Θανάσης Σκορδαλός: O Μεγάλος Δάσκαλος!

Για πολλούς Κρητικούς το όνομά του είναι το συνώνυμο της λύρας. Όχι άδικα, καθώς μαζί της αναδείχτηκε ως ένας απ’ τους σημαντικότερους συντελεστές της κρητικής μουσικής κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνα και αναδείχτηκε σε θρύλο στη διάρκεια της ζωής του.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Θανάσης Σκορδαλός: O Μεγάλος Δάσκαλος!»

Έφυγε από την ζωή ο Γιάννης Μαρκογιαννάκης (Μαρκογιάννης)

Γιάννης Μαρκογιαννάκης (Φώτο: Γιώργος Γαβαλάς)

Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 91 ετών, ο μεγάλος Κρητικός μουσικός (λαγουτιέρης) Γιάννης Μαρκογιαννάκης, γνωστός και ως Μαρκόγιαννης.

Η κηδεία του θα γίνει την Πέμπτη 30 Μαρτίου και ώρα 3 μ.μ. στο Ιερό Ναό Παναγίας Μασταμπά Ρεθύμνου.

Η σορός του θα μεταφερθεί στο ναό από την 1 μ.μ.

Ο ίδιος, σε αυτοβιογραφικό σημείωμα του (από το ένθετο του δίσκου «Εκεί Ψηλά», Σείστρον 2005) είχε αναφέρει για τη ζωή του:

«Γεννήθηκα στο Σπήλι Ρεθύμνης το 1926. Είμαστε μεγάλη οικογένεια. Οκτώ αδέλφια από τα οποία τα πέντε αγόρια είμαστε μουσικοί και τρία κορίτσια. Λαούτο πρωτόπιασα στα χέρια μου οκτώ χρονών. Ο πατέρας μου ήταν καλός λυράρης και στα γλέντια, τις παρέες και τις κοινωνικές συναντήσεις, του κρατούσαν πάσο άλλοι μουσικοί, κυρίως με μαντολίνο. Κάποτε, αγόρασε από την Αθήνα ένα λαούτο. Τότες εδώ, δεν υπήρχανε λαούτα. Ήτανε μόνο ο Μπαξεβάνης, ο Ψύλλος, ο Κουρκουλός και ένας δυο άλλοι στο Νομό Ρεθύμνου.

Εμείς είχαμε ένα μεγάλο καφενείο στο Σπήλι, εκεί γινότανε τα γλέντια Σαββατοκύριακα κι όλες τις γιορτές. Ο πατέρας μου μετά τη δουλειά άνοιγε το μαγαζί άναβε το λουξ, ετοίμαζε και περίμενε τους πελάτες του. Κάθε βράδυ έπαιζε λύρα μόνος του. Εμένα, σαν μικρό παιδί που ήμουν, μου άρεσε πάρα πολύ και καθόμουνα πάντα σε μια γωνιά και τον άκουγα. Μια βραδιά με φώναξε κοντά του, μ’ έβαλε σε μια καρέκλα, μου έφερε το λαούτο και μου είπε: «Εγώ θα παίζω τη λύρα κι εσύ θα βάζεις το χεράκι σου και θα κάνεις έτσι» (δείχνοντάς μου τις κινήσεις του χεριού).»Μα δε φτάνω καλά» του’ πα εγώ, αλλά από τα πρώτα κιόλας λεπτά καθώς το χέρι μου ακουμπούσε στις χορδές ήμουνα μέσα στο χρόνο.

Παίζαμε, σταματούσαμε, συνεχίζαμε, με ρώτησε αν κουραζόμουνα, πότε-πότε του’ λεγα ναι, και πήγαμε αργά για ύπνο. Την επόμενη πρωί-πρωί, με ξυπνά, μου βάζει πάλι δυο καρέκλες και αρχίσαμε να παίζουμε ώρα πολύ, για να βεβαιωθεί ότι μπορούσα να παίξω όπως και το προηγούμενο βράδυ. Η ευχαρίστησή του ήταν μεγάλη. Από τότε, στα γλέντια δεν ξαναπήρε άλλο πασαδόρο.

marko- (1)

Στο Σπήλι ερχόταν και ο Σκορδαλός στο καφενείο ο οποίος ήταν πρώτος ξάδελφος του πατέρα μου και δάσκαλός του στα πρώτα του βήματα. Έτσι λοιπόν αρχίσαμε τη συνεργασία μας από το 1936.Το 1946 γράψαμε τον πρώτο μας δίσκο «Μόνο εκείνος π’ αγαπά» και συνεχίσαμε την συνεργασία μας και τη δισκογραφία για 30 χρόνια, γνωρίζοντας μεγάλες επιτυχίες.

Το 1958 πήγαμε στην Αμερική καλεσμένοι της «Παγκρητικής» και μείναμε ένα χρόνο. Επιστρέφοντας και πάλι στη Κρήτη έκανα δισκογραφία και έπαιξα με μεγάλους λυράρηδες. Ποιους να πρωτοθυμηθώ; Τον Καρεκλά από το Ρέθυμνο, τον Κώστα Μουντάκη από την Αλφά με τον οποίο γράψαμε το δίσκο «Μάχη της Κρήτης». Με τον Λεωνίδα Κλάδο από τα Πλατάνια Αμαρίου που είχαμε χρόνια συνεργασίας γράψαμε το δίσκο «Όταν κοιμάται ο δυστυχής» με ερμηνευτή τον καθηγητή Γιάννη Χαχαριδάκη από τις Μέλαμπες, τον Αλέκο Καραβίτη από τα Ακτούντα, τον Γιώργο Μουζουράκη από τη Παντάνασσα, τον Γιώργο Καλογρίδη από το Σπήλι με τον οποίο γράψαμε και το Κεφαλοβρυσανό συρτό και άλλα, το Νίκο Παπαδογιάννη απ’ την Αγιά Μυλοποτάμου με τον οποίο κάναμε και δισκογραφία, τον Πλακιανό από τις Καλύβες Αποκορώνου, το Γεράσιμος-ΜαρκογιάννηςΓεράσιμο Σταματογιαννάκη από τα Ακούμια που γράψαμε το πρώτο μας δίσκο «Στο ψεύτη κόσμο οι ομορφιές» και εν συνεχεία γράψαμε κι’ άλλους, το Ροδάμανθο Ανδρουλάκη από το Αμάρι, το Λυρατζαντώνη από τις Μέλαμπες, τον Γιάννη Γιουλούντα από τις Πρασές, τον Φραγκή από το Τυμπάκι, το Γαβρίλη από τα Πιτσίδια, το Μανόλη Λουμπάκη από τον Κρουσσώνα, τον Κώστα Φωτάκη από το Αποδούλου Αμαρίου, το Νίκο Φακιδάρη από το Πέραμα, τον Ανδρέα Κορώνη από το Γεράνι Ρεθύμνου, τον Ηρακλή Σταυρουλάκη από την Επισκοπή Πεδιάδος, τον Παντελή Σταυρουλάκη από το Χάρακα με τον οποίο γράψαμε ένα δίσκο, το Νίκο Κολιακουδάκη από τον Αποκόρωνα με τον οποίο επίσης έγραψα ένα δίσκο, το Μιχάλη Βαβουράκη από την Κρύα Βρύση, το Νίκο Ντουρουντουδάκη από τα Μυριοκέφαλα, τον Αλέκο Πολυχρονάκη από τους Βόρους και το Γιώργο Αυγενάκη από το Σπήλι.

Γύρω στο 1960 ξεκίνησα τη συνεργασία μου με τον Σπύρο Σηφογιωργάκη η οποία και συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Ο πρώτος δίσκος που κάναμε μαζί ήταν «ο φάρος» και συνεχίσαμε μεγάλη δισκογραφία.

Κάναμε μεγάλες επιτυχίες και διασκεδάσαμε τους Κρήτες τις διασποράς σε όλο τον κόσμο (Αμερική, Καναδά, Αυστραλία Αφρική, Γερμανία, Ιταλία, Γαλλία, Βέλγιο, Κύπρο, Ισραήλ) ενώ στο Ελσίνκι Φινλανδίας το 1962 πήγαμε με το Σύλλογο Βρακοφόρων Κρήτης που εδρεύει στα Χανιά με πρόεδρο το κ. Κώστα Βενιανάκη ο οποίος ήλθε μαζί με το χορευτικό σύλλογο και με τον πρωτοχορευτή Μιχάλη Λεφάκη με τους οποίους πήγαμε στο Παγκόσμιο Φεστιβάλ Ειρήνης και Φιλίας με συγκροτήματα απ’ όλο τον κόσμο και πήραμε το πρώτο βραβείο χορού.

Επίσης το Υπουργείο Πολιτισμού κάλεσε το Σύλλογο Βρακοφόρων Κρήτης κάνοντας περιοδεία σε διάφορες πολιτείες της Αμερικής. Μαζί τους ήμασταν και «εμείς» σαν σχήμα: Σηφογιωργάκης, Μαρκογιάννης, Μανιάς. Μια πολύ σημαντική συνεργασία μου ήταν αυτή με τον Ψαραντώνη, έναν ξεχωριστό καλλιτέχνη, γι’ αυτό και τόσο αγαπητό σ’ όλο τον κόσμο με τον οποίο το 2004 γράψαμε ένα δίσκο με τίτλο «Όταν σε βλέπω τραγουδώ». Είναι ένας δίσκος που μ’ αρέσει πολύ και πρέπει να πω ήταν κοινή επιθυμία μας…»

*O Γιάννης Μαρκογιαννάκης σε συναυλία το 2006. Τον συνοδεύει στο τραγούδι η Χρυσούλα Σηφογιωργάκη

Η ιστορία της Κρητικής Λύρας [Φώτο – βίντεο]

Η Κρητική λύρα ανήκει στην κατηγορία των χορδόφωνων μουσικών οργάνων με δοξάρι και έχει τις ρίζες της στην Ανατολή. Στην Kρήτη υπήρχαν δύο τύποι λύρας. Tο αποκαλούμενο σήμερα λυράκι, Συνεχίστε την ανάγνωση του «Η ιστορία της Κρητικής Λύρας [Φώτο – βίντεο]»

Κώστας Μουντάκης: 26 χρόνια από το αντίο του μεγάλου Κρητικού!

Ο Κώστας Μουντάκης γεννήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου του 1926 στην Αλφά, χωριό της Επαρχίας Μυλοποτάμου, με τις περίφημες πέτρες («αλφόπετρες»), τις ελιές, τις χαρουπιές και τους ονομαστούς γλεντζέδες. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Κώστας Μουντάκης: 26 χρόνια από το αντίο του μεγάλου Κρητικού!»

Ο Κύκλος των Χριστουγέννων στην Κρήτη

crete-xmasΑν θέλουμε να μιλήσουμε, όχι για «τα ήθη και τα έθιμα», αλλά για το ήθος και τα έθιμα των Χριστουγέννων στην Κρήτη –και μάλιστα την παραδοσιακή Κρήτη– πρέπει Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ο Κύκλος των Χριστουγέννων στην Κρήτη»

Ευαγγελίας Κ. Φραγκάκι – Το Δημοτικό Τραγούδι της Κρήτης

Η Ευαγγελία Κ. Φραγκάκι, εξαίρετη λαογράφος από την ανατολική Κρήτη, συνέβαλε τα μέγιστα με το πλούσιο έργο της στη μελέτη του λαϊκού πολιτισμού της Κρήτης. Έγραψε, μεταξύ άλλων, Συμβολή στα Λαογραφικά της Κρήτης Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ευαγγελίας Κ. Φραγκάκι – Το Δημοτικό Τραγούδι της Κρήτης»

Ανδρέας Ροδινός: Ο Ρεθεμνιώτης λυράρης – θρύλος!

Ροδινός - Μπαξές

Ο Ανδρέας Ροδινός γεννήθηκε στο Ρέθυμνο το 1912. Ο πατέρας του, φούρναρης στο επάγγελμα, καταγόταν από το Ατσιπόπουλο ενώ η μητέρα του Χρυσούλα το γένος Μαμαγκάκη καταγόταν από τα γειτονικά Φραντζεσκιανά Μετόχια. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ανδρέας Ροδινός: Ο Ρεθεμνιώτης λυράρης – θρύλος!»

Αλλοτινές Εποχές: Το ντουκιάνι

Το ντουκιάνι - Σπήλι Ρεθύμνου

Η τουρκογενής λέξη “ντουκιάνι”, που αντικαταστάθηκε με την ημιλόγια ελληνική «καφενείο», αναφερόταν στο χώρο, όπου πολλοί Ελληνες περνούσαν-και περνούν ακόμη-τις ελεύθερες ώρες τους. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Αλλοτινές Εποχές: Το ντουκιάνι»

Εμπυρρίκιος: Ο χορός που συνδέει τον Πεντοζάλη με τον αρχαίο Πυρρίχιο!

Velidantreas

Καλοκαίρι του 1988 στα Πλατάνια Αμαρίου του νομού Ρεθύμνου. Ο έφηβος τότε Αντώνης Ματθαίου Λίτινας ηχογραφεί στο μικρό του μαγνητόφωνο το γέροντα λυράρη του χωριού του Ανδρέα Βασιλακάκη ή Βελιδαντρέα (γεννημένος το 1904).

Ο Βελιδαντρέας, που Συνεχίστε την ανάγνωση του «Εμπυρρίκιος: Ο χορός που συνδέει τον Πεντοζάλη με τον αρχαίο Πυρρίχιο!»

Μουσικό οδοιπορικό της Δόμνας Σαμίου σε Ρέθυμνο, Κρύα Βρύση και Ανώγεια

Καρεκλάς - Δόμνα Σαμίου

Παρακολουθήστε ένα μουσικό οδοιπορικό της Δόμνας Σαμίου στο Ρέθυμνο της δεκαετίας του 1970, μέσα από το αρχείο της ΕΡΤ. Στο βίντεο ξεχωρίζουν οι παρουσίες των Στέλιου Φουσταλιέρη Συνεχίστε την ανάγνωση του «Μουσικό οδοιπορικό της Δόμνας Σαμίου σε Ρέθυμνο, Κρύα Βρύση και Ανώγεια»

Στέλιος Φουσταλιεράκης (Φουσταλιέρης)

Ο Στέλιος Φουσταλιεράκης (ο γνωστός κι αγαπητός σ’ ούλη την πόλη μας μπάρμπα Στέλιος ο ρολογάς, επειδή ασκούσε και τη λεπτή του ρολογά τέχνη) γεννήθηκε στις 19 Ιουνίου 1911 στο Ρέθυμνο. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Στέλιος Φουσταλιεράκης (Φουσταλιέρης)»

Μιχάλης Φλουρής (Καρεκλάς) από τη Θεοδώρα Μυλοποτάμου

Μιχάλης Φλουρής Καρεκλάς

Ο Μιχάλης Φλουρής ή Καρεκλάς συνιστά μια τυπική και χαρακτηριστική περίπτωση τοπικού μουσικού της περιόδου της μουσικής της Κρήτης, που οι μουσικοί σταδιακά διαχωρίστηκαν από το κοινό  Συνεχίστε την ανάγνωση του «Μιχάλης Φλουρής (Καρεκλάς) από τη Θεοδώρα Μυλοποτάμου»

Ο Ψαρογιώργης και ο Αυστραλός Τζιμ Γουάιτ σε μία συνεργασία – έκπληξη!

Με αφορμή μια ταινία μικρού μήκους, που παρουσιάζει σε ζωντανή εκτέλεση κρητικό συρτό από το λαουτάρη Γιώργο Ξυλούρη και τον Αυστραλό ντράμερ Τζιμ Γουάιτ, αμερικανικά ΜΜΕ, Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ο Ψαρογιώργης και ο Αυστραλός Τζιμ Γουάιτ σε μία συνεργασία – έκπληξη!»

Ένα άγνωστο κείμενο του 1968 για τον «Καρεκλά» και το Λευτέρη Δασκαλάκη

«…Νομίζω πως με το ίδιο καράβι, που ένα γαλήνιο δειλινό του Οκτωβρίου ξεκινούσαμε από τον Πειραιά για το Ηράκλειο της Κρήτης, εταξιδέψαμε κάποτε από τη Μασσαλία στο Αιάκειο της Κορσικής. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ένα άγνωστο κείμενο του 1968 για τον «Καρεκλά» και το Λευτέρη Δασκαλάκη»

Ρεθεμνιώτες: Βαγγέλης Χατζηδάκης

ΧατζηδοβαγγέληςΟ Βαγγέλης Χατζηδάκης (Χατζηδοβαγγέλης) γεννήθηκε το 1909 στις Μέλαμπες. Ήταν ψηλός κι αδύνατος με ωραίο παράστημα. Φορούσε υποδήματα, κυλότα και ανοικτό γιλέκο. Ευτυχής συγκυρία της ζωής να βρεθεί ανάμεσα στη μερακλίδικη μελαμπιανή ατμόσφαιρα της εποχής εκείνης. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ρεθεμνιώτες: Βαγγέλης Χατζηδάκης»

O Kύκλος στο σταυροδρόμι

Κύκλος στο Σταυροδρόμι: Ανδρέας Ροδινός

Κύκλος στο Σταυροδρόμι: Ανδρέας ΡοδινόςH πίστη των ανθρώπων σε θεούς τεχνίτες και καλλιτέχνες, θεούς πατέρες ή προστάτες των τεχνών και θεούς δασκάλους των τεχνών στους ανθρώπους είναι πολύ παλιά και ευρύτατα διαδεδομένη. Συνεχίστε την ανάγνωση του «O Kύκλος στο σταυροδρόμι»