Πρόκειται για την 3η από τις  4 αναρτήσεις για το Δημογραφικό του Δημήτρη Καμπισιούλη, μέλους της Θεματικής Ομάδας της ΝΙΚΗΣ για την Οικογένεια & το Δημογραφικό, πολύτεκνου, ερευνητή & συγγραφέα για το επείγον αυτό ζήτημα.

***

Χρόνια Πολλά και ευλογημένο το 2026.

Αντί άλλων ευχών για το 2026 θα περιγράψω τι μπορούμε φέτος εμείς να κάνουμε για την πατρίδα σε ό,τι αφορά στο δημογραφικό ζήτημα.

Το κείμενο είναι αυτούσιο από το βιβλίο μου και το εν λόγω κεφάλαιο είναι ιδιαίτερα σημαντικό, διότι αφορά αποκλειστικά τους πολίτες.

Υπάρχουν 20 τρόποι για να συνεισφέρει κάποιος – το να κάνουμε παιδιά είναι ο πιο σημαντικός, αλλά ισχύει για μικρό μέρος του πληθυσμού.

1. Ενημερωνόμαστε με λεπτομέρεια για τις διαστάσεις, τις πτυχές και τις επιπτώσεις του προβλήματος. Όταν κατανοήσουμε καλά την κατάσταση, σίγουρα το ζήτημα θα μας κεντρίσει το ενδιαφέρον, και θα αλλάξουμε απόψεις. Κατόπιν γινόμαστε ενεργοί πολίτες γύρω από το δημογραφικό πρόβλημα και υποβάλλουμε προτάσεις – απόψεις για την αντιμετώπισή του.

2. Συλλογιζόμαστε το χρέος μας προς την πατρίδα και αναλογιζόμαστε πως έχουμε μεγάλη ευθύνη απέναντι σε αυτούς που έδωσαν τη ζωή τους για να είμαστε εμείς τώρα ελεύθεροι. Οι ήρωες, οι μάρτυρες, οι άγιοι και οι πολεμιστές δεν μας εξουσιοδότησαν να αφήσουμε το έθνος να μαραζώσει και να σβήσει.

3. Ταπεινώνουμε τον εαυτό μας και τον λογισμό μας και σκεφτόμαστε ότι, αν οι παππούδες μας και οι γονείς μας είχαν τις ίδιες απόψεις με εμάς σε ό,τι αφορά την τεκνογονία, εμείς προφανώς σήμερα δεν θα υπήρχαμε.

4. Σκεφτόμαστε σε τι κόσμο θα ζουν τα παιδιά μας αλλά με την αντίστροφη λογική από τη σημερινή. Η σκέψη αυτή περνάει σίγουρα από το μυαλό των γονιών, αλλά με ανάποδη και αντεθνική λογική. Επειδή βλέπουν τις δυσχέρειες, δεν κάνουν παιδιά ή κάνουν μόνο ένα ή δύο θέτοντας στον εαυτό τους το ερώτημα «σε τι κόσμο θα ζήσουν».

Όμως έτσι δυσχεραίνουν ακόμα περισσότερο τη θέση του παιδιού ή των παιδιών τους, διότι αυτά θα ζουν σε μία χώρα γεμάτη ανασφάλεια και κινδύνους και με τους γερασμένους Έλληνες να μην είναι αυτοί που διαφεντεύουν την τύχη της.

5. Κάνουμε τουλάχιστον ένα ακόμα παιδί ή και δύο εφόσον είμαστε σε παραγωγική ηλικία, από ό,τι μέχρι τώρα έχουμε ή σχεδιάζουμε να κάνουμε. Η αντιμετώπιση του δημογραφικού και η άμεση άνοδος του δείκτη γονιμότητας δεν απαιτεί κάθε οικογένεια να κάνει έξι και οχτώ και δέκα παιδιά, αλλά τουλάχιστον ένα έως δύο παραπάνω από αυτό ή από αυτά που έχει σήμερα. Οι οικογένειες που έχουν τη σχετική οικονομική άνεση και αγαπάνε την πολυτεκνία να μην διστάζουν να γίνουν πολύτεκνες και υπερπολύτεκνες.

6. Προτρέπουμε τους δικούς μας ανθρώπους, παιδιά, εγγόνια και γνωστούς να κάνουν παιδιά και τους βοηθάμε οικονομικά και με όποιον άλλο τρόπο μπορούμε (π.χ. με φύλαξη παιδιών), εφόσον έχουμε τη δυνατότητα.

7. Ενημερώνουμε τους φίλους και γνωστούς μας για το δημογραφικό, ώστε και αυτοί να το θέτουν δημόσια ως το σημαντικότερο πρόβλημα του έθνους που πρέπει να αντιμετωπιστεί. Για τον σκοπό αυτό ανεβάζουμε σχετικά άρθρα και γνώμες στο διαδίκτυο και δεν διστάζουμε να πούμε την άποψή μας. Η μαχητικότητα του καθενός από εμάς για την επίλυση του δημογραφικού είναι ένας σημαντικός παράγοντας για τη γνωστοποίηση του ζητήματος, την πίεση προς το κράτος και την πορεία προς τη δημογραφική ανάκαμψη. 

8. Οι νέοι άνθρωποι βάζουμε την πατρίδα πάνω από το «εγώ» μας και τις προσωπικές μας φιλοδοξίες και, εφόσον υπάρχουν αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης, προχωράμε στη δημιουργία οικογένειας όσο είμαστε ακόμα νέοι, υγιείς και ακμαίοι. Μέσα στην οικογένεια, σε ένα περιβάλλον αγάπης, θυσίας, αλληλοσεβασμού και αλληλοϋποστήριξης, μπορούν τα νέα ζευγάρια να εκπληρώσουν τους επαγγελματικούς τους στόχους, ενώ έχουν τη φυσική και ψυχική δύναμη να το πράξουν, παράλληλα με τη γέννηση και την ανατροφή των παιδιών. 

9. Εφόσον έχουμε λάβει την απόφαση, δεν καθυστερούμε τη σύναψη γάμου με συνηθισμένες δικαιολογίες, όπως η εύρεση κατάλληλης εκκλησίας, κέντρου διασκέδασης και νυφικού, η κατάρτιση λίστας δώρων και καλεσμένων (προετοιμασία του γάμου γενικότερα), η ανακαίνιση της κατοικίας, η εύρεση μόνιμης και καλά αμειβόμενης εργασίας, η αναμονή απόσπασης ή λήξης της απόσπασης από την εργασία μας κ.λπ. 

Με όλα τα παραπάνω, που αποτελούν φυσιολογικά στάδια, διαδικασίες και δυσκολίες της ζωής, τα χρόνια περνάνε, η νιότη φεύγει, η ηλικία που είμαστε παραγωγικοί και δυνατοί μας αφήνει για πάντα, με όλα τα επακόλουθα για τη δυνατότητα και την ικανότητα γέννησης και ανατροφής των παιδιών.

10. Παντρευόμαστε αποκλειστικά με τον ευλογημένο ορθόδοξο γάμο, ο οποίος είναι ένα από τα μυστήρια της Εκκλησίας και προσφέρει τις ευλογίες του Θεού στο ζευγάρι.

Δεν τελούμε από πριν τους άλλους γάμους και σύμφωνα συμβίωσης για απολαβή των πλεονεκτημάτων της συζυγίας στην εργασία, στις μεταθέσεις κ.λπ.

Ειδικά για τις γυναίκες, η παραπάνω προσπάθεια και αλλαγή νοοτροπίας είναι κεφαλαιώδους σημασίας για την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος. Μία σοβαρή αιτία μείωσης του δείκτη γονιμότητας είναι η αύξηση της μέσης ηλικίας σύναψης γάμου των γυναικών και συνακόλουθης τεκνογονίας, εξαιτίας της ανάγκης αλλά και των φιλοδοξιών για προχωρημένες σπουδές, απόκτηση επιπλέον τίτλων και εύρεση εργασίας.

Όταν όμως οι γυναίκες επιδιώκουν να κάνουν το πρώτο παιδί μετά τα τριάντα τους χρόνια και σε πολλές περιπτώσεις μετά τα τριανταπέντε, είναι φυσικό επακόλουθο να μην τα καταφέρνουν και να καταφεύγουν στην ψυχοφθόρα και δαπανηρή διαδικασία των εξωσωματικών, ενώ όσες τα καταφέρνουν δεν έχουν τη βιολογική δυνατότητα, αλλά και τη σωματική και ψυχική δύναμη να γίνουν τρίτεκνες, πολύτεκνες ή και υπερπολύτεκνες μητέρες.

11. Έχουμε ως πρότυπο πολυμελείς οικογένειες, πολλές από τις οποίες είναι σε χειρότερη οικονομική κατάσταση από τη δική μας, ωστόσο με τον αγώνα τους, τις ευλογίες και τη βοήθεια του Θεού καταφέρνουν να αναθρέφουν με χαρά, ευκολία και αξιοπρέπεια τα παιδιά τους. Αυτές οι οικογένειες που στηρίζουν δημογραφικά την Ελλάδα είναι απαραίτητο να αποτελούν παράδειγμα προς μίμηση για όλους μας. 

12. Εφόσον έχουμε τη δυνατότητα δεν διστάζουμε να μετακομίσουμε σε μικρές πόλεις, χωριά και γενικότερα σε αγροτικές περιοχές για να ενδυναμώσουμε και να υποστηρίξουμε την ανάπτυξη της υπαίθρου. Με το υδροκεφαλικό κράτος της Αθήνας (και της Θεσσαλονίκης δευτερευόντως) δεν γίνεται να υπάρξει οικονομική ανάπτυξη της χώρας, ενώ μέσα στα διαμερίσματα των πόλεων δεν υπάρχουν οι κατάλληλες συνθήκες για τη δημιουργία πολυμελών οικογενειών και ισορροπημένης ανάπτυξης των παιδιών. 

13. Βοηθάμε τις πολυμελείς οικογένειες με όποιον τρόπο μπορούμε. Ιδίως αν είμαστε εργοδότες, δίνουμε περαιτέρω κίνητρα για γέννηση παιδιών και παρέχουμε προνόμια σε αυτές. Αν είμαστε επιχειρηματίες και διατηρούμε εμπορικές επιχειρήσεις, βοηθάμε τις οικογένειες με προσφορές και δώρα. 

14. Στηρίζουμε οικονομικά και με εθελοντικές προσφορές και εργασία, συλλόγους τριτέκνων και πολυτέκνων, συλλόγους προστασίας αγέννητων παιδιών, ορφανοτροφεία, συλλόγους προστασίας μονογονεϊκών οικογενειών και γυναικών κ.λπ. 

15. Δεν προχωράμε σε αμβλώσεις, έστω και αν υπάρχουν «ανεπιθύμητες» εγκυμοσύνες.

16. Καταπολεμούμε τη φυγή στο εξωτερικό και προτρέπουμε τα παιδιά μας, συγγενείς και φίλους μας να μείνουν στη χώρα και να δημιουργήσουν εδώ οικογένεια για το καλό της πατρίδας. Αν βρίσκονται ήδη στο εξωτερικό τους παροτρύνουμε να επιστρέψουν.

17. Δεν εναντιωνόμαστε (στις σπάνιες περιπτώσεις) όταν το κράτος λαμβάνει μέτρα υπέρ της γέννησης παιδιών (όπως οι αντιδράσεις που προκλήθηκαν όταν τα έτη 2004 έως 2009 οι πολύτεκνοι εκπαιδευτικοί διορίζονταν στον τόπο προτίμησής τους).

18. Πιέζουμε τους κοινοβουλευτικούς εκπροσώπους μας και τους τοπικούς άρχοντες με την αποστολή επιστολών και ηλεκτρονικών μηνυμάτων για τη λήψη δημογραφικών μέτρων.

19. Αξιοποιούμε την ψήφο μας, το πιο δυνατό όπλο των πολιτών στη δημοκρατία μας, για να συνεισφέρουμε στην αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος. Στις εκλογές ψηφίζουμε κόμμα όχι με γνώμονα τη δική μας βόλεψη και συμφέρον, ούτε με γνώμονα το οποιοδήποτε άλλο σημαντικό ζήτημα της χώρας (εξωτερική πολιτική, άμυνα, οικονομία), αλλά με πρωτεύον κριτήριο τις θέσεις και τις δεσμεύσεις του για την επίλυση του δημογραφικού. 

20. Το πιο σημαντικό από όλα τα παραπάνω είναι να επιστρέψουμε στις ελληνορθόδοξες ρίζες μας και στην ελληνική παράδοση, μέσα στην οποία η πολυμελής οικογένεια είχε πάντοτε έναν κεντρικό ρόλο. Ο Άγιος Παΐσιος είπε πως ο Θεός αγαπάει και φροντίζει ιδιαίτερα τους πολύτεκνους. Οι Έλληνες πρέπει να ακούμε αυτά τα λόγια και να υπακούμε στους Αγίους μας, όχι μόνο να τους βλέπουμε στο σήριαλ της τηλεόρασης και να νιώθουμε ρίγος και συγκίνηση και να κλαίμε υποκριτικά μπροστά στην οθόνη, αλλά να κάνουμε πράξη τα λόγια τους.

Δημήτρης Καμπισιούλης