυρακάκης ή Τατάκι

Στην Κρήτη, οι Τούρκοι και οι Τουρκοκρητικοί, ως ήταν φυσικό, τραγουδούσαν κι αυτοί το σκοπό του «Ύμνου» που αναπόφευκτα διαδόθηκε μέσα σε λίγα χρόνια και στον χριστιανικό πληθυσμό της νήσου.

Χάρτης της Κρήτης του 1861
(Keith Johnston’s General Atlas, p. 22, published by William Blackwood & Sons, Edinburgh & London)

Το «Φιλεντέμ» στην Κρήτη

Κατά τη διάρκεια της τελευταίας Κρητικής Επανάστασης (1895-1898), ο Τούρκος στρατηγός Ετέμ Πασάς (1851-1909) (αγγλικά: Edhem Pasha / τουρκικά: Ethem Paşa), ο οποίος κατείχε νευραλγική θέση σχετικά με τον προσδιορισμό των Ελληνο-Οθωμανικών συνόρων, απείλησε ότι θα κατέβαινε από τη Θεσσαλία (τα τότε σύνορα της Ελλάδας) να καταλάβει την Αθήνα, ως αντίποινα, αν ο Βασιλιάς της Ελλάδας υπέγραφε διάταγμα με το οποίο θα στέλνονταν ενισχύσεις στην Κρήτη, για τον αγώνα της προς την απελευθέρωση και την ένωσή της με την Ελλάδα.

Ο περιβόητος Ετέμ Πασάς το 1897

Ο Ετέμ Πασάς ήταν επίσης γνωστός στην Κρήτη για τη βοήθεια που προσπάθησε να παράσχει στον ελληνικής καταγωγής υπάλληλο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας Κωστάκη Ανθόπουλο Πασά (1835-1902) που τελούσε ως Γενικός Διοικητής Κρήτης (Φεβρουάριος 1887 – Μάιος 1888), προκειμένου να επιτευχθεί η διατήρηση της τάξης.

Σύμφωνα με την αφήγηση του αγωνιστή της Κρητικής Επανάστασης Σταύρου Αναγνώστη – Κλάδου (1863-1954) στον εγγονό του, νομικό Παναγιώτη Κλάδο (1942-2017): «Με τσι φοβέρες, ο Βασιλιάς εκώλωσε, εκόρμιασε και δεν ήθελε να υπογράψει το διάταγμα. Ετότες κι εμείς απαντήσαμε στσι φοβέρες του Τούρκου στρατηγού με το “Φίλε Εντέμ”»…

«Βασιλέα της Ελλάδος, βάλε την υπογραφή
η Ελλάδα να νικήσει και το αίμα ας χυθεί –
Φίλε Εντέμ, φίλε Εντέμ!»

Με τους στίχους αυτούς, προσαρμοσμένους ίσως πάνω στη μελωδία του «Ύμνου της Σεβαστούπολης», οι Κρήτες αγωνιστές προέτρεπαν τον Βασιλιά Γεώργιο Α΄ (1845-1913) να υπογράψει την αποστολή ενισχύσεων και ταυτόχρονα ενέπαιζαν τον Ετέμ Πασά για τις απειλές του.

Την εμπαιχτική διάθεση της κοινής γνώμης απέναντι στον περιβόητο Ετέμ Πασά εκείνα τα χρόνια, μαρτυρούν και οι αναφορές στον Τούρκο στρατηγό στην έμμετρη εβδομαδιαία εφημερίδα «Ο Ρωμηός», του σατυρικού ποιητή Γεωργίου Σουρή (1853-1919).

Χαρακτηριστικές είναι οι δύο παρακάτω:

― Με αφορμή την ήττα στον Ελληνοτουρκικό Πόλεμο
(Απρίλιος 1897)
Εις τα Φάρσαλα, παιδιά μου
να σας έχω στην καρδιά μου
για τις πάπιες να μιλούμε
και για γλέντια μας πολλά
κι από κει να περγελούμε
τον Ετέμ τον Τουρκαλά.

― Στην επικεφαλίδα του πρωτοχρονιάτικου τεύχους
(Ιανουάριος 1898)
Δέκατον και πέμπτον αριθμούμεν χρόνον
κι έδρα μας η πόλις η των Παρθενώνων.
Έτος χίλια κι οκτακόσια κι εννενήκοντα κι οκτώ
τον Ετέμ Πασά για δώρο σας χαρίζω διαλεκτό.

Οι Κρήτες επαναστάτες με ιερέα το 1897

Στη συνέχεια της αφήγησής του, ο Σταύρος Αναγνώστης – Κλάδος αποτιμά το «Φίλε Εντέμ»: «Ήτανε το τραγούδι μας, το τραγούδι της Επανάστασης. Το λέγαμε και τούρκικα για να μπιζικάρομε (προκαλούμε) τσι Τούρκους». Θα μπορούσαμε, συμπερασματικά, να πούμε ότι το «Φίλε Εντέμ» αποτέλεσε Θούριο του Κρητικού Αγώνα προς την απελευθέρωση. Το τραγούδι εμψύχωνε τους επαναστατημένους Χριστιανούς της Κρήτης, κάτι που ανέκαθεν συνέβαινε με τη μουσική, το χορό και το τραγούδι.

Για την ιστορία…

Τελικά, κάτω από πολύ έντονες πιέσεις, ο Βασιλιάς Γεώργιος Α΄ υπογράφει με την Ελληνική Κυβέρνηση Θεοδώρου Δηλιγιάννη (1820-1905) αποστολή βοήθειας στην Κρήτη με πλοία. Στο Κολυμπάρι καταφθάνει, απεσταλμένος του Βασιλιά, ο Συνταγματάρχης Τιμολέων Βάσσος (1836-1929) την 1η Φεβρουαρίου 1897, με την διακήρυξη ότι λαμβάνει πλέον την κατοχή της Κρήτης. Οι Μεγάλες Δυνάμεις που επίσης είχαν στείλει πλοία για την κατάληψη της Κρήτης, ενήργησαν στρατηγικά, με τον ναυτικό αποκλεισμό της και στρατιωτικά, με την αποκατάσταση της τάξης, αλλά και διπλωματικά, καθώς διακοίνωσαν πως, σε περίπτωση πολέμου, αφενός ο επιτιθέμενος θα έχει την απόλυτη ευθύνη, αφετέρου ο ενδεχόμενος νικητής δεν θα απολαύει καμία ωφέλεια. Κάπως έτσι ξέσπασε ο Ελληνοτουρκικός Πόλεμος του 1897, γνωστός και ως «Ατυχής Πόλεμος».

Στις 25 Αυγούστου (παλιό ημερολόγιο) του 1898 γίνεται η πολύ άγρια και εκδικητική Σφαγή του Ηρακλείου, τελευταία πράξη βίας της Οθωμανικής επιβολής στην Κρήτη. Διοικητής Ηρακλείου εκείνη την περίοδο τελούσε ο Ετέμ Πασάς. Σύντομα αποκαλύφθηκε ότι η Σφαγή της 25ης Αυγούστου ήταν προσχεδιασμένη από τον ίδιο τον Διοικητή της πόλης με συνέπεια την απομάκρυνσή του.

Τον Νοέμβριο του 1898 η Κρήτη απελευθερώθηκε οριστικά από τον Οθωμανικό ζυγό και μέχρι την επίσημη προσάρτησή της στην Ελλάδα, την 1η Δεκεμβρίου 1913, τέλεσε ως αυτόνομο κράτος. Στο μεσοδιάστημα, τον Μάρτιο του 1905 ξέσπασε η καθοριστική Επανάσταση του Θέρισου με ηγετική μορφή τον Ελευθέριο Βενιζέλο (1864-1936), με αφορμή την αυταρχική πολιτική του Ύπατου Αρμοστή της Κρήτης Πρίγκιπα Γεωργίου (1869-1957).

Η νέα εποχή

Τα γεγονότα που έλαβαν χώρα την περίοδο της Κρητικής Πολιτείας, μα κυρίως οι αλλαγές που επήλθαν στη ζωή των Κρητών την περίοδο Νοέμβριος 1898 – Δεκέμβριος 1913 είχαν πλέον στρέψει την προσοχή τους αλλού. Ο συγκλονιστικός στίχος του «Φίλε Εντέμ» που τραγουδούσαν οι επαναστάτες την περίοδο των σφοδρών μαχών με τους Οθωμανούς – «η Ελλάδα να νικήσει και το αίμα ας χυθεί…» – ξεχάστηκε.

Το ήδη εξαπλωμένο τραγούδι πλέον τραγουδιόταν στα Χανιά, στο Ρέθυμνο και στο Ηράκλειο με τροποποιημένους στίχους, κάθε φορά όμως με την κατάληξη «Φιλ-εντέμ, φιλ-εντέμ, φιλ-εντέμ…». Σταδιακά, με το πέρασμα των χρόνων, η φράση αυτή έχανε το νόημά της και απλώς προφερόταν ως επωδός (ρεφραίν), ακολουθούμενη από τη φράση «Αμάν αμάν!» ή «Ωφ, αμάν αμάν!», ανάλογα με το περιεχόμενο των παρακείμενων στίχων.

Σε δύο βιβλία αναφέρεται ότι το «Φιλεντέμ» τραγουδιόταν ήδη στην Κρήτη, τουλάχιστον από τις αρχές του 20ου αιώνα.

Συγκεκριμένα, στο βιβλίο «ΑΠΟ ΟΣΑ ΘΥΜΟΥΜΑΙ: ΤΟ ΠΑΛΙΟ ΚΑΣΤΡΟ – Μια βόλτα στο Ηράκλειο των αρχών του 20ου αιώνα» του Μανόλη Δερμιτζάκη (1962), αναφέρεται χαρακτηριστικά: «Η ζωή εδώ εξυπνούσε με τα πρώτα χτυπήματα της πρωινής μικρής καμπάνας του Αγίου Μηνά και τις μακρόσυρτες φωνές των Μουεζίνηδων της πολιτείας που, ξεφωνίζοντας το πρωινό σιμπαχί-νομάζ, καλούσαν τους Τουρκοκαστρινούς πιστούς στην καθορισμένη πρωινή τους προσευχή. Η κίνηση ετούτη εκρατούσε από τότε ως τις ώρες κοντά του μεσονυχθιού, που ακόμα τα μπουζούκια και οι λύρες στους τούρκικους καφενέδες εβαρούσαν τους καινούργιους σκοπούς του “Φιλεντέμ-Φιλεντέμ” και του “Μπάνανε-ολντού νταμπέμ-μπιλ-εμέν”, δίνοντας και παίρνοντας με φόρα στο τσαρσί, εγέμιζαν τον καστρινό αγέρα».

Ο Μίνως Νικολακάκης στο βιβλίο του «ΠΑΛΙΑ ΧΑΝΙΑ» (1961) αναφέρεται σε ένα άλλο τραγούδι, το οποίο το 1911 «… χαλούσε κόσμο κυριολεκτικά στην πόλη μας. Ήταν το προσφιλέστερο τραγούδι της εποχής του, ύστερα, εννοείται, από το περιλάλητο “Φιλεντέμ”».

Το Ηράκλειο στις αρχές του 20ου αιώνα

Η κρητική παρουσία στο ρεμπέτικο
(κείμενο του ερευνητή Παναγιώτη Κουνάδη – 2012)

Στη βόρεια πλευρά της Κρήτης, με τα πέντε μεγάλα λιμάνια-πόλεις δημιουργήθηκαν, παράλληλα με την ανάπτυξη και άλλων κέντρων τον Ελληνισμού (σε απελευθερωμένα και μη ελληνικά εδάφη), συνθήκες αστικού τρόπου ζωής και κοινωνικής συμπεριφοράς. Επόμενο λοιπόν θα ήταν να είχαμε και στις πόλεις αυτές εμφάνιση τραγουδιών παρόμοιων με αυτά που δημιουργήθηκαν κατ’ αρχήν στη Σμύρνη και στην Κωνσταντινούπολη από τα μέσα τον 19ου αιώνα και που μεταφέρθηκαν με τις μουσικές περιοδείες των λαϊκών κομπανιών στα λιμάνια και στις μεγάλες πόλεις της απελευθερωμένης Ελλάδας.

Η Κρήτη, πέρα από τη μακραίωνη αυτόχθονη μουσική παράδοσή της, είχε εμφανίσει από τον 19ο αιώνα ιδιαίτερα στο Ηράκλειο, στο Ρέθυμνο και στα Χανιά, συνθήκες αστικής μουσικής, επηρεασμένης τόσο από την Ευρώπη με τις μαντολινάτες και τις χορωδίες, όσο και από την Ανατολή, λόγω των πολιτιστικών ανταλλαγών με τα μεγάλα κέντρα του Ελληνισμού (Σμύρνη, Κωνσταντινούπολη κλπ).

Την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και ιδιαίτερα στον τελευταίο αιώνα (1822-1922) υπήρξαν συνεχείς επαφές και αλληλεπιδράσεις με τον ευρύτερο μικρασιατικό χώρο, αλλά και με αυτόν του Ανατολικού Αιγαίου. Τα γεγονότα αυτά δημιούργησαν προϋποθέσεις λειτουργίας αστικής μουσικής, που να προσεγγίζει αυτήν του σμυρναίικου ύφους, όπως το γνωρίσαμε από τις πρώτες ηχογραφήσεις των αρχών του αιώνα σε Σμύρνη, Κωνσταντινούπολη, Θεσσαλονίκη και Αλεξάνδρεια. Επιπλέον, στις μεγάλες πόλεις της Κρήτης, η ύπαρξη πληθυσμών κρητικής μεν προέλευσης αλλά μουσουλμανικού θρησκεύματος ήταν μια ακόμη αίτια για την ύπαρξη και λειτουργία τέτοιου είδους μουσικής.

Ηχογραφήσεις

Με τις μαζικές αφίξεις προσφύγων από τη Μικρά Ασία στην Κρήτη την περίοδο 1922-1925, άρχισε και η πιο δυναμική ενσωμάτωση των σμυρναίικων τραγουδιών στην αστική μουσική παράδοση του νησιού. Στα Χανιά βρέθηκαν οι περισσότεροι από τους πρόσφυγες και για αυτό εκεί εμφανίζεται μεγαλύτερη άνθηση των αστικών τραγουδιών.

Το 1928 κυκλοφορεί η πρώτη ηχογράφηση από Κρητικό μουσικό του τραγουδιού «Ντούρου-ντούρου» (δίσκος 78 στροφών Odeon – GA 1343), με τον Νίκο Κατσούλη ή Κουφιανό (1877-1947) στο τραγούδι και τη λύρα. Από εκείνη τη στιγμή, το τραγούδι πέρασε και δισκογραφικά στο ρεπερτόριο των αστικών τραγουδιών της Κρήτης.

Μέσα στα επόμενα δέκα χρόνια άρχισαν σποραδικά να ηχογραφούνται τα πρώτα «ταμπαχανιώτικα» (όρος που τις δύο τελευταίες δεκαετίες επίσης χρησιμοποιείται για τα αστικά τραγούδια της Κρήτης).

Ο Ρεθεμνιώτης Πρωτομάστορας της κρητικής μουσικής Στέλιος Φουσταλιεράκης ή Φουσταλιέρης (1911-1992), ο οποίος είναι κατά κοινή ομολογία αυτός που ενσωμάτωσε το «Φιλεντέμ» στο ρεπερτόριο κρητικής μουσικής, έχει δηλώσει ότι το έμαθε ο ίδιος το 1931 ή το 1932 από το πλήρωμα ενός τουρκικού φορτηγού πλοίου που είχε δέσει στο λιμάνι του Ρεθύμνου. Ο Φουσταλιέρης προσάρμοσε στο σκοπό του τραγουδιού δικούς του στίχους, προσθέτοντας μάλιστα και τη λέξη «γιαλεντέμ» – που σημαίνει «Ω, όχι!» στην αραβική γλώσσα – στην επωδό. Δυστυχώς δεν το ηχογράφησε παρά μόνο τη δεκαετία του ’80, ηχογράφηση που υπάρχει στην κασετίνα ΦΟΥΣΤΑΛΙΕΡΗΣ – ΤΟ ΣΤΕΛΑΚΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ (2007 / 2xCD & DVD & Βιβλίο / Αεράκης – Κρητικό Μουσικό Εργαστήρι – SA 705).

Πρώτος ηχογραφεί το «Φιλεντέμ» σε δίσκο 78 στροφών (Odeon – GA 7412) ο Πρωτομάστορας Θανάσης Σκορδαλός (1920-1998) με συνοδεία λαγούτου από τον Γιάννη Μαρκογιαννάκη (1926-2017), το 1947. Η αμέσως επόμενη εντοπισμένη ηχογράφηση του τραγουδιού έγινε επίσης από τον Θανάση Σκορδαλό το 1964 στις ΗΠΑ, για δίσκο 45 στροφών (Nina – N-24720), με τον ίδιο τον Σκορδαλό στο τραγούδι και το μπουζούκι, τον μεγάλο ρεμπέτη Γιάννη Παπαϊωάννου (1914-1972) επίσης στο τραγούδι και το μπουζούκι και τον Νίκο Καλλέργη (1916-2008) στην κιθάρα. Ο Θανάσης Σκορδαλός χρησιμοποιεί και στις δύο ηχογραφήσεις σχεδόν τους ίδιους στίχους.

Η μοναδική ηχογράφηση του «Φιλεντέμ» από τον Κισσαμίτη λαγουτιέρη και δημιουργό κρητικών τραγουδιών Γιώργη Κουτσουρέλη (1914-1994) που διασώζεται στην έκδοση ΓΙΩΡΓΗΣ ΚΟΥΤΣΟΥΡΕΛΗΣ – ΑΥΘΕΝΤΙΚΕΣ ΕΚΤΕΛΕΣΕΙΣ 1935-1955 (1994 / CD / Αεράκης – Κρητικό Μουσικό Εργαστήρι – SA 535), είναι μία ερασιτεχνική ηχογράφηση, πραγματοποιημένη στις αρχές της δεκαετίας του ’80 σε οικιακό περιβάλλον, στην οποία ο Κουτσουρέλης παίζει λαγούτο, ενώ τραγουδάει ο Μάρκος Τζουγανάκης. Οι στίχοι της εκτέλεσης αυτής υπάρχουν επίσης και στις τέσσερις ηχογραφήσεις του «Φιλεντέμ» από τον Νίκο Ξυλούρη, με τη διαφορά ότι ο τραγουδιστής αγαπάει «μια ζωντοχήρα» αντί για «μια παντρεμένη» και ότι το ένα της παιδί πηγαίνει «στο σχολειό» και όχι «για νερό».

Η ηχογράφηση του «Φιλεντέμ» ως οργανικό κομμάτι από τον βιολάτορα Κώστα Παπαδάκη ή Ναύτη (1920-2003) που υπάρχει στην έκδοση LE VIOLON EN CRETE OCCIDENTALE (1996 / Al Sur – ALCD 162) πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο του 1979, στο Teatro Comunale στη Μπολόνια της Ιταλίας, με τον Ναύτη στο βιολί και τον Στέλιο Λαϊνάκη στο λαγούτο. Επίσης υπάρχει η ηχογράφηση του Αυγούστου του 1979, στην Απτέρα Χανίων, με τον Ναύτη (Β΄ φωνητικά, μπουζούκι), τον Νικόλαο Σαριμανώλη (τραγούδι, μπουζούκι) και τον Στέλιο Λαϊνάκη (Β΄ φωνητικά, λαγούτο), στην έκδοση THE WORLD’S MUSICAL TRADITIONS, VOL. 11: VOCAL MUSIC IN CRETE (2000 / Smithsonian Folkways Recordings – SFW 40437).

Το 1961, ο Μίκης Θεοδωράκης συνθέτει και ηχογραφεί το τραγούδι με τίτλο «Μελαχρινή μου κοπελιά», σε στίχους Κώστα Βίρβου (1926-2015), με τη φωνή της Γιώτας Λύδια. Στη σύνθεση αυτή έχει συμπεριλάβει Α) το γνωστό θέμα από τον «Κρητικό χορό» που από ό,τι φαίνεται ηχογράφησε μόλις πέντε μέρες νωρίτερα από το «Μελαχρινή μου κοπελιά» (12 και 17 Οκτωβρίου 1961, αντίστοιχα) και Β) το θέμα του τραγουδιού «Φιλεντέμ», στο οποίο εν τέλει είναι βασισμένο το τραγούδι. Το ενδιαφέρον με αυτή την ηχογράφηση είναι ότι παίζει μπουζούκι το ντουέτο του Κώστα Παπαδόπουλου με τον Λάκη Καρνέζη που δέκα χρόνια αργότερα θα παίξουν και στη δεύτερη ηχογράφηση του «Φιλεντέμ» με τον Νίκο Ξυλούρη (βλ. παρακάτω). Το τραγούδι του Μίκη Θεοδωράκη κυκλοφόρησε στα τέλη του 1961 σε δίσκο 45 στροφών, στην Columbia, με αριθμό καταλόγου SCDG 3107. Αξίζει εδώ να σημειώσουμε πως ο σκοπός του «Κρητικού χορού» και ο σκοπός του τραγουδιού «Στρώσε το στρώμα σου» (του Γιώργου Ζαμπέτα, 1963) συνθέτουν τον πασίγνωστο «Χορό του Ζορμπά» που ο Μίκης Θεοδωράκης ηχογράφησε το 1964 για την ταινία ΑΛΕΞΗΣ ΖΟΡΜΠΑΣ με τον Anthony Quinn.

Εν τω μεταξύ | Ο Φιλεντέμ, ο Μιχάλης, ο Πάντυ…

Στην κατεχόμενη Κρήτη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Βρετανός στρατιώτης, περιηγητής και συγγραφέας, Πάτρικ Λη Φέρμορ (Patrick Leigh Fermor, 1915-2011) οργάνωσε και υλοποίησε, παρέα με τον Ουίλλιαμ Στάνλεϋ Μος ή Μπίλλυ (William Stanley Moss, 1921-1965) και παρέα Κρητών Αντιστασιακών, την απαγωγή του Υποστράτηγου Χάινριχ Κράιπε (Heinrich Kreipe, 1895-1976) ο οποίος μόλις είχε αντικαταστήσει τον «Δήμιο της Κρήτης», Στρατηγό Φρίντριχ-Βίλχελμ Μύλλερ (Friedrich-Wilhelm Müller, 1897-1947) στη θέση του διοικητή Κρήτης.

Η απαγωγή του Γερμανού Υποστράτηγου στις 26 Απριλίου 1944, ήταν κατά κοινή ομολογία η μεγαλύτερη αντιστασιακή πράξη που έγινε στη διάρκεια της τετράχρονης Κατοχής (1941-1945) στην Κρήτη.

Οι απαγωγείς του υποστράτηγου Κράιπε (στη μέση), Μπίλλυ (όρθιος) και Πάντυ (καθιστός)

Ο Πάτρικ Λη Φέρμορ αγάπησε τον κρητικό λαό, τα έθιμα και τη μουσική του νησιού αμέσως. Του άρεσε πολύ το τραγούδι «Φιλεντέμ» και για αυτό το λόγο το παρατσούκλι του στην Κρήτη ήταν Φιλεντέμ, εκτός από Μιχάλης (το Michael αποτελούσε και μέρος του πλήρους ονόματός του) ή Πάντυ (Paddy – ως υποκοριστικό του Patrick).

Ίσως εξαιτίας του το τραγούδι να αγαπήθηκε τόσο και ηχογραφήθηκε πολλές φορές, μέσα σε μισό αιώνα.

Η κυρία Λία Δραμουντάνη – Παπαδάκη, βαφτισμένη από τον Πάτρικ Λη Φέρμορ (το 1943), σε αφήγησή της στην εφημερίδα ΠΑΤΡΙΣ τον Ιούνιο του 2011, θυμάται σχετικά με το γλέντι του γάμου της και τον νονό της (το 1968): «Πήγαμε και τον πήραμε από το αεροδρόμιο. Είχε πολύ κόσμο. Του άρεσε πολύ το γλέντι στο Blue Sea και συμπτωματικά ήταν εκεί και ο αείμνηστος Νίκος Ξυλούρης. Του νονού άρεσαν πάρα πολύ οι μαντινάδες και το τραγούδι “Φιλεντέμ”. Το τραγουδούσε καταπληκτικά.»

Οι ηχογραφήσεις του Ψαρονίκου

Ο Νίκος Ξυλούρης ηχογράφησε το «Φιλεντέμ» τέσσερις φορές μέσα στην εικοσαετή δισκογραφική δράση του. Κανένα άλλο τραγούδι δεν ηχογράφησε τόσες φορές, κάτι που δείχνει τη μεγάλη αγάπη του προς αυτό. Τρεις φορές ηχογράφησε απόσπασμα του Αποχαιρετισμού του Ερωτόκριτου, ζήτημα που θα παρουσιαστεί σε μελλοντική ανάρτηση.

Το τραγούδι το έπαιζε ανελλιπώς στις εμφανίσεις του στις μπουάτ της Πλάκας και στις συναυλίες του, από το 1972 μέχρι και το 1978. Στα διαλείμματα της παράστασης «Το μεγάλο μας τσίρκο» (1973-1974), η ορχήστρα – στην οποία σταθερά συμμετείχε ο Γιάννης Ξυλούρης (αδερφός του Νίκου), ο Ζαχάρης Φασουλάς ή ο Στέλιος Αεράκης (σταθεροί συνεργάτες του), ο Τάσος Διακογιώργης, ο Κώστας Παπαδόπουλος ή ο Λάκης Καρνέζης και άλλοι – έπαιζε μουσική για το κοινό. Μέσα στη μουσική αυτή πάντα υπήρχε το «Φιλεντέμ», σε οργανική εκτέλεση, φυσικά.

Οι τέσσερις εκτελέσεις οι οποίες παρατίθενται παρακάτω, αποτελούν διασκευές του Ανωγειανού τροβαδούρου, ο οποίος μάλιστα χρησιμοποίησε, ως επί το πλείστον, νέους στίχους, σε σχέση τις παλιότερες εκτελέσεις του 1947 και του 1964 του Θανάση Σκορδαλού, στην κρητική δισκογραφία. Μόνο ένας στίχος «άντεξε» στο χρόνο και διατηρήθηκε από το αρχικό τραγούδι, όπως το τραγουδούσε ο Φουσταλιέρης από το 1931-1932 και έπειτα. Αυτός υπάρχει και στις τέσσερις ηχογραφήσεις του Ξυλούρη, καθώς και στη μία ηχογράφηση του Σκορδαλού (1964): «Άσπρα ρόδα στην αυλή σου, πώς κοιμάσαι μοναχή σου»

Τέλος, έχουν ακριβώς την ίδια στιχουργική δομή οι δύο πρώτες ηχογραφήσεις μεταξύ τους, όπως επίσης μεταξύ τους η τρίτη με την τέταρτη.

Ηχογράφηση 1 (1970)

Δίσκος 45 στροφών: His Master’s Voice – 7PG 3974 (1971)με τον τίτλο «Μια παντρεμένη αγαπώ»

Ενορχήστρωση & διεύθυνση ορχήστρας: Τάσος Διακογιώργης (λύρα, λαγούτο, σαντούρι, ηλεκτρική κιθάρα, κρουστά, ντέφι)
Παίζουν: Νίκος Ξυλούρης (λύρα), Γιάννης Ξυλούρης (λαγούτο), Τάσος Διακογιώργης (σαντούρι) και άλλοι

Αυτή είναι η πρώτη ηχογράφηση του «Φιλεντέμ» που πραγματοποίησε ο Ψαρονίκος. Από το Φθινόπωρο του 1970 ο Νίκος είχε βρεθεί, λόγω των προβών και έπειτα των ηχογραφήσεων για τον δίσκο ΧΡΟΝΙΚΟ, κοντά σε άλλους καταξιωμένους μουσικούς. Ένας εξ αυτών ήταν ο σπουδαίος σαντουρίστας και αρχιμουσικός Τάσος Διακογιώργης (1924-2007), ο οποίος γνώριζε εξαιρετικά τη δημοτική μουσική μιας και είχε αρχίσει να συμμετέχει ως μουσικός σε γάμους και σε πανηγύρια στη Ρόδο από το Καλοκαίρι του 1936, δηλαδή την περίοδο που γεννήθηκε ο Νίκος Ξυλούρης.

Σύμφωνα με μαρτυρία του λυράρη και τραγουδιστή Νίκου Σωπασή σε συνέντευξη του στην Ειρήνη Θεοδοσοπούλου το 2005, στο πλαίσιο του προγράμματος MUSIC II, στο στούντιο παρευρισκόταν και ο Γιάννης Μαρκόπουλος την ώρα της ηχογράφησης του κομματιού, ο οποίος είναι ίσως πιθανό να συνέβαλε στην ενορχήστρωση, εκφέροντας τη γνώμη του.

Τέλος, στην επανέκδοση του δίσκου ΣΥΛΛΟΓΗ του Νίκου Ξυλούρη με τον Σταύρο Ξαρχάκο που πραγματοποίησε ο ΣΚΑΪ το 1992, στη θέση του τραγουδιού «Πάνω στ’ αργυρό σκαμνί» (του Χριστόδουλου Χάλαρη), υπάρχει η συγκεκριμένη ηχογράφηση με τη σημείωση ότι αποτελεί διασκευή του Σταύρου Ξαρχάκου, κάτι που δεν ισχύει.

Ηχογράφηση 2 (1971)

Δίσκος 45 στροφών: His Master’s Voice – 7PG 3974 (1971) με τον τίτλο «Μια παντρεμένη αγαπώ»

Ενορχήστρωση & διεύθυνση ορχήστρας: Κώστας Παπαδόπουλος (λύρα, 2 μπουζούκια, μπάσο, κιθάρα, ηλεκτρική κιθάρα, ντέφι, τουμπελέκι και συνοδεία χορωδίας)
Παίζουν: Νίκος Ξυλούρης (λύρα), Κώστας Παπαδόπουλος (μπουζούκι), Λάκης Καρνέζης (μπουζούκι) και άλλοι

Η δεύτερη ηχογράφηση πραγματοποιήθηκε την ίδια σχεδόν περίοδο με την πρώτη – λίγες μέρες αργότερα, στις αρχές του 1971. Μάλιστα, ενώ αρχικά είχε κυκλοφορήσει ο δίσκος 45 στροφών με την πρώτη ηχογράφηση του τραγουδιού, κάποια παρτίδα του δίσκου κυκλοφόρησε με την δεύτερη ηχογράφηση, με ίδιο αριθμό καταλόγου. Την ηχογράφηση αυτή οικειοποιήθηκε η Music Box International από το 1993 και από τότε μέχρι και το 2007 την συμπεριλάμβανε σε συλλογές της. Το ζήτημα καλύπτεται πλήρως και τεκμηριώνεται στο άρθρο: www.facebook.com/notes/νίκος-ξυλούρης/νίκος-ξυλούρης-δίσκοι-78-45-στροφών-19581974/194342387966110

Ηχογράφηση 3 (1972)

Δίσκος 45 στροφών: Columbia – SCDG 4110 (1973) με τον τίτλο «Φιλεντέμ»

Ενορχήστρωση & διεύθυνση ορχήστρας: Χριστόδουλος Χάλαρης (2 λύρες, 2 λαγούτα, σαντούρι, κρουστά)
Παίζουν: Νίκος Ξυλούρης (λύρες), Γιάννης Ξυλούρης (λαγούτα), Τάσος Διακογιώργης (σαντούρι), Μηνάς Χάλαρης (κρουστά)

Το 1972 συναντιούνται για πρώτη φορά, στην Αθήνα, μέσω του παραγωγού της Columbia, Αχιλλέα Θεοφίλου, ο Νίκος Ξυλούρης με τον κατά 10 χρόνια νεότερό του – άγνωστο τότε συνθέτη, Χριστόδουλο Χάλαρη, ο οποίος μόλις είχε επιστρέψει για μικρό διάστημα από το Παρίσι, όπου διέμενε. Ο Χάλαρης είχε ακούσει τη φωνή του Ξυλούρη μόνο σε κρητικά τραγούδια (πριν το ΧΡΟΝΙΚΟ και τα ΡΙΖΙΤΙΚΑ) και έτσι τον είχε βάλει στο νου του για να ερμηνεύσει ένα κομμάτι που είχε συνθέσει για τον κύκλο τραγουδιών με γενικό τίτλο ΤΡΟΠΙΚΟΣ ΤΗΣ ΠΑΡΘΕΝΟΥ. Του Νίκου του άρεσαν όλα όσα άκουσε από τον Χριστόδουλο (σπιτικές ηχογραφήσεις παιγμένες σε κιθάρα) και έτσι είπε στον Θεοφίλου ότι θα ήθελε να πει όλα τα τραγούδια για τον δίσκο. Αρχικά μπήκαν στο στούντιο τον Δεκέμβρη του 1972 και ηχογράφησαν, σαν πείραμα, σε δίσκο 45 στροφών αυτή την εκτέλεση του «Φιλεντέμ» και το «Νανά νανά το γιούδι μου» που επρόκειτο να μπει στον επερχόμενο δίσκο.

Ηχογράφηση 4 (1977)

Δίσκος ΤΑ ΕΡΩΤΙΚΑ: Columbia – 14C 062-70825 (1977) με τον τίτλο «Φιλεντέμ»

Ενορχήστρωση & διεύθυνση ορχήστρας: Κώστας Γανωσέλης (λύρα, λαγούτο, πιάνο, φλογέρα, κιθάρα, ηλεκτρικό μπάσο, ντραμς, ντέφι)
Παίζουν: Νίκος Ξυλούρης (λύρα), Ζαχάρης Φασουλάς (λαγούτο), Κώστας Γανωσέλης (πιάνο), Μάνος Αβαράκης (φλογέρα) και άλλοι

Ο Νίκος Ξυλούρης γνωρίζεται με τον Στέλιο Βαμβακάρη, γιο του Μάρκου (1905-1972) το 1976, στις ηχογραφήσεις του δίσκου ΣΑΛΠΙΣΜΑ (μουσική Λουκά Θάνου), όπου ο Στέλιος παίζει μπουζούκι. Την Άνοιξη του 1977 ο Στέλιος παίζει στον Ψαρονίκο κάμποσα τραγούδια τα οποία του αρέσουν πολύ και τα ηχογραφούν σε κασέτα κατά τη διάρκεια σπιτικών προβών. Όταν πήγανε την κασέτα στον τότε παραγωγό της Columbia, Γιώργο Πετσίλα, αυτός, εμφανώς δυσαρεστημένος, αρνήθηκε την κυκλοφορία ενός τέτοιου δίσκου. Ο – κατά κοινή ομολογία – ευγενής Πετσίλας θεώρησε ότι του Νίκου Ξυλούρη δεν του ταιριάζανε αυτά τα τραγούδια. Σύμφωνα με βιντεοσκοπημένη αφήγηση του Στέλιου Βαμβακάρη, ο Νίκος επέμεινε ότι θέλει να πει τα τραγούδια και να κάνουν δίσκο με αυτά, αλλιώς θα έφευγε από την Columbia. Σε λίγες μέρες βρέθηκε η συμβιβαστική λύση – από τα δώδεκα τραγούδια του δίσκου, τα έξι να είναι του Στέλιου και τα άλλα έξι να είναι παραδοσιακά κρητικά… ή κάτι τέτοιο. Εν τέλει, από τα έξι του Στέλιου, τα τέσσερα είναι δικά του και τα άλλα δύο είναι του Μάρκου Βαμβακάρη. Από τα υπόλοιπα έξι «παραδοσιακά» τραγούδια (σε ενορχήστρωση Κώστα Γανωσέλη), τρία είναι διασκευές του Ψαρονίκου («Φιλεντέμ», «Όσο βαρούν τα σίδερα», «Έλα πέρδικά μου») και τρία είναι του Κώστα Μουντάκη («Αποχαιρετισμός», «Αργαλειός», «Ο Πραματευτής»).

Έρευνα, κείμενο και επιμέλεια της ανάρτησης: Θεμιστοκλής Παντελόπουλος για την επίσημη σελίδα του Νίκου Ξυλούρη στο Facebook (www.facebook.com/NikosXylouris.OfficialPage) το 2020 – Το άρθρο υπέστη ανανέωση στις 27 Οκτωβρίου 2021.
[πρωτη δημοσίευση εδώ]

Φεστιβάλ Αντίβαρο: «Μαθήματα οικιακής οικονομίας» στο Ρέθυμνο από δυο εξαιρετικές ηθοποιούς

Μαθήματα οικιακής οικονομίας, της Μιχαέλας Αντωνίου. Μια παράσταση για την ελευθερία του πνεύματος και του σώματος, την έμφυλη βία και την καταπίεση.

Φέτος η Ειρήνη και η Δανάη παραδίδουν Μαθήματα οικιακής οικονομίας. Δύο γυναίκες, μία μητέρα και η κόρη της, αναμοχλεύουν το παρελθόν προσπαθώντας να βρουν τις αιτίες που οδήγησαν στο αινιγματικό παρόν. Στήνουν πάνω στη σκηνή την ιστορία τους, μια ιστορία τριών διαφορετικών γενεών γυναικών που ξεκινά στις αρχές του εικοστού αιώνα και φτάνει μέχρι το σήμερα. Μια οικογενειακή ιστορία, από αυτές που εκτυλίσσονται κεκλεισμένων των θυρών και που τις γνωρίζουν λίγοι, εκτός κι αν τύχει να φτάσουν να γίνουν πρωτοσέλιδα. Μπορούν να διορθωθούν τα λάθη που διαπράξαμε; Μπορούν να αρθούν τα αδιέξοδα; Μπορούν να μεταφερθούν οι βαθύτερες εμπειρίες μας; Μπορούν να ακουστούν οι αδύναμοι; Μπορούν να ακούσουν οι δυνατοί; Μπορεί μια γυναίκα να απομακρυνθεί από τον προδιαγεγραμμένο κοινωνικό της ρόλο; Μπορεί μια γυναίκα να καθορίσει την ταυτότητά της; Πόσο ερωτικοί είναι οι σύντροφοι; Πόσο συντροφικοί είναι οι εραστές; Πόσο εφικτή είναι η ελευθερία; Πόσο επιθυμητή είναι η ισότητα;

Στη ροή της αφήγησης διαπλέκεται το μανιφέστο της πρώτης διακήρυξης των δικαιωμάτων της γυναίκας, που γράφτηκε στην Επανάσταση του 1789 από τη Γαλλίδα επαναστάτρια και φεμινίστρια Olympe de Gouges, και η καθοδήγηση που προσφέρει στις νεαρές συζύγους ο Νικόλαoς Τσελεμεντές στον Οδηγό Μαγειρικής του, τον γνωστό σε όλους μας Τσελεμεντέ που έχει θρέψει και αναθρέφει αμέτρητες γενιές της ελληνικής οικογένειας.

Η διαιώνιση της πατριαρχίας, η υποκρισία της αστικής τάξης, τα ερωτηματικά του έρωτα, τα αδιέξοδα της οικογένειας είναι κάποια απ’ τα θέματα που θίγονται στο καινούριο θεατρικό έργο της Μιχαέλας Αντωνίου και ο Θανάσης Χαλκιάς φτιάχνει μια παράσταση για την ελευθερία του πνεύματος και του σώματος, την έμφυλη βία και την καταπίεση.

Σκηνοθεσία: Θανάσης Χαλκιάς
Σκηνικά – Κοστούμια: Νίκος Κασαπάκης
Μουσική: Κώστας Βόμβολος
Σχεδιασμός φωτισμών – Φωτογραφίες: Χριστίνα Φυλακτοπούλου
Βοηθός σκηνοθέτη: Μελισάνθη Γράψα
Trailer παράστασης: Στέφανος Κοσμίδης

Παίζουν: Μιχαέλα Αντωνίου, Ινώ Μενεγάκη

Θέατρο Αντίβαρο, Κριτοβουλίδου 17 Ρέθυμνο στο 10ο Φεστιβάλ Αντίβαρο

Παρασκευή 28 και Σάββατο 29 Μαρτίου 2025 ώρα 9μμ ακριβώς

Εισιτήρια 10 και 8 Ευρώ

Τηλέφωνο κρατήσεων 6988399325

Η «Αντιγόνη» του Σοφοκλή στο Ρέθυμνο (Θέατρο Ερωφίλη)

O Θέμης Μουμουλίδης επιστρέφει για τρίτη φορά στην Αντιγόνη, την κορυφαία τραγωδία του Σοφοκλή, και σε μια από τις συναρπαστικότερες ηρωίδες στην ιστορία της δυτικής δραματουργίας.

Μαζί του ένα σύνολο εξαιρετικών ηθοποιών με την Λένα Παπαληγούρα στον ρόλο της Αντιγόνης και τον Ηλία Μελέτη στον ρόλο του Κρέοντα.

Η πρεμιέρα θα πραγματοποιηθεί στις 28 Ιουνίου στο Θέατρο Αρχαίων Κλεωνών και θα ακολουθήσει περιοδεία σε επιλεγμένους χώρους στην Αττική και την περιφέρεια.

Ο πόλεμος τελείωσε. Οι νεκροί περισυλλέγονται κάτω από το σκληρό φως των προβολέων. Το πεδίο της μάχης μεταφέρεται στα γυαλισμένα γραφεία των σύγχρονων κέντρων λήψης αποφάσεων. Ο σκληρός, ενισχυμένος ήχος του σήμερα και η εύθραυστη ανάσα της ζωντανής φωνής, τα ατσαλάκωτα κοστούμια και τα ράκη, τα μηχανοποιημένα και τα βεβηλωμένα σώματα συνθέτουν έναν κόσμο όπου οι συγκρούσεις οξύνονται και οι αντιθέσεις βαθαίνουν.

Η δική μας Αντιγόνη…

Να μην ενδώσει. Αυτός είναι ο δικός της νόμος.
Η διεκδίκηση του τελετουργικού της κηδείας γίνεται η μηχανή αποκάλυψης της σχέσης της εξουσίας με τον θάνατο: η ηχηρή καταγγελία του ολοκληρωτισμού, που σφετερίζεται την εξουσία για να ασκήσει κάθε δικαίωμα επί της ανθρώπινης υπόστασης, έως και μετά θάνατον. Μια εξουσία που πατάσσει κάθε έννοια ανθρωπινότητας, παράγει και αναπαράγει την υποταγή ως μέτρο της κανονικότητας.

Ο Κρέων εκφράζει το τυφλό ένστικτο μιας γυμνής ζωής με ωμούς βιολογικούς όρους. Θέλει να επεκτείνει την εξουσία του σε κάθε πτυχή της ελεύθερης έκφρασης, ακόμη και στην πιο δειλή – ανομολόγητη επιθυμία της.

Ο Κρέων είναι ο προάγγελος της βιοπολιτικής του σήμερα: ενός βίου αβίωτου, όπου οι άνθρωποι είναι οι τελευταίοι που μαθαίνουν τον θάνατό τους όχι αναγκαστικά ως βιολογικά, αλλά ως ψυχικά, πολιτικά και κοινωνικά πρόσωπα.

Με την Αντιγόνη τα πεδία συγκρούσεων τίθενται σε αμφισβήτηση: σωστό-λάθος, ζωή-θάνατος, άνδρας-γυναίκα, φως-σκοτάδι, αυθεντικότητα-συμβιβασμός, νόμος-δίκαιο, παράβαση-υποταγή.

Η Αντιγόνη γνωρίζει την θνητότητά της, αλλά αποφασίζει το πότε και το πώς τουθανάτου της. Αναδιατυπώνει κάθε σύγκρουση γιατί μόνο έτσι στρέφει ακόμη και τον θάνατο υπέρ της ζωής. Αγκαλιάζοντας τον θάνατο διεκδικεί τη ζωή. Μια ζωή άξια να βιωθεί. Έτσι, ακόμη και αν οδηγείται τελικά στον θάνατο και ο Κρέων επιζεί, στην πραγματικότητα πρόκειται για έναν συνεχή θάνατο του Κρέοντα και για ένα άνοιγμα της Αντιγόνης προς το μέλλον.

Στη σύγχρονη ζωή, η Αντιγόνη είναι παρούσα στα hot spots που στοιβάζουν, στις δομές που φυλάσσουν, στα σύνορα που ηλεκτροφορούν, στις θάλασσες που πνίγουν. Είναι παρούσα στα διαρκώς επεκτεινόμενα στρατόπεδα-τάφους ζώντων, στις φυσικές και εικονικές εκδοχές αλλεπάλληλων επιστρώσεων εγκλεισμών, στα παιχνίδια της βιοπολιτικής, στις έδρες και τις ενέδρες του θανάτου.

Το ΟΧΙ της Αντιγόνης ορθώνεται ως η απόλυτη κατάφαση.

Συντελεστές

Μετάφραση Παναγιώτα Πανταζή
Σκηνοθεσία Θέμης Μουμουλίδης
Σκηνικό Μικαέλα Λιακατά
Κοστούμια Βασιλική Σύρμα
Μουσική Σταύρος Γασπαράτος
Επιμέλεια Κίνησης- Χορογραφία Πατρίσια Απέργη
Φωτισμοί Νίκος Σωτηρόπουλος
Βοηθός σκηνοθέτη Σοφία Μπακιρτζή
Βοηθός Χορογράφου Ηλίας Χατζηγεωργίου
Φωτογραφίες Ελίνα Γιουνανλή
Makeup artist Olga Faleichyk
Hair styling Θωμάς Γαλαζούλας
Επικοινωνία Ειρήνη Λαγουρού
Διεύθυνση Παραγωγής Σταμάτης Μουμουλίδης

Ερμηνεύουν: Λένα Παπαληγούρα, Μελέτης Ηλίας, Μιχάλης Οικονόμου, Θανάσης Δόβρης, Ιφιγένεια Καραμήτρου, Λίλα Μπακλέση, Λένα Μποζάκη, Γιώργος Νούσης, Βαγγέλης Σαλευρής, Ιώβη Φραγκάτου

Ρέθυμνο, Θέατρο Ερωφίλη
Πέμπτη 21 Αυγούστου – Έναρξη 21:00
Είσοδος 23€ – Προπώληση more.com

 

«(Μ)Πλεξίματα»: Μια χοροθεατρική παράσταση για μικρούς και μεγάλους

Η ομάδα Team Fourteen παρουσιάζει την χοροθεατρική παράσταση (Μ)ΠΛΕΞΙΜΑΤΑ βασισμένη σε μία πρωτότυπη σύλληψη με ανθρωπολογική, παιδαγωγική και αισθητική αξία, που συνδυάζει λαογραφικά, ιστορικά και μυθολογικά στοιχεία.

Οι θεατές πιάνοντας… την άκρη του νήματος θα γνωρίσουν την πρώτη ύλη δημιουργίας του, θα ταξιδέψουν μέχρι την αρχαία Αθήνα και θα έρθουν σε επαφή με τις περιπέτειες της Θεάς της πόλης, της πρώτης υφάντρας, και την σχέση της με την νεαρή Αράχνη, για να διαπιστώσουν ότι του κουβάρι της ζωής μας πλέκεται, μπλέκεται και ξεμπλέκεται δημιουργώντας αλλεπάλληλους σχηματισμούς.

Χορός, θέατρο, πρωτότυπη μουσική, κοστούμια και φωτιστικά εφέ θα διαμορφώσουν την αισθητική παλέτα του ιδιαίτερου αυτού ταξιδιού.

Σύλληψη-Σκηνοθεσία: Ανδρομάχη Σαπουντζή

Χορογραφίες: Λιάνα Γεωργοπούλου
Μουσική: Πένυ Σακελλαρίου

Με τους Μαρία Αλεξίου, Ηλιάνα Λέγγα, Βαγγέλη Λινοξυλάκη και 47 αθλήτριες της Team Fourteen!

Κυριακή 29 Ιουνίου- Δευτέρα 30 Ιουνίου στις 21.00 στο Θέατρο Ερωφίλη

Προπώληση:

  • Filema Kritis Σοφ.Βενιζέλου 68
  • Playcity Rethymno Πηγιανός Κάμπος
  • Cutler Rethymno Knives Αρκαδίου 36
  • Protasis Events Κουντουριώτου 129-131

Instagram: @team_fourteen14

Μνήμη Αντώνη Πλυμάκη

Αναχώρησε από τα εγκόσμια το πρωί της Πέμπτης 27 Μαρτίου ένας σπουδαίος μελετητής της κρητικής φύσης και του κτηνοτροφικού πολιτισμού, ο Αντώνης Πλυμάκης. 

Γεννήθηκε στα Χανιά το έτος 1935. Φοίτησε στα σχολεία της πόλης και αποφοίτησε από τη Μέση Εμπορική Σχολή Χανίων. Υπηρέτησε στην Εμπορική Τράπεζα από το 1955 έως και το 1985. Διετέλεσε μέλος του Ορειβατικού Συλλόγου Χανίων επί 65 ακριβώς χρόνια και τιμήθηκε απ’αυτόν με το αξίωμα του Επιτίμου Προέδρου. Ίδρυσε μαζί με τον Χρίστο Χουλιόπουλο την Σπηλαιολογική Ομάδα Χανίων το 1955, γι’ αυτό και τιμήθηκε από το Τμήμα Δυτικής Κρήτης της Ελληνικής Σπηλαιολογικής Εταιρείας με το αξίωμα επίσης του Επιτίμου Προέδρου. Διετέλεσε μέλος της Ένωσης Συγγραφέων και Δημοσιογράφων Τουρισμού Ελλάδας και από το 1981 μέλος της Διεθνούς αντίστοιχης Ένωσης. 

Έγραψε και εξέδωσε 23 βιβλία και συγκρότησε σημαντική λαογραφική συλλογή, ενώ οργάνωσε λαογραφικές εκθέσεις, όπως και 11 φωτογραφικές. Πήρε επίσης μέρος σε 23 ομαδικές φωτογραφικές εκθέσεις, αποκομίζοντας πλήθος βραβεύσεων. Η αρθρογραφία του στον Τύπο για θέματα φυσικού περιβάλλοντος, λαογραφίας και ιστορίας ξεπέρασε τα 500 άρθρα. Βραβεύτηκε για την προσφορά του από πολλούς φορείς, μεταξύ των οποίων από την Περιφερειακή Ενότητα Χανίων, από τον Δήμο Χανίων, από τη Διεύθυνση Δασών και από την Ορθόδοξη Ακαδημία Κρήτης.

Ο Αντώνης Πλυμάκης είχε ιδιαίτερους δεσμούς με το Ρέθυμνο, τους οποίους διατήρησε μέχρι τον θάνατό του. Έζησε στην πόλη μας τα παιδικά του χρόνια, τα οποία ήταν δύσκολα, αφού ήταν τα κατοχικά. Αρθρογραφούσε στις εφημερίδες της και το έτος 2017 τιμήθηκε από το Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Ρεθύμνης, σε εκδήλωση στην οποία παρουσιάστηκε το μεγαλύτερο μέρος από το συγγραφικό του έργο. 

Τις ημέρες αυτές βρισκόταν υπό έκδοση, τρίτη κατά σειράν, το μνημειώδες βιβλίο του «Κούμοι και μιτάτα στα Λευκά Όρη και στον Ψηλορείτη».Η Κρήτη, ο πολιτισμός και η φύση της, είναι από σήμερα πολύ φτωχότερη.

Χάρης Στρατιδάκης

 

Άνω των 31 βαθμών η μέγιστη θερμοκρασία στην Κρήτη την Πέμπτη!

Σύνταξη άρθρου: Κ. Λαγουβάρδος, Διευθυντής Ερευνών στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών

 Στους 31.9 βαθμούς έφτασε η μέγιστη θερμοκρασία στα Μάλια και στους 31.6 βαθμούς στο Ρέθυμνο την Πέμπτη  27/03/2025, ενώ ξεπέρασε τους 30 βαθμούς σε περιοχές των Χανίων και Λασιθίου.

Οι 8 υψηλότερες τιμές θερμοκρασίας που κατέγραψαν οι σταθμοί του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών/meteo.gr στο νησί δίνονται στον πίνακα που παρουσιάζουμε.

Σημειώνεται ότι οι θερμοκρασίες που σημειώθηκαν στο Ρέθυμνο είναι οι υψηλότερες για μήνα Μάρτιο, τουλάχιστον από το 2007 που λειτουργεί ο σταθμός στην περιοχή (Ρέθυμνο-βιολογικός).

Θερμοκρασίες άνω των 30 βαθμών είχαν καταγραφεί στην Κρήτη και πέρυσι την ίδια ημέρα  (27/03/2024)

«Η σκηνή: Το στοίχημα της μεταμόρφωσης» – Μια συνέντευξη με τη Σοφία Σταθάκη

Από τη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης μέχρι τη θεατρική σκηνή, η Σοφία Σταθάκη ακολουθεί ένα ταξίδι γεμάτο έμπνευση, πάθος και δημιουργική αναζήτηση. Με έντονη παρουσία στο θέατρο, αγάπη για την ποίηση και μια ξεχωριστή σχέση με τη μουσική, μιλάει για τις προκλήσεις των ρόλων, τη μαγεία της υποκριτικής και την ανάγκη της να εκφράζεται μέσα από την τέχνη.

Σε μια απολαυστική συνέντευξη, μας αποκαλύπτει τις στιγμές που την καθόρισαν, τα όνειρά της και τις εκπλήξεις που της έχει επιφυλάξει η σκηνή.

Από τη Φιλοσοφική του ΠΚ στη σκηνή – Πώς ξεκίνησε το ταξίδι σου στην υποκριτική;

Πέρασα στην Φιλοσοφική, τότε Φιλοσοφία και Κοινωνιολογία και στο πρώτο έτος των σπουδών μου, ξεκίνησα μαθήματα θεάτρου σε μία ομάδα στο Ρέθυμνο. Ένιωθα μία πολύ έντονη ανάγκη να εκφραστώ, αλλά δεν σκεφτόμουν καν να γίνω ηθοποιός. Στη συνέχεια, όταν ανακάλυψα τον κόσμο αυτό, μαγεύτηκα. Το θέατρο ήρθε στη ζωή μου τυχαία και με κατάπιε.

Δεν είναι μονάχα μία σκηνή, ένας ηθοποιός και ένα κείμενο. Είναι μία τεχνη γεμάτη με κρυμμένα μυστικά και μια αόρατη μαγεία, που με κάνει να ακολουθώ από πίσω σχεδόν μοιραία.

Και παρόλο που κάποια στιγμή πίστεψα πως δεν θα ξαναπαίξω, το θέατρο δεν με άφησε. Με πλησίαζαν άνθρωποι για ρόλους και ο λόγος που έλεγα “ναι” ήταν επειδή το έβλεπα και το βλέπω σαν πρόκληση. Ειδικά, όταν το πρότζεκτ είναι πιο απαιτητικό ή ο ρόλος λίγο περίεργος.
Γι’ αυτό η υποκριτική υπάρχει στην ζωή μου σήμερα. Είναι μία τέχνη που με προκαλεί να την πλησιάσω, ενώ παράλληλα μου δημιουργεί θαυμασμό.

Θέατρο, ποίηση, τραγούδι, χορός – Ποιο σε εκφράζει περισσότερο;

Δεν ξέρω. Νομίζω η ποίηση και το θέατρο κονταροχτυπιούνται σ’ αυτή την ερώτηση. Αν και το τραγούδι έχει μία ξεχωριστή θέση μέσα μου από τα υπόλοιπα για κάποιο λόγο. Αγαπώ πολύ την μουσική, αγαπώ πολύ να τραγουδάω. Το ιδανικό για μένα είναι να τραγουδάω και να παίζω συγχρόνως. Να παίζω και να χορεύω. Να τραγουδάω και να χορεύω. Και γενικά διάφοροι συνδυασμοί μεταξύ αυτών.

Ρόλος-πρόκληση: Ποιος χαρακτήρας σε δυσκόλεψε περισσότερο και γιατί;

Η Ποθούλα μου. Ένα πλάσμα, που δεν είναι ακριβώς άνθρωπος. Στο έργο, της έχουμε δώσει διπλή υπόσταση: μία ανθρώπινη – αλλά και πάλι, όχι όπως τη γνωρίζουμε – και μία πιο απόκοσμη, κάτι πέρα από άνθρωπο.

Η μεταμόρφωση δεν ήταν απλώς θέμα υποκριτικής, αλλά και σωματικής και φωνητικής πρόκλησης.

Για να έρθω κοντά σε αυτό το πλάσμα, χρειάστηκε να αφήσω τελείως έξω από το έργο τα δικά μου χαρακτηριστικά. Τον τρόπο που κινούμαι, που κοιτάζω, που μιλάω.. Δούλεψα με την δασκάλα μου, της φωνητικής, για να φτιάξουμε τη φωνή της Ποθούλας και έκανα καθημερινά μία σειρά από ασκήσεις.

Επίσης, η βοήθεια και η καθοδήγηση της Κωνσταντίνας Γιασεμίδου, η οποία φρόντισε την κίνησή μας, ήταν κλειδί τόσο για μένα, όσο και για τους υπόλοιπους ηθοποιούς.

Υπάρχουν στιγμές την ώρα της παράστασης, που ισορροπώ κυριολεκτικά στην μύτη του ενός ποδιού μου κατεβαίνοντας σκάλες, κουμαντάροντας ένα ρούχο, για να βγω από το δέντρο στο οποίο βρίσκομαι ανεβασμένη και να καταλήξω στα τέσσερα, πάλι στηριζόμενη στις μύτες των ποδιών μου και τα χέρια μου.

Αν έπρεπε να βγω με έναν πιο απλό τρόπο, πιστεύω δεν θα ήμουν τόσο ευχαριστημένη στο τέλος. Θα έλειπε κάτι.

Αυτός ο ρόλος είναι μια πολύ ευχάριστη πρόκληση, νιώθω σαν να μου λέει “Άσε τη Σοφία έξω από αυτό, τώρα θα παίξω εγώ.”
Μπορεί η Ποθούλα να με δυσκόλεψε, αλλά τώρα είμαστε χεράκι χεράκι στη σκηνή και έχουμε ταιριάξει κιόλας, μπορώ να πω. Είμαι ένας ευτυχισμένος ηθοποιός κοντά σε αυτόν τον ρόλο.

Το 2021 εξέδωσες την πρώτη σου ποιητική συλλογή «Για λίγο έρωτα». Πώς συνδέεται η αγάπη σου για την ποίηση με την ενασχόλησή σου με το θέατρο;

Το θέατρο και η ποίηση είναι για μένα μία κοινή πορεία, στην οποία φωνάζω δυνατά συνθήματα. Με αυτά τα συνθήματα κάνω την επανάστασή μου. Την επανάσταση που αφορά την αλήθεια και το συναίσθημα. Ο λόγος που αγαπώ το θέατρο και την ποίηση, είναι γιατί μπορώ μέσα από αυτά να βρω έναν τρόπο για να φέρω τον εαυτό μου και τους άλλους ανθρώπους, σε άμεση επαφή με βαθιά, αληθινά συναισθήματα. Αυτές οι δύο τέχνες είναι η χειροβομβίδα μου. Το φτιάχνω και το στέλνω απέναντι, όπως ακριβώς βγαίνει από μέσα μου. Όσο πιο άφθαρτα μπορώ. Έτσι σπάμε τοίχους. Έτσι μιλάμε με αλήθειες.

Έχει υπάρξει στιγμή στη σκηνή που σε έφερε σε αμηχανία ή γέλασες χωρίς να πρέπει;

Ναι, πριν μερικά χρόνια, παίζαμε παραμονή Χριστουγέννων και κάποιος από το θίασο, που είχε τον ρόλο του δικαστή, βγήκε με τον σκούφο του Άγιου Βασίλη. Δεν ξέρω αν ο κόσμος με είδε να γελάω, προσπάθησα να φερθώ ψύχραιμα. Ότι καλύτερο, αλήθεια!

Γράφεις ποίηση. Ποια είναι η πιο παράξενη έμπνευση που είχες για ένα ποίημα;

Τα ψιχουλάκια από το ψωμί που έκοψα ένα βράδυ για να φτιάξω τοστ.

Αν μπορούσες να παίξεις σε οποιαδήποτε θεατρική παράσταση, ποια θα ήταν και γιατί;

Σε κάποιο μιούζικαλ ίσως. Θα ήθελα να γίνει παράσταση το “Μαλλιά κουβάρια” και να κάνω την μητριά της Ραπουνζέλ. Πιστεύω έχει πολύ έντονη προσωπικότητα και αρκετό drama, θα έχει ενδιαφέρον. Θα έπρεπε να μεταμορφωθώ στην “κακιά μάγισσα”, πόσο κουλ!

Αλλά οκ, αν είμαι πολύ ενζενί για τη μητριά, συμβιβάζομαι και με τη Ραπουνζέλ.

Περίεργη συνήθεια ή γούρι πριν ανέβεις στη σκηνή;

Τους αγκαλιάζω όλους έναν-έναν. Με κάνει να νιώθω ασφάλεια και ένωση.

Ποιο είναι το πιο απρόσμενο κομπλιμέντο που έχεις ακούσει;

Προχθές μία κυρία, μετά την παράσταση της Τρισεύγενης, μου είπε ότι κοιτούσε την Ποθούλα και δεν μπορούσε να διακρίνει με τίποτα την πραγματική μου προσωπικότητα πίσω από εκείνη. Ήταν ένα πολύ απρόσμενο και ξεχωριστό κοπλιμέντο για μένα αυτό, αλλά και για την Ποθούλα βέβαια, δεν της αρέσει να της κλέβω την παράσταση!

Αν μπορούσες να δεις μια ταινία (μόνο) ποια θα ήταν και γιατί;

Ο E.T. Είναι μία από τις αγαπημένες μου ταινίες, γιατί μιλάει για κάτι που πάντα με συγκινεί: το πώς ένας ξένος μπορεί να βρει τη θέση του σε έναν κόσμο που δεν τον καταλαβαίνει. Η σχέση του E.T. με τα παιδιά έχει μέσα της αγάπη, ανάγκη, αμοιβαία κατανόηση. Και ίσως, κάπως έτσι νιώθω κι εγώ με την τέχνη: σαν κάτι που με βοηθά να επικοινωνήσω, ακόμα κι όταν τα λόγια δεν αρκούν.

Υπάρχουν καλλιτέχνες ή δάσκαλοι που σε επηρέασαν ιδιαίτερα στην πορεία σου;

Με επηρεάζουν πολλοί καλλιτέχνες που γνωρίζω και μου αρέσει να παρακολουθώ τη ματιά τους στην τέχνη.
Έχει πολύ ενδιαφέρον να είσαι δίπλα σε άλλους καλλιτέχνες, να συνεργάζεσαι μαζί τους και να παρατηρείς πώς οι ίδιοι μετουσιώνουν την ιδέα, την σκέψη και το συναίσθημά τους σε τέχνη. Με συγκινεί και με εμπνέει πολύ.
Ωστόσο, σίγουρα έχω ξεχωρίσει κάποιες φωνές στο μυαλό μου και κάποιες μορφές με έντονη πορεία στον χώρο. Η Άλκηστις Πρωτοψάλτη είναι η αγαπημένη μου.
Επίσης, οι δάσκαλοι και οι σκηνοθέτες που έχω γνωρίσει ως τώρα, μου έχουν αφήσει ο καθένας και από κάτι, και είμαι πολύ ευγνώμων γι’ αυτό.

“Τρισεύγενης Box” – Αν έπρεπε να το περιγράψεις σε μια φράση, ποια θα ήταν;

«Η πιο κουλ και challenging παράσταση που έχω παίξει ως τώρα!»

Η πορεία σου έως σήμερα σε μια πρόταση;

Οι ιδέες αποκτούν μορφή.

Η Σοφία Σταθάκη συμμετέχει στην παράσταση Τρισεύγενης Box,σε σκηνοθεσία Ελένης Δάγκα, που ανεβαίνει στο The Garage Theatre κάθε Παρασκευή – Σάββατο στις 21.00 και Κυριακή στις 19.00 (απογευματινή), έως τις 13 Απριλίου 2025.

Ευχαριστήριο στην εταιρεία «Ελληνικές Φάρμες» για την προσφορά προϊόντων της σε δομές του Δήμου Αγίου Βασιλείου

Ευχαριστήρια δήλωση Δημάρχου Γιάννη Ταταράκη για την προσφορά προϊόντων  της εταιρείας «Ελληνικές Φάρμες» σε δομές του Δήμου Αγίου Βασιλείου.

«Εκφράζω τις θερμές ευχαριστίες μας προς την εταιρεία Ελληνικές Φάρμες (HELLENIC FARMS), τον ιδιοκτήτη της κ. Εμμανουήλ Λαζανάκη και τον διευθυντή κ. Άριστείδη Φραγκάκη για την προσφορά  προς τον Δήμο μας μεγάλης ποσότητας έτοιμου ροφήματος (γάλα υψηλής παστερίωσης με κακάο) το οποίο διαθέσαμε σε  παιδιά των σχολικών μονάδων και των παιδικών σταθμών καθώς και στο προσωπικό μας.

Πρόκειται για μια συμβολική κίνηση που αποδεικνύει την υψηλή αίσθηση κοινωνικής και εταιρικής ευθύνη της Ρεθεμνιώτικης εταιρείας.

Η προσφορά της εταιρείας αναδεικνύει και υπογραμμίζει την σημασία της ευαισθητοποίησης της επιχειρηματικής κοινότητας, η οποία μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση του κοινωνικού έργου της πολιτείας».

Συνάντηση Εργασίας του ΤΕΕ Ρεθύμνου με τον Δήμο Μυλοποτάμου

Με επίκεντρο τον τεκμηριωμένο σχεδιασμό και την ανάγκη σύγχρονων λύσεων για τις τοπικές υποδομές, πραγματοποιήθηκε συνάντηση εργασίας στο Δημαρχείο Μυλοποτάμου μεταξύ του Δημάρχου κ. Γεωργίου Κλάδου και αντιπροσωπείας του ΤΕΕ Ρεθύμνου, αποτελούμενης από την Πρόεδρο κα Γεωργία Μανωλίτση, τον Αντιπρόεδρο κ. Ιωάννη Καρκαλέτση και το μέλος κ. Ευάγγελο Δρανδρακάκη.

Παρών στη συνάντηση ήταν και ο Αντιδήμαρχος Ποιότητας Ζωής και Πολιτικής Προστασίας κ. Ιωσήφ Βουκάλης.

Η συνάντηση, παρότι είχε εθιμοτυπικό χαρακτήρα, εξελίχθηκε σε μια ουσιαστική ευκαιρία διαλόγου και συνεργασίας, κατά την οποία ανταλλάχθηκαν απόψεις και προτάσεις για κρίσιμα ζητήματα που απασχολούν τον Δήμο. Συγκεκριμένα, συζητήθηκαν οι ανάγκες βελτίωσης των τεχνικών και κοινωνικών υποδομών, η επιτάχυνση του πολεοδομικού σχεδιασμού, η αναβάθμιση σχολικών μονάδων, καθώς και η παρακολούθηση και ολοκλήρωση των έργων που βρίσκονται σε εξέλιξη.

Επιπλέον, έγινε αναφορά στις δυνατότητες αξιοποίησης εθνικών και ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων, με στόχο την υλοποίηση νέων αναπτυξιακών παρεμβάσεων που θα ενισχύσουν την ποιότητα ζωής των δημοτών και την ανθεκτικότητα του τόπου.

Ο Δήμαρχος Μυλοποτάμου, κ. Γεώργιος Κλάδος, εξέφρασε θερμές ευχαριστίες προς την αντιπροσωπεία του ΤΕΕ Ρεθύμνου και συνεχάρη τη νέα πρόεδρο, κα. Μανωλίτση, υπογραμμίζοντας το σπουδαίο έργο και την καθοριστική συμβολή του Επιμελητηρίου στην τεχνική ανάπτυξη και τον πολεοδομικό σχεδιασμό της περιοχής. Τόνισε ιδιαίτερα ότι η υψηλού επιπέδου τεχνογνωσία και ο επιστημονικός ρόλος του ΤΕΕ αποτελούν βασικό πυλώνα για τη δημιουργία ενός σύγχρονου, λειτουργικού και ανθεκτικού Δήμου, ευχόμενος η ήδη παραγωγική συνεργασία να συνεχιστεί και να ενισχυθεί περαιτέρω προς όφελος της περιοχής και των πολιτών.

Υπεγράφη η σύμβαση του έργου βελτίωσης βατότητας της δημοτικής οδού Αγ. Ιωάννου – Μεγάλο Μετόχι – Μικρό Μετόχι

Στο στάδιο της υλοποίησης περνάει το σημαντικό έργο “Βελτίωση βατότητας δημοτικής οδού Αγ. Ιωάννου – Μεγάλο Μετόχι –  Μικρό Μετόχι”  με το οποίο θα γίνει μια σημαντική παρέμβαση αναβάθμισης της οδικής πρόσβασης στην περιοχή αναφοράς.

   Η σχετική σύμβαση υπογράφηκε το πρωί στο Δημαρχείο, μεταξύ του Δημάρχου Ρεθύμνης κ. Γιώργη Χ. Μαρινάκη και του εκπροσώπου της αναδόχου εταιρείας, που αναδείχθηκε κατόπιν μειοδοτικού διαγωνισμού, κ. Μανώλη Αντωνακάκη.

 Το έργο είναι προϋπολογισμού 408.000 ευρώ και χρηματοδοτείται από το Περιφερειακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Περιφέρειας Κρήτης.

  Παρευρέθηκαν ο Αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων Δήμου Ρεθύμνης κ. Άγγελος Μαλάς, ο Πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας Ρεθύμνου κ. Ιάκωβος Διακουμάκης και η Αναπληρώτρια Διευθύντρια των Τεχνικών Υπηρεσιών Δήμου Ρεθύμνης κ. Μαριάννα Μαρκουλάκη.

   Αντικείμενο της μελέτης είναι η βελτίωση κα αναβάθμιση βατότητας της δημοτικής οδού μήκους περίπου τριών χιλιομέτρων, η οποία εξυπηρετεί κατοικημένες περιοχές, τουριστικές εκμεταλλεύσεις αλλά και γεωργικές εκτάσεις.

  Μέσα από τις εργασίες που θα γίνουν ο δρόμος θα αποκατασταθεί πλήρως ενώ θα πρέπει να επισημανθεί πως δίδεται ιδιαίτερη προσοχή στην κατά το δυνατόν μικρότερη περιβαλλοντική και αισθητική όχληση, έτσι ώστε το έργο να εντάσσεται στο περιβάλλον με παράλληλη διατήρηση του κόστους στα εγκεκριμένα επίπεδα του έργου.

  Με την ευκαιρία της υπογραφής της σύμβασης ο Δήμαρχος ευχαριστεί θερμά τον Περιφερειάρχη Κρήτης κ. Σταύρο Αρναουτάκη και την Αντιπεριφερειάρχη Ρεθύμνου κ. Μαρία Λιονή για την ένταξη και την χρηματοδότηση του έργου στο Π.Π.Α. Κρήτης, τους ιδιοκτήτες γης που συνεργάστηκαν εξαιρετικά προσφέροντας από τις ιδιοκτησίες τους καθώς επίσης τον αρμόδιο Αντιδήμαρχο κ. Μαλά και τα στελέχη των Τεχνικών Υπηρεσιών που συνεργάστηκαν για την διεκπεραίωση των γραφειοκρατικών διαδικασιών 

  Από την πλευρά του ο Πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας Ρεθύμνου και Πρόεδρος του Συλλόγου Ιδιοκτητών Μικρού και Μεγάλου Μετοχίου κ. Ιάκωβος Διακουμάκης, εξέφρασε την ικανοποίηση του για την ολοκλήρωση των γραφειοκρατικών διαδικασιών που οδηγούν στην υλοποίηση του έργου.

 Μεταξύ άλλων δήλωσε: «Είμαστε ιδιαιτέρως ευχαριστημένοι για την ικανοποίηση του χρόνιου αιτήματος μας που αφορούσε στην βελτίωση της κεντρικής οδού της περιοχής μας. Κυρίως γιατί στον δρόμο αυτό είχαν να γίνουν βελτιωτικές παρεμβάσεις, τουλάχιστον 30 χρόνια και ήταν απολύτως αναγκαίο να αποκατασταθούν οι φθορές που είχαν προκληθεί από την πάροδο του χρόνου και την συνεχώς αυξανόμενη χρήση του.

   Αισθανόμαστε την ανάγκη να ευχαριστήσουμε θερμά όλους τους ιδιοκτήτες γης που προσέφεραν αφιλοκερδώς τμήμα της περιουσίας τους για την σωστή διαμόρφωση της οδού, τις υπηρεσίες του δήμου για τις ενέργειες τους, την Δημοτική Αρχή του Ρεθύμνου για την ανταπόκριση της και την Περιφέρεια Κρήτης για την χρηματοδότηση του έργου αυτού που αναβαθμίζει τις υποδομές στο Μικρό και Μεγάλο Μετόχι».

Συνάντηση Αντιπεριφερειάρχη Διασύνδεσης με Ερευνητικά και Ακαδημαϊκά Ιδρύματα με το νέο πρόεδρο του ΙΤΕ

Η πολύπλευρη συνεργασία που έχει αναπτυχθεί μεταξύ του Ιδρύματος Τεχνολογίας Έρευνας και της Περιφέρειας Κρήτης, η ενίσχυσή της σε επιπλέον πεδία και η περαιτέρω ανάπτυξη της έρευνας και καινοτομίας που παράγεται στην Κρήτη, βρέθηκαν στο επίκεντρο συνάντησης που είχε ο Αντιπεριφερειάρχης Διασύνδεσης με τα Ερευνητικά και Ακαδημαϊκά Ιδρύματα Γιώργος Ματαλλιωτάκης με το νέο πρόεδρο του Ιδρύματος Βασίλη Χαρμανδάρη.

Ο Πρόεδρος του ΙΤΕ εξέφρασε τις ευχαριστίες του για την προσήλωση που επιδεικνύει η Περιφέρεια Κρήτης στην υποστήριξη της ερευνητικής δραστηριότητας και έκανε ειδική αναφορά στην πρόσφατη, γενναία χρηματοδότηση με 12,2 εκ. ευρώ, έξι έργων που αφορούν υποδομές υψηλής τεχνολογίας για τα ιδρύματα της Κρήτης. Το ΙΤΕ συμμετέχει με συμπράξεις σε τέσσερα από τα έξι έργα, τα οποία όχι μόνο θα αναβαθμίσουν τις ερευνητικές υποδομές, αλλά παράλληλα θα αποφέρουν άμεσα οφέλη για πολλές επιχειρήσεις της Κρήτης. Ο πρόεδρος του ΙΤΕ αναφέρθηκε επίσης στον αναπτυξιακό σχεδιασμό του Ιδρύματος για την προσεχή περίοδο και συζήτησε με τον Αντιπεριφερειάρχη για τις δυνατότητες αξιοποίησης ευρωπαϊκών προγραμμάτων, με την συνδρομή ή και την συμμετοχή της Περιφέρειας Κρήτης, ως εταίρου.

Από την πλευρά του ο Αντιπεριφερειάρχης συνεχάρη το νέο Πρόεδρο για την ανάληψη των καθηκόντων του και διαβεβαίωσε ότι η Περιφέρεια Κρήτης θα παραμείνει αρωγός στο έργο του ΙΤΕ. «Για τον Περιφερειάρχη Σταύρο Αρναουτάκη η ενίσχυση της έρευνας και καινοτομίας συνιστά την πιο αποδοτική επένδυση για την ανάπτυξη του νησιού μας. Το ΙΤΕ αποτελεί τρανταχτή απόδειξη της υψηλής προστιθέμενης αξίας των ερευνητικών δραστηριοτήτων. Η Περιφέρεια Κρήτης θα συνεχίσει ακούραστα να στηρίζει, αλλά και να διεκδικεί πόρους, για την παραγωγή επιστημονικού έργου στον τόπο μας», δήλωσε ο Γιώργος Ματαλλιωτάκης.

Στην συνάντηση συμμετείχαν ο Διευθυντής του Ινστιτούτου Πληροφορικής του ΙΤΕ, καθηγητής Δημήτρης Πλεξουσάκης, και ο επικεφαλής του Εργαστηρίου Επεξεργασίας Συστημάτων, καθηγητής Παναγιώτης Τσακαλίδης.

Σύσκεψη στο Ρέθυμνο με θέμα «Διαχειριστικά μέτρα για την προστασία της θαλάσσιας χελώνας Caretta Caretta και την τήρηση τους»

Σύσκεψη θα πραγματοποιηθεί στο Ρέθυμνο την Δευτέρα 7 Απριλίου, στις 10 π.μ. στο κτίριο της Αντιπεριφέρειας στο Ρέθυμνο με θέμα «Διαχειριστικά μέτρα για την προστασία της θαλάσσιας χελώνας Caretta Caretta και την τήρησή τους», υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Κρήτης και του τμήματος Περιβάλλοντος και Υδροοικονομίας.

Στη σύσκεψη θα παρευρεθούν και εκπρόσωποι από το Σύλλογο Αρχέλων.

Συνάντηση των εκπροσώπων του Κέντρου Πρόληψης Π.Ε Ρεθύμνου και των εκπροσώπων της Αλβανικής Κοινότητας και του Συνδέσμου Αλβανίδων Γυναικών Ρεθύμνης

Την  Πέμπτη 20/03/2025, πραγματοποιήθηκε συνάντηση στο χώρο του Κέντρου Πρόληψης μεταξύ των εκπροσώπων του Κέντρου Πρόληψης Π.Ε Ρεθύμνου και των εκπροσώπων της Αλβανικής Κοινότητας Ρεθύμνης και του Συνδέσμου Αλβανίδων Γυναικών Ρεθύμνης.

Στην συνάντηση παρευρέθηκαν ο κ. Σαρρής Μιχάλης, Περιφερειακός Σύμβουλος – Εντεταλμένος Πολιτικής Προστασίας και Πρόεδρος του Κέντρου Πρόληψης Π.Ε Ρεθύμνου, η κα Μπογά Νίκη, Ψυχολόγος και Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κέντρου Πρόληψης, ο κ. Αλεξάντερ Γκιόκα, Πρόεδρος της Αλβανικής Κοινότητας Ρεθύμνης, η κα Ελντίρα Βελαι, μέλος της Αλβανικής Κοινότητας Ρεθύμνης, η κα Ομέλα Μουκε, μέλος της Αλβανικής Κοινότητας Ρεθύμνης, η κα Αλεξάνδρα Μπρισίλντα Στρύρα, μέλος του Συνδέσμου Αλβανίδων Γυναικών Ρεθύμνης, η κα Μαρίλα Τοσκέσι, μέλος του Συνδέσμου Αλβανίδων Γυναικών Ρεθύμνης και η κα Χερολίντα Αναστάσι, μέλος του Συνδέσμου Αλβανίδων Γυναικών Ρεθύμνης.

Η συνάντηση περιείχε θέματα που αφορούσαν την ενημέρωση τους για τις λειτουργίες του κέντρου καθώς και το αίτημα συνεργασίας του Συλλόγου και του Συνδέσμου με το Κέντρο Πρόληψης Π.Ε Ρεθύμνης σε επίπεδο δράσεων και εκδηλώσεων με στόχο την στήριξη του έργου των δύο φορέων.

Ο Αριστοτέλης και η τραγωδία των Τεμπών

του Γιάννη Παπαδάτου

«Ο κ. Cogito δεν εμπιστεύθηκε ποτέ τεχνάσματα της φαντασίας»
Zβigniew Herβert

του Γιάννη Παπαδάτου *

Οι μεγάλες συγκεντρώσεις της επετείου της τραγωδίας των Τεμπών ξεπέρασαν και τις πιο αισιόδοξες προβλέψεις. Ενώ, όμως, οι λόγοι της πάνδημης συμμετοχής μπορούν να αποκρυπτογραφηθούν ικανοποιητικά, το μεγάλο μέγεθος δεν προσφέρει τον μίτο της Αριάδνης στην αναζήτηση των συγκεκριμένων αιτίων πρόκλησης του δυστυχήματος.

  Η αναζήτηση της αλήθειας, δεν διαθέτει εύκολη «βασιλική οδό», και ποτέ δεν ήταν αποτέλεσμα μαζικής ταύτισης με ένα γεγονός, αλλά απαιτεί την ατομική αξιολόγηση, των πραγματικών δεδομένων με έλλογο τρόπο. Η τραγωδία των Τεμπών και ο θάνατος 57 ατόμων, είναι ένα ατομικό και κοινωνικό ψυχοτραυματικό γεγονός που διέτρησε την ψυχολογική πανοπλία προστασίας του ατόμου, και πυροδότησε συναισθηματικές διεργασίες που χρειάζονται πολύ χρόνο για να επουλωθούν. Το αναπάντεχο και θανατηφόρο γεγονός της σύγκρουσης δύο τραίνων με μεγάλη ταχύτητα, κλόνισε τις υπάρχουσες καθημερινές βεβαιότητες και προκάλεσε ανορθολογικές ερμηνείες συνωμοσιολογικού χαρακτήρα. Τα κύρια αιτήματα των διαδηλωτών ήταν η προσδοκία της «Αλήθειας» και η απόδοση «Δικαιοσύνης».

Όμως, η επίκληση αφηρημένων εννοιών (Ελευθερία, Ισότητα, Δικαιοσύνη), ενώ αποτελούν συστατικό στοιχείο των κοινωνικών του Δυτικού πολιτισμού, η συγκεκριμενοποίηση αυτών στον παρόντα χρόνο είναι διαφορετική σε κάθε άτομο. Κάθε ευρύτερο γεγονός ερμηνεύεται με βάση το υπάρχον κοινωνικό πλαίσιο αναφοράς και τους ατομικούς κανόνες ιδεολογικών και πολιτικών αξιών. Όπως γράφει ο Αριστοτέλης «Οι γνώσεις οι πιο καθολικές είναι συνολικά, δυσκολότερο να κατακτηθούν απ’ τους ανθρώπους, διότι είναι πιο απομακρυσμένες από τις αντιλήψεις των αισθητών πραγμάτων» (Μεταφυσικά ‘Α)

  Στο δυστύχημα των Τεμπών η ατομική ευθύνη και η χρονική αλληλουχία των γεγονότων στον δημόσιο λόγο, συχνά αλλοιώνονται, ετεροκαθορίζονται και ανατρέπονται , πχ η πρόκληση φωτιάς, ενώ είναι ένα μεταγενέστερο γεγονός της σύγκρουσης, θεωρείται ως κύριο αντικείμενο της απόδοσης πολιτικών, αστικών και ποινικών ευθυνών. Αξίζει, όμως,  να αναφέρουμε πώς περιγράφει πριν από 2.500 χρόνια ο Αριστοτέλης την δημιουργία φωτιάς από την κίνηση και τριβή υλικών αντικειμένων: « Η κίνηση από τη φύση της πυρακτώνει ξύλα, πέτρες και σίδερο. Λογικότερο, λοιπόν, είναι (να πυρακτώνει) το πλησιέστερο στην φωτιά και πλησιέστερο είναι ο αέρας. Το ίδιο, για παράδειγμα, συμβαίνει και με τα κινούμενα βέλη, πυρακτώνονται σε τέτοιο βαθμό ώστε τα μολύβδινα μέρη τους λιώνουν. Εφόσον πυρακτώνονται τούτα, το ίδιο αναγκαστικά παθαίνει και ο αέρας γύρω τους. Τα ίδια, λοιπόν, θερμαίνονται, επειδή κινούνται μέσα στον αέρα, ο οποίος, λόγω της κρούσης από την κίνηση, γίνεται φωτιά.» (Περί Ουρανού Β’)

  Η τραγωδία των Τεμπών, δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με επικοινωνιακούς όρους από την Κυβέρνηση, ούτε ως πολιτικός πολιορκητικός κριός από τα κόμματα της αντιπολίτευσης και ιδιαίτερα από την αξιωματική αντιπολίτευση. Μια κοινωνία ωριμάζει και μια χώρα προοδεύει όταν οι πολιτικές αντιπαραθέσεις χρησιμοποιούν ως εργαλείο ανεύρεσης της Αλήθειας, τον ορθολογισμό και όχι τις βολικές κομματικές ερμηνείες των γεγονότων.  Η συνειδητή παρερμηνεία γεγονότων, συχνά επιστρέφει ως μπούμερανγκ συνωμοσιολογίας και δαιμονοποίησης της πολιτικής ζωής με θύμα την ποιότητα της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας.

 Η θυσία 57 ατόμων είναι αποτέλεσμα ατομικών λαθών και διαχρονικών δυσλειτουργιών των δημόσιων επιχειρήσεων στην χώρα μας. Είναι για αυτό ελάχιστος φόρος τιμής και σεβασμού στην μνήμη τους, να αναληφθούν διακομματικές πρωτοβουλίες για την ασφάλεια και την  εύρυθμη λειτουργία των δημόσιων οργανισμών. Οι νέοι που χάθηκαν άδικα στα Τέμπη, ας γίνουν οι σύγχρονες Ιφιγένειες που με την θυσία τους, θα επιφέρουν ούριο άνεμο για άμεση εκκίνηση αλλαγών στην Δημόσια Διοίκηση. Ώστε, ο μυθικός Οδυσσέας να επιστρέψει στην πατρίδα του, όχι μόνος, αλλά μαζί με όλους τους συντρόφους του. Η Κυβέρνηση και ο Πρωθυπουργός ας αρνηθεί την επικοινωνιακή αντιμετώπιση της τραγωδίας και ας τολμήσει τις αναγκαίες συγκρούσεις με κατεστημένες αντιλήψεις του παρελθόντος και με τα συμφέροντα του παρόντος, δημιουργώντας το πιο ασφαλές και σύγχρονο σύστημα σιδηροδρόμων της Ευρώπης.

*Ψυχίατρος, ομότιμος Καθηγητής ΕΚΠΑ
Ακαδημαϊκός Υπεύθυνος προγράμματος Ψυχοθεραπείας ΕΚΠΑ

1ο Παγκρήτιο Συνέδριο Γυναικείας Επιχειρηματικότητας στο Ρέθυμνο

Το Women Do Business, σε συνεργασία με τη ZITA Group, διοργανώνει το 1ο Παγκρήτιο Συνέδριο Γυναικείας Επιχειρηματικότητας με Διεθνή Συμμετοχή. Το συνέδριο θα πραγματοποιηθεί στις 12 & 13 Απριλίου, στο Theartemis Palace στο Ρέθυμνο.

Ένα Διήμερο Συνέδριο γεμάτο έμπνευση, γνώση και δικτύωση, αφιερωμένο στη γυναικεία επιχειρηματικότητα. Συμμετέχουν 36 ομιλητές/τριες σε 11 θεματικές ενότητες, καλύπτοντας κρίσιμα ζητήματα για τη θέση της γυναίκας στον επιχειρηματικό, πολιτικό και επιστημονικό τομέα.

Το Συνέδριο θα φέρει κοντά καταξιωμένους Έλληνες και διεθνείς ομιλητές και ειδικούς, προσφέροντας ένα δυναμικό περιβάλλον ανταλλαγής ιδεών, ανάπτυξης συνεργασιών και ενίσχυσης της γυναικείας παρουσίας στον επιχειρηματικό κόσμο.

Η πρόσκληση είναι ανοιχτή σε κάθε γυναίκα, επαγγελματία, επιχείρηση, φορέα ή οργανισμό που υποστηρίζει τη γυναικεία επιχειρηματικότητα. Οι συμμετέχοντες θα έχουν τη δυνατότητα να μοιραστούν εμπειρίες, να ανταλλάξουν απόψεις και να γίνουν μέρος μιας δυναμικής πρωτοβουλίας. Στόχος είναι η ανάδειξη της γυναικείας παρουσίας σε ηγετικές θέσεις και η δημιουργία νέων προοπτικών για το μέλλον.

Το 1ο Παγκρήτιο Συνέδριο Γυναικείας Επιχειρηματικότητας αποτελεί μοναδική ευκαιρία και για εμπορικές εταιρείες, χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, εταιρείες παροχής υπηρεσιών, συμβουλευτικής υποστήριξης και υποστήριξης λογισμικού. Οι συμμετέχοντες θα έχουν τη δυνατότητα να επικοινωνήσουν τα προϊόντα και τις υπηρεσίες τους σε ένα στοχευμένο επιχειρηματικό κοινό, καθώς και να ανταλλάξουν ιδέες και απόψεις με φορείς λήψης αποφάσεων, στελέχη και επαγγελματίες.

Παράλληλα, θα ενημερωθούν για τις νέες προκλήσεις, θα δημιουργήσουν στρατηγικές συνεργασίες, θα ενισχύσουν την εξωστρέφεια των επιχειρήσεών τους και θα ισχυροποιήσουν το αποτύπωμά τους στην προώθηση της γυναικείας επιχειρηματικότητας.

Αυτό το σημαντικό συνέδριο αντικατοπτρίζει τη δέσμευσή του Women Do Business για την ενίσχυση της γυναικείας επιχειρηματικότητας, τη δημιουργία νέων ευκαιριών και τη στήριξη των γυναικών που διεκδικούν ηγετικούς ρόλους στον επιχειρηματικό κόσμο.

Η συνεργασία μας με τη ZITA Group ενδυναμώνει ακόμα περισσότερο αυτό το όραμα, δημιουργώντας ένα συνέδριο-ορόσημο που θα προσφέρει γνώση, έμπνευση και ουσιαστική δικτύωση σε κάθε συμμετέχοντα. Ανυπομονούμε να καλωσορίσουμε επαγγελματίες, επιχειρήσεις και οργανισμούς που μοιράζονται το ίδιο πάθος για την ενδυνάμωση και προώθηση των γυναικών στο επιχειρείν!

Μάθετε Περισσότερα, δείτε το Πρόγραμμα και κάντε Εγγραφή στο wdbconference.gr

Rethymno
clear sky
14.6 ° C
14.6 °
14.6 °
67 %
1.1kmh
0 %
Τε
22 °
Πε
18 °
Πα
17 °
Σα
14 °
Κυ
12 °

Επερχόμενες Εκδηλώσεις